Chương 12: Uy đức trăm năm

Tiếng gậy tre ngà dằn xuống thềm đá xanh buông từng nhịp khô khốc, chậm rãi mà tựa như tiếng lệnh truyền giữa cơn dông bão.

Cụ Chu Hoài Cảnh bước xuống từng bậc thềm rêu phong. Dưới cặp chân mày bạc rủ dài, đôi mắt mờ đục của tuổi một trăm lẻ hai quét quanh sân lò đang nghẹt thở. Dù mắt đã phủ sương mờ, cụ vẫn nghe rõ từng hơi thở dồn dập và luồng tà khí hỗn loạn bốc lên từ lòng dạ con cháu.

Trước cửa kho chái tây, Chu Vĩnh Triết vẫn sừng sững ghì chặt chùm chìa khóa đồng vào bụng, ngón tay trỏ rỉ máu đỏ tươi thấm đẫm vạt khăn rằn. Cách đó nửa bước, Chu Thúc Khiêm giơ cao chiếc nghiên mực đá, khóe miệng dính bọt mép, toàn thân cứng đờ như tượng vôi dở dang.

Cụ Cảnh dừng gậy tre ngà trước đám đàn ông chi thứ, cất giọng trầm đục như tiếng sấm rền đáy sông:

— Khiêm! Bản! Hai đứa bây toan làm loạn trước bài vị tổ tông đó hả?

Chu Thúc Bản vội rụt tay về sau lưng. Chu Thúc Khiêm run bắn, chiếc nghiên mực trên tay suýt rơi xuống gạch, ấp úng phân trần:

— Nội... Nội không biết đó thôi! Hai vạc đồng đã chết cặn, mẻ đường hai trăm tạ coi như tan tành... Thằng Triết ngoan cố muốn kéo cả họ Chu chết chìm! Cháu chỉ muốn chia ba sào bến sông để chi thứ tự cứu lấy mình...

— Câm miệng!

Cụ Cảnh dằn mạnh đầu gậy tre xuống thềm gạch. Tiếng va chạm chát chúa làm Khiêm nín bặt. Ánh mắt cụ Cố quắc lên, từng nếp nhăn nơi khóe mắt rung lên nỗi xót xa dồn nén:

— Gia tộc gặp hoạn nạn, kẻ làm chú bác không cùng nhau gánh vác, lại vội xách dao róc thịt cốt nhục, đòi dâng cơ nghiệp ông cha cho phường buôn ngoại bang! Đạo lý luân thường của họ Chu, các anh vứt đi đâu rồi?

Cụ bước tới, chìa bàn tay gầy guộc ra:

— Đưa tờ giấy xằng bậy ấy đây cho ta!

Thúc Khiêm sợ sệt, đành run rẩy rút tờ văn tự phân chia đất bằng chữ Nho đưa ra.

Cụ Cảnh đón lấy tờ giấy, chẳng buồn nhìn nét chữ xảo trá, hai bàn tay thô ráp dứt khoát xé toạc làm đôi rồi xé làm tư, vứt thẳng vào nghiên mực đen dưới đất.

— Mảnh đất hương hỏa phù sa này là mồ hôi nước mắt của bốn đời tiên tổ dày công khai hoang lập nghiệp! Chừng nào ông già này còn thở, không một ai được phép tơ hào chia cắt lấy một tấc!

Cụ Cảnh quay sang đám người chi thứ, cất giọng rành rọt:

— Bản văn tự gốc còn ghi rõ mười lăm ngày! Lời thề của thằng Triết trước hương án tổ tiên còn rỉ máu trên vạt khăn rằn! Họ Chu trăm năm nay bên bờ sông Trà chưa từng chịu khuất phục, nay mới gặp chút trắc trở đã vội quỳ gối đầu hàng hay sao?

Khoảng sân gạch im phăng phắc. Đám đàn ông chi thứ hổ thẹn cúi đầu, không ai dám thốt lên nửa lời.

Cụ Cảnh xoay người, chống gậy tre ngà chậm rãi tiến về phía hai chiếc vạc đồng nguội lạnh giữa sân lò.

Khứu giác tinh tường tích tụ hơn một thế kỷ đón lấy luồng hơi bốc lên từ lòng vạc: không phải mùi thơm ngọt của mật mía de chín già, mà là vị the khét ngột ngạt, cay xè và chua loét. Cụ dừng lại, đưa đầu gậy gõ nhẹ vào thân vạc:

“Coong... Coong...”