Chương 24: Nắng ấm sông Trà

Ánh rạng đông rọi qua chấn song gỗ mít, rải vệt sáng ấm áp lên chiếc chõng tre nơi góc từ đường. Cụ Chu Hoài Cảnh cựa mình tỉnh giấc sau đêm dài thanh thản, không còn âu lo về váng mật đen hay mối họa mất đất bến sông. Chống chiếc gậy tre ngà bóng loáng, cụ chậm rãi đứng dậy. Đôi chân tuổi một trăm linh hai tuy chậm chạp nhưng từng bước giẫm trên nền gạch tàu vẫn vững vàng.

Bước ra thềm đá trước hiên nhà rường ba gian hai chái, cụ dừng lại đón ngọn gió sớm. Đôi mắt mờ đục khẽ nheo lại, nhưng khứu giác tinh tường lập tức nhận ra hơi thở quen thuộc của đất trời quê xứ. Gió từ triền sông Trà Khúc thổi vào, mang theo vị phù sa nồng đượm và hương mía de ngọt dịu. Trên mặt sông, sương sớm tan dần, để lộ dải nước đỏ âu lấp lánh. Mùi khói củi mít cháy đượm quyện hương mật thơm lừng từ chái lò Cảnh Ký bay lên nghi ngút, báo hiệu mùa nấu đường mới êm ả bắt đầu. Không còn mùi khét của vôi sống hay vị chua của mật non, chỉ còn lại sự thuần khiết ngạt ngào của nếp nhà truyền đời.

Nghe tiếng cười nói rộn rã ở chái sau, cụ Cảnh mỉm cười, thong thả chống gậy bước xuống bậc tam cấp về phía lò nấu.

Bên bốn vạc đồng khổng lồ, ngọn lửa củi mít đã reo tí tách. Chu Vĩnh Triết xắn cao tay áo nâu, nắm chắc chiếc muôi đồng gia truyền mà cụ Cảnh mới trao đêm qua. Đứng cạnh chàng là Chu Thúc Khiêm. Đôi bàn tay Khiêm vẫn quấn dải vải sô trắng che vết phồng rộp vì than nóng, nhưng cử chỉ đã vô cùng thuần thục khi xếp từng thanh củi khô vào cửa lò.

Triết tươi cười: — Chú Ba xem, củi mít mùa này đượm than ghê, lửa bén đều từ đáy vạc lên mép rồi!

Khiêm cười đáp: — Củi phơi đủ ba con nắng mới không sinh khói mù. Lát nữa mật sôi bùng, cháu cứ giữ cữ muôi cho đều tay, việc canh lửa dưới đáy vạc cứ để chú lo.

Triết rạng rỡ: — Dạ, có chú kề vai sát cánh thì vạc mật nào cũng thành ngọc!

Tiếng cười hòa thuận của hai chú cháu vang lên rộn rã át tiếng củi nổ. Cụ Cảnh đứng lặng nơi cửa lò, lòng dâng trào niềm xúc động. Chiếc muôi đồng gia truyền vung lên trong tay chắt đích tôn, còn người cháu nội lầm lạc hôm nào nay nhẫn nại gom từng mẩu than hồng tiếp sức. Bức tường tỵ hiềm giữa hai chi phái suốt bao năm qua rốt cuộc đã hoàn toàn tan biến theo ngọn lửa ấm đầu ngày.

Thấy bóng áo dài lam của cụ Cố, Triết ngừng tay, cung kính thưa: — Cố đã thức dậy rồi ạ!

Khiêm cũng vội phủi tro trên áo, cúi đầu thưa: — Nội! Sáng sớm gió sông còn lạnh, Nội đứng ngoài này coi chừng trúng gió. Hai chú cháu cháu đang canh lửa, chuẩn bị nấu mẻ mật mới cho bạn hàng.

Cụ Cảnh mỉm cười bao dung: — Lửa đượm, lòng người thuận thì nấu mẻ mật nào cũng thơm ngọt. Hai chú cháu cứ thong thả làm việc, chớ nóng vội nghe con.

Nói rồi, cụ quay gậy trở lại gian nhà rường. Nắng ban mai trải vàng khoảng sân gạch rộng. Dưới mái hiên ngói âm dương rêu phong, bà Chu Thị Lành bưng chiếc khay gỗ mộc mạc bước ra. Thấy cha lên thềm đá, bà vội đặt khay xuống bàn gỗ mít, tươi cười đỡ lấy tay cụ: — Cha ngồi nghỉ chân. Con vừa ủ xong ấm trà sen đậm đà, lại lấy thêm đĩa đường phèn ngọc thạch mẻ vừa rồi để cha dùng sớm.