Chương 23: Muôi đồng truyền đời

Gió nồm nam thổi rười rượi trên bãi bồi ven sông Trà Khúc, mang theo hơi nước mát và hương mật mía thân thuộc. Dưới bóng đa cổ thụ bến An Hội, cụ Chu Hoài Cảnh đứng tựa vào chiếc gậy tre ngà bóng loáng. Đôi mắt phủ màng sương mờ đục của tuổi một trăm linh hai nheo lại, đón vạt ráng chiều dát vàng mặt nước. Trong tiếng pháo lệnh râm ran, chiếc mũi gầy guộc của cụ khẽ phập phồng đón luồng hương ngọt thanh thuần khiết từ mạn thuyền bay tới. Đó là hương vị mẻ đường phèn ngọc thạch hoàn mỹ, không vương nửa hạt bụi chua nồng.

Mũi thuyền gỗ kiền kiền áp sát bờ đá. Chu Vĩnh Triết ôm tráp gỗ mít nhảy thoăn thoắt lên bờ cát, theo sau là Chu Thúc Khiêm với đôi bàn tay quấn vải sô trắng. Thấy bóng lưng còng của cụ Cố, cả hai vội sải bước tới, quỳ sụp xuống thềm bến.

— Thưa Cố! — Giọng Triết rộn rã, hai tay nâng cao tráp gỗ mít. — Hai trăm tạ đường phèn hảo hạng đã giao trọn vẹn tại cảng Thu Xà, không thiếu nửa cân, không trễ một khắc! Đây là giấy biên nhận có triện son của thương quán Vạn Hưng!

Chu Thúc Khiêm run run dập đầu: — Thưa Nội... Cháu đã thấy Triết đếm đủ năm trăm đồng bạc hoa xòe trả dứt nợ cờ bạc trước mặt bạn hàng. Tờ giấy nợ đã bị xé vụn tung xuống dòng Trà Khúc. Ba sào đất bến sông của tổ tông được giữ trọn vẹn rồi Nội ơi!

Cụ Cảnh mỉm cười, chòm râu bạc phơ rung rinh trong gió chiều. Bàn tay khô ráp của cụ khẽ đặt lên vai từng đứa, giọng trầm ấm: — Về được là tốt rồi. Đường đã thấu lòng người, đất tổ đã vẹn nguyên chữ Tín. Mau theo ta về từ đường tạ ơn tiên tổ!

Khói trầm thơm ngát tỏa khắp ngôi nhà rường ba gian hai chái. Dưới ánh nến sáp ong, gian từ đường họ Chu sáng rực như ngày hội. Con cháu bốn đời tề tựu đông đủ, từ các bậc cao niên chi thứ tóc hoa râm đến lũ trẻ nhỏ xúng xính áo mới, ai nấy đều nghiêm cẩn hướng về hương án sơn son thếp vàng.

Bà Chu Thị Lành cẩn trọng bưng mâm đồng tiến lên thềm đá. Trên mâm, phủ tấm lụa điều đỏ thắm là khối đường phèn lớn trong suốt như ngọc thạch, góc cạnh vuông vức lấp lánh phản chiếu ánh nến tựa khối lưu ly. Đó là khối đường kết tinh tinh túy nhất, gạn từ đáy lu sành đầu tiên của mẻ đường đại sự.

Cụ Cảnh vịn gậy, đón nén nhang trầm từ tay con gái, chắp tay vái lạy ba vái trước bài vị tổ tiên rồi cắm vào lư đồng mắt cua. Khói nhang bảng lảng quyện vào không gian tĩnh lặng, chỉ còn tiếng thở nghẹn ngào xúc động của cháu con. Cụ quay lại, đưa mắt nhìn khắp họ tộc rồi dừng lại nơi chàng chắt đích tôn: — Triết, lại gần đây với Cố.

Chu Vĩnh Triết kính cẩn bước lên thềm đá. Cụ Cảnh nắm bàn tay gân guốc của chàng trai trẻ, lần giở ngón trỏ bàn tay phải. Nơi đầu ngón tay từng bật máu điểm chỉ trong đêm gia tộc nghiêng ngả, nay đã kéo da non phẳng phiu, chỉ còn vết sẹo mờ màu hồng nhạt.

Cụ Cảnh cất giọng sang sảng: — Mười lăm ngày trước, trước án thờ này, chắt đích tôn Chu Vĩnh Triết từng cắn ngón tay điểm chỉ máu, thề nếu làm hỏng mẻ đường hay để mất ba sào đất tổ thì tự xóa tên khỏi gia phả họ Chu. Hôm nay, trước anh linh tiên tổ và toàn thể họ tộc, ta tuyên bố: Lời thề máu ấy chính thức được hóa giải! Vết sẹo này là dấu ấn của lòng can trường, là tấc lòng trung trinh bảo vệ chữ Tín của nếp nhà Cảnh Ký. Đời đời con cháu họ Chu phải lấy đó làm gương!

Nghe lời cụ Cố, ông Chu Thúc Bản cùng mấy bậc cao niên chi thứ hổ thẹn khôn cùng. Ông Bản dẫn đầu bà con chi thứ quỳ sụp xuống nền gạch tàu: — Thưa Cụ Cố! Thưa vong linh tổ tông! Chi thứ chúng con thiển cận, trước đây vì lòng tham và nỗi tỵ hiềm mà nghi kỵ nhà trưởng, toan ép chia đất bán bến. Nay thấy cháu Triết xả thân vì nghĩa lớn, chúng con cúi đầu tạ tội trước Cụ và cháu Triết. Từ nay về sau, chi thứ xin một lòng một dạ quy phục nhà trưởng, thề trọn đời đồng lòng giữ lửa lò đường, quyết không dám nửa lời chia rẽ!

Cụ Cảnh khẽ thở dài bao dung rồi giơ tay bảo mọi người đứng dậy. Oán hận một khi đã tan thì chỉ nên giữ lại nghĩa tình ruột thịt.