Chương 9: Tiếng gậy ngà trước sân lò

Cụ Chu Hoài Cảnh ngồi nơi mé chõng tre trước thềm đá nhà rường, hai bàn tay khô ráp đặt hờ lên đầu gậy tre ngà. Đôi tai tường tận của một người sống trọn một trăm linh hai năm đã nghe rõ mồn một từng tiếng gõ mạn thuyền chát chúa từ bến sông Trà Khúc dội vào, theo sau là tiếng bước chân huỳnh huỵch giẫm nát lớp sỏi mịn nơi ngõ rào tre. Qua làn khói xám cay xè của hai vạc mật hỏng đang cuộn tròn trên sân, khứu giác già nua của cụ bắt được một luồng khói thuốc lá thơm nồng nặc mùi ngoại bang, xen lẫn hơi ẩm ngai ngái của nước sông mùa cạn.

Kẻ giật dây cuối cùng cũng đã lộ mặt.

Lại Bá Hào sải những bước chân nặng nề vượt qua khung cửa ngõ rào tre. Thân hình béo tốt trong tấm áo gấm Thượng Hải màu xanh sẫm thêu hoa rung rinh theo từng nhịp thở, tay cầm chiếc tẩu thuốc bịt bạc sáng lóa. Bám gót y là năm sáu tên tùy tùng mặt mày bặm trợn, tay lăm lăm đòn càn và thước gỗ đo vải. Phía sau cùng, Lý trưởng Phan Đăng Khôi vội vã rảo bước theo vào, chiếc quạt trúc trên tay phe phẩy dồn dập, nét mặt lộ rõ vẻ bối rối của người đứng giữa hai lằn ranh lệ làng và tiền bạc.

Vừa bước chân vào khoảng sân lò Cảnh Ký, Lại Bá Hào liền đưa tay áo gấm lên che mũi, làm bộ sặc sụa rồi ho khan mấy tiếng chát chúa. Đôi mắt ti hí của y đảo qua hai vạc đồng đang sủi váng đen kịt, khóe môi khẽ nhếch lên một nụ cười đắc ý trước khi cố gằn giọng thật nghiêm nghị:

— Khét! Cay xè cả mắt mũi! Cụ Cố Chu ơi là cụ Cố! Bản quán cứ ngỡ lò Cảnh Ký bốn đời danh giá là chốn luyện ngọc đúc vàng, nào ngờ vừa mở mắt ra đã thấy các người nhóm lửa hun khói thối cả một khúc sông Trà thế này!

Tiếng nói the thé giả lả của Hào như gáo nước sôi dội vào đám đông họ Chu đang chia rẽ. Mấy người chi thứ sợ hãi dạt sang hai bên thềm lò. Chu Thúc Khiêm vội vàng lùi lại nửa bước, mắt lấm lét nhìn gã thương nhân rồi cúi gằm mặt xuống.

Lại Bá Hào không thèm nhìn đám thợ bạn, y xăm xăm bước tới trước mặt Lý trưởng Phan Đăng Khôi và đám đông họ tộc, tay thọc sâu vào bọc áo rút ra hai tờ giấy điều có dấu triện mực son đỏ chót. Một tờ là giấy nợ cờ bạc năm trăm đồng bạc hoa xòe mang tên Chu Thúc Khiêm, tờ kia là bản sao giao kèo mua bán hai trăm tạ đường phèn. Y giơ cao hai tờ giấy, vỗ mạnh mu bàn tay vào mặt giấy tanh tách:

— Ông Lý và bà con làng An Hội nghe cho rõ đây! Thương quán Vạn Hưng chúng tôi bỏ ra bạc vạn để mua đường hảo hạng chở đi Nam Kỳ, hạn định giao hàng tại cảng Thu Xà đã cận kề. Nay vạc mật đầu tiên nổi váng thối hỏng, cặn vôi nung cháy đen ngòm thế kia thì lấy đâu ra đường trong như ngọc thạch? Cần chín ngày chín đêm ủ lu kết tinh, mà nguyên liệu đã hỏng từ trong trứng nước, thử hỏi làm sao kịp hạn?

Nói đoạn, Hào quay ngoắt sang phía bàn thờ tổ tiên và thềm đá nhà rường, giọng điệu chuyển sang cay độc, lạnh lùng:

— Họ Chu các người đã làm hỏng giao kết! Đã không giữ được chữ Tín, lại còn món nợ cờ bạc năm trăm đồng bạc Đông Dương của thằng cháu chi thứ Chu Thúc Khiêm đến kỳ thanh toán! Hôm nay có mặt Lý trưởng làm chứng, tôi cho họ Chu đúng ba ngày! Trong ba ngày, nếu không giao nộp đủ tiền phạt vỡ giao kèo và trả hết năm trăm đồng bạc hoa xòe, thì phải ký văn tự gán đứt ba sào đất hương hỏa ngoài bến sông cho thương quán Vạn Hưng trừ nợ! Bằng không, bản quán lập tức đệ đơn lên quan phủ thưa tội lừa gạt, tống giam toàn bộ những kẻ đứng lò vào ngục tối!

Lời đe dọa như sét đánh ngang tai giáng xuống sân lò. Tiếng xôn xao kinh hoàng bùng lên dữ dội. Ông Chu Thúc Bản cùng mấy bô lão chi thứ run rẩy mặt mày xám ngoét. Ba sào đất bến sông là huyết mạch của cả dòng họ, là nơi tổ tiên khai hoang lập nghiệp mấy mươi năm, nay bỗng chốc đứng trước bờ vực mất trắng.

Chu Thúc Khiêm như chực sẵn cơ hội này, lập tức quỳ sụp xuống nền đất bụi bặm. Y chắp hai bàn tay run rẩy vái lạy lia lịa về phía thềm nhà, miệng méo xệch gào khóc thảm thiết:

— Nội ơi! Chú Bản ơi! Họa lớn ngập đầu họ Chu rồi! Mẻ mật đã thối, quan phủ mà gông cổ thì nhà ta tuyệt tự mất thôi! Cháu lạy Nội, xin Nội mở lượng từ bi, ký giấy gán ba sào đất bến sông cho Lại quán để cứu lấy mạng sống của cháu và danh dự họ tộc! Thằng Triết nó non dại làm hỏng lò, tội vỡ giao kèo này không gánh nổi đâu Nội ơi!

— Chú Ba! — Tiếng hét đanh thép của Chu Vĩnh Triết vang lên xé toang bầu không khí hoảng loạn.

Chàng chắt đích tôn đứng sừng sững bên cạnh vạc đồng, hai bàn tay nổi gân ghì chặt lấy cán chiếc muôi đồng gia truyền. Đôi mắt chàng đỏ hoe vì cay khói và uất ức, cả lồng ngực phập phồng dữ dội dưới lớp áo vải nâu. Triết bước xấn lên một bước, chỉ thẳng muôi đồng về phía Lại Bá Hào:

— Ba sào đất bến sông là mồ hôi nước mắt của bốn đời tổ tiên khai phá, là đất hương hỏa muôn đời không được chuyển nhượng! Cháu thà chết rục trong ngục chứ quyết không bao giờ để kẻ gian cướp mất đất tổ! Mẻ mật này cháu chưa nhận thua, giao kèo chưa hết hạn, các người lấy quyền gì mà đòi xiết đất?

— Mày còn cãi à thằng ranh con? — Lại Bá Hào trợn trừng mắt ti hí, vung tẩu thuốc toan bước lên thị uy.

Giữa lúc dầu sôi lửa bỏng, một âm thanh trầm đục bỗng vang lên từ thềm đá xanh.