Chương 8: Sóng gió chi thứ

Vừa buông tiếng cười gằn mỉa mai sau lưng Triết, Chu Thúc Khiêm liền bước xấn ra khỏi bóng râm chái tây, dằn mạnh gót guốc mộc xuống thềm gạch lò. Nhìn lớp váng bọt xám ngoét cuộn tròn nổi lềnh bềnh như da cóc chết, cùng thứ mùi chua nồng the khét xộc thẳng vào cánh mũi, một cảm giác vừa nhẹ nhõm vừa rợn ngợp chạy dọc sống lưng y. Canh bạc nửa đêm trong mưa rào đã có kết quả. Mảnh giấy điều đỏ nợ năm trăm đồng bạc hoa xòe giấu kỹ nơi ngực áo the thâm như bớt đi đôi phần sức nóng thiêu đốt. Nhưng nhìn vạc đồng sùng sục những mảng bọt nhơ nhớp, hai bàn tay Khiêm vẫn không kìm được một cơn co giật nhẹ. Y biết, muốn sống sót thoát khỏi nanh vuốt sới bạc Thu Xà, y phải biến mẻ đường hư hoại này thành đòn chí mạng quật ngã nhà trưởng ngay trong buổi sớm nay.

Y hít một hơi dài đầy mùi khói khét, rồi trợn trừng mắt, chĩa thẳng ngón tay gầy guộc run rẩy vào mặt Chu Vĩnh Triết, cất giọng the thé la lớn:

— Bà con lối xóm, thợ bạn trong xưởng trông mắt mà xem! Hai trăm tạ đường phèn hảo hạng giao cho thương quán Thu Xà, cơ nghiệp tổ tông mấy đời gầy dựng bên bến sông Trà, nay trao trọn vào tay một thằng nhóc miệng còn hôi sữa thì ra nông nỗi này đây!

Tiếng la lối như sấm động giữa chái bếp ngột ngạt lập tức thu hút mọi ánh nhìn. Đám thợ phụ đang chết lặng bên bờ hiên xưởng đường đồng loạt quay đầu lại. Ngoài sân phơi rơm, mấy người thợ cạo mía cũng buông dao, dáo dác nhìn vào.

Thấy sự chú ý đã dồn cả về phía mình, Khiêm thừa thắng xông lên. Y nhảy tót lên bậc thềm đá xanh dẫn vào gian lò, vỗ mạnh mu bàn tay vào nhau chan chát:

— Mới sáng sớm nổi lửa vạc đầu mà khói đen bốc ngùn ngụt như đốt đống rác ươn! Mật mía thơm ngọt của đất Quảng Ngãi qua tay chắt đích tôn nhà trưởng bỗng biến thành vũng bùn thối, đến cả lòng trắng trứng gà thả vô cũng bị dìm chết ngộp! Mày học nghề kiểu chi rứa hả Triết? Mày cậy thế con cháu dòng trưởng rồi coi rẻ mồ hôi nước mắt của cả họ Chu này sao?

Nghe tiếng huyên náo rầm rĩ, từ phía dãy nhà ngang của chi thứ, mấy ông bác, chú thím cùng dăm ba bô lão họ hàng đã lục tục kéo sang. Dẫn đầu là ông Chu Thúc Bản, bậc cao niên trong chi thứ, tay chống gậy tre ngắn, mặt mày đỏ gay vì hấp tấp. Tiếng xì xào phẫn nộ từ đám người chi thứ bốc lên hừng hực:

— Chuyện chi rầm rĩ rứa chú Ba?

— Có thật vạc mật hỏng rồi không? Trời phật ơi, hai trăm tạ đường giao kèo mà đổ sông đổ biển thì lấy chi đền cho người ta?

Khiêm quay phắt lại, nắm lấy vạt áo ông Bản, mặt méo mó làm ra vẻ đau xót tột cùng:

— Các chú, các bác ngó tận mắt coi! Lửa củi mít bén đều thế kia mà mật sủi bọt phân trâu, khét lẹt buốt cả óc! Cháu đã thưa từ hôm ký văn tự rồi, thằng Triết mới hai mươi mốt tuổi đầu, tay quấy muôi còn run, mắt nhìn lửa chưa thấu, biết cái chi mà giao trọn quyền giữ vạc đại sự? Nhà trưởng cứ cậy quyền cậy thế, khư khư ôm lấy chiếc muôi đồng, gạt phắt người lớn tuổi sang bên! Giờ đây mẻ đường đầu mùa hóa thành phế phẩm, phen này thương lái Thu Xà phạt gấp ba tiền cọc, cả dòng họ Chu chỉ có nước dắt díu nhau đi ăn mày!

Đám đông chi thứ nghe vậy thì nhốn nháo hẳn lên. Những tiếng cằn nhằn, oán thán bắt đầu dội vào chái bếp lò như sóng vỗ bờ:

— Chú Ba nói phải đó! Con nít ranh mà đòi gánh hai trăm tạ đường!

— Hư hỏng thế này thì mất trắng ba sào đất hương hỏa bến sông chứ chẳng chơi!

Bà Chu Thị Lành từ bên cạnh vạc đồng vội vã bước tới, đặt chiếc liễn sành rỗng xuống mép chõng tre. Gương mặt đôn hậu của bà tái nhợt vì lo lắng, nhưng giọng nói vẫn cố giữ vẻ trầm tĩnh của bậc cô mẫu:

— Khiêm! Cháu bớt lời lại đi. Thằng Triết từ canh tư tới chừ không rời bếp một bước, lửa củi vôi rơm đều làm đúng phép cẩn thận của ông bà truyền lại. Nồi mật có bề chi thì từ từ tìm căn nguyên mà cứu vãn. Người trong nhà một họ, chưa chi đã vội la hoán lên cho xóm làng chê cười sao cháu?

Nghe bà Lành lên tiếng bênh vực chắt, ngực Khiêm nghẹn lại một cơn tức tối dồn ứ bao năm. Mặc cảm đứa con chi thứ luôn phải cúi đầu trước nhà trưởng bốc lên ngùn ngụt, lấn át cả nỗi chột dạ trong lòng. Y trừng mắt nhìn bà Lành, vung mạnh ống tay áo the thâm: