Chương 11: Tiếng Than Đáy Nước

Làn nước đầm Dạ Trạch phẳng lặng như gương, phơi bày trọn vẹn cảnh tượng bi thương dưới đáy sâu vài sải tay. Nhìn bốn bộ hài cốt trắng ngần ôm riết lấy nhau nơi khoang thuyền rêu phong mục nát, cùng cánh tay mang chiếc vòng chỉ đỏ ba nút kết đồng tâm của người bác dâu xấu số, Mận run bắn lên. Cơn xúc động tột cùng bùng cháy thiêu đốt tâm can thiếu nữ mười bảy tuổi. Nàng rời hai tay khỏi be ván, nước mắt ràn rụa, toan gieo mình lao xuống đáy nước buốt giá để chạm vào những người thân ruột thịt đã chịu đọa đày suốt bốn mươi năm ròng.

“Mận, dừng lại!”

Bàn tay gầy guộc của cụ Lò Thị Duyên vội vươn ra, giữ chặt lấy bả vai nàng kéo giật về sau. Bàn tay của cụ già một trăm sáu mươi tám tuổi tuy thô ráp nhưng ấm nóng lạ kỳ và vững chãi tựa cội đa già cắm sâu vào đất mẹ. Giữ chặt thân hình đang run rẩy của cô gái trẻ, cụ cất giọng trầm tĩnh:

“Bình tâm lại đi con! Làn nước đầm dù đã lắng oán khí, nhưng đáy sâu kia vẫn còn tích tụ hàn độc bốn mươi năm u uất. Bùn lún lạnh buốt thấu xương, thân thể phàm trần lao xuống lúc này chỉ khiến khí huyết đông cứng. Chẳng những con không vớt nổi người thân, mà sự xáo động hấp tấp còn làm kinh động đến linh thức vừa mới an định dưới kia.”

Nghe lời khuyên bảo chan chứa ân tình của cụ, Mận gục đầu vào be thuyền nan, cắn chặt môi nén từng cơn nấc nghẹn. Từng giọt lệ nóng hổi nhỏ xuống mặt nước trong veo, tạo thành những vòng sóng nhỏ lan tỏa trên xác con thuyền đắm.

Thấy Mận đã định thần, cụ Lò khẽ thở dài xót xa. Cụ nâng cuộn rơm vàng óng ả chín tao ba mối trong bồ cói nơi lòng thuyền. Từng sợi rơm nếp cái hoa vàng thu hoạch đúng tiết sương giáng sau khi ngấm đượm nước tro củi dâu và dịch gừng già nướng chín tỏa ra mùi hương nồng ấm, xua tan mùi tanh nồng của bùn lầy rêu mục.

Cụ Lò ngồi ngay ngắn ở mũi thuyền, cẩn trọng thả đầu mối bện rơm vàng chầm chậm chìm xuống làn nước phẳng lặng. Sợi dây dẻo dai lướt êm ru qua tầng nước sâu như một dải lụa ấm dẫn lối giữa chốn âm hàn u tịch. Nhờ tinh khí thuần dương của rơm nếp cùng thảo mộc đất trời, mối bện lơ lửng trôi xuôi theo từng vòng xoáy thoang thoảng, hướng thẳng về phía xác con thuyền gỗ cổ.

Khi đầu mối rơm khẽ chạm vào thành be mục nát, nơi bốn đôi bàn tay xương xẩu đang ghì chặt chiếc tráp sắt hoen gỉ, một luồng hơi ấm dịu dàng bốc lên từ đáy bùn sâu. Những bọt khí nhỏ sủi tăm men theo từng tao rơm vàng, rẽ nước nổi lên mặt đầm. Trong không gian tĩnh mịch lúc cuối canh năm, gió lạnh bỗng ngừng thổi. Giữa thinh không tịch mịch, bên tai cụ Lò chợt vẳng lên những thanh âm nỉ non, run rẩy truyền dọc theo thân sợi rơm:

“Oan uổng quá... Trời cao đất dày ơi, gia đình tôi chết oan ức quá...”

Đó không còn là tiếng gầm rú ai oán từng làm kinh hồn bạt vía dân chài xóm Bến, mà là tiếng than khóc nghẹn ngào của một linh hồn phu đò lương thiện. Tiếng rên rỉ u uất của bác Lái Thiện hòa cùng tiếng sụt sùi của người vợ trẻ và tiếng nấc thơ dại của hai đứa con nhỏ vẳng lên trong tâm thức cụ Lò: