Chương 22: Khơi Thông Bến Cũ

Tiếng vó ngựa dồn dập rầm rộ dừng hẳn trước cổng đình làng Chàm Đỏ. Bụi đường chưa kịp lắng xuống, một viên cai mã mình khoác áo giáp da, lưng đeo cờ lệnh ngự sử đã phi thân xuống đất, hai tay nâng cao chiếc tráp gỗ sơn then, quỳ một gối trước mặt Doãn Minh Khiêm. Vị Khâm sai khẽ gật đầu, tiếp nhận phong thư niêm phong sáp đỏ từ kinh sư truyền tới, rồi quay sang nhìn đoàn người đưa tang đang dừng chân nơi ngõ miếu Thần Nông.

Cụ Lò Thị Duyên khẽ vuốt lại manh áo cánh nâu vá sạch sẽ, đôi mắt trong veo thấu suốt nhìn vị quan trẻ. Hiểu được tấm lòng từ bi của cụ, Minh Khiêm khom mình kính cẩn:

“Xin lão trượng cứ yên tâm chu tất việc hậu sự. Nghĩa tử là nghĩa tận, việc triều đình đã có bản quan liệu định, đợi linh cữu an vị xong xuôi sẽ tuyên cáo trước toàn dân.”

Cụ Lò mỉm cười gật đầu, cất giọng trầm ấm:

“Quan lớn thấu tình đạt lý, ấy là phúc lớn của dân chài đầm này.”

Đoàn đòn khiêng kẽo kẹt cất bước trong làn sương sớm đang tan dần dưới ánh ban mai hồng rực. Con đường đất đỏ dẫn lên gò đất phong quang đầu làng Chàm Đỏ rợp bóng tre ngà. Nơi đây thế đất cao ráo, nhìn thẳng ra khúc uốn hiền hòa của đầm Dạ Trạch, bốn mùa đón gió mát và ánh mặt trời ấm áp. Bốn huyệt mộ đã được bác Trương cùng mười tráng sĩ xóm Bến đào ngay ngắn từ canh tư, lòng huyệt trải một lớp rơm nếp hoa vàng êm ái, đượm nồng hương nắng thu.

Khi bốn cỗ áo quan gỗ mít vàng ươm lần lượt được hạ xuống lòng đất mẹ, tiếng khóc sụt sùi của bà con hai xóm hòa vào tiếng gió reo xào xạc qua rặng tre. Cụ Lò chống gậy trúc đứng lặng bên bờ huyệt, ánh mắt dõi theo từng thớ gỗ. Qua khe nắp áo quan trước lúc chốt then đóng chặt vĩnh viễn, cụ đã kịp nhìn thấy bộ hài cốt an yên của người bác dâu xấu số. Chiếc vòng chỉ đỏ ba nút kết đồng tâm nơi cổ tay trái nàng rạng rỡ dưới lớp gỗ mít, cùng thi hài nàng an giấc ngàn thu. Oan khiên bốn mươi năm vùi sâu dưới đáy bùn lạnh buốt rốt cuộc đã được sưởi ấm trọn vẹn trong lòng đất quê hương.

Bé Mận quỳ bên mép huyệt, run run vốc từng nắm đất son thả xuống. Từng giọt nước mắt lăn dài trên gò má xanh xao:

“Bác ơi… Các anh các chị ơi… Về với đất làng rồi, từ nay không còn lạnh lẽo nữa đâu…”

Từng xẻng đất bồi đắp dần lên, bốn nấm mồ xanh cỏ mới đã thành hình ngay ngắn dưới bóng tre ngà. Khói hương trầm thơm ngát cuộn tròn bay lượn trên nền trời thu biếc.

Ông Nguyễn Văn Can run rẩy bò tới, hai bàn tay chai sần lần tìm từng nấm đất mới đắp. Người cha mù lòa sụp lạy, trán chạm sâu vào lớp cỏ mật còn đọng sương mai. Bốn mươi năm trời ôm nỗi u uất cùng vết thương tật nguyền nơi đáy mắt, bốn mươi năm chịu tiếng người nhà của kẻ chìm đò mang tội, nay mọi uất nghẹn trút sạch theo tiếng nấc nghẹn ngào:

“Anh Thiện ơi… Chị ơi… Em Can đây! Em tạ ơn trời đất, tạ ơn cụ lớn và quan lớn… Máu của anh chị không đổ uổng, dòng họ Nguyễn nhà ta không phải phường gian tham trộm cắp… Danh dự của dòng họ ta sạch rồi anh ơi!”

Cụ Lò bước tới, bàn tay gầy guộc ấm áp đặt lên bờ vai đang run bần bật của người đàn ông tật nguyền. Cụ ôn tồn đỡ ông đứng dậy, cất giọng từ tốn:

“Đứng dậy đi con. Oan khiên bốn mươi năm nay đã rửa sạch, hương linh anh chị con đã mỉm cười nơi chín suối. Đừng để nỗi đau ngày cũ đè nặng tấm lưng gầy nữa. Từ nay, hãy ngẩng cao đầu mà sống để cùng con gái đùm bọc xóm làng.”

Ông Can quệt nước mắt, chắp tay run rẩy vái tạ cụ Lò. Dù hai hốc mắt mù lòa nhăn nhúm, gương mặt ông rạng ngời vẻ thanh thản chưa từng thấy suốt nửa đời phiêu dạt.

Khi cụ Lò cùng đoàn người trở về sân đình làng Chàm Đỏ, nắng sớm đã rải một màu vàng rực rỡ khắp sân gạch và mặt đầm Dạ Trạch phẳng lặng. Toàn thể dân chài hai xóm Bến và xóm Miễu đã tề tựu đông nghịt, trật tự đón chờ.

Khâm sai Doãn Minh Khiêm đứng uy nghiêm trên bậc đá tam cấp trước hương án đình làng, tay nâng đạo sắc lệnh vừa từ kinh kỳ chuyển tới. Tiếng chiêng đồng vang lên một hồi giòn giã phá tan mọi tiếng xì xào. Vị Khâm sai dõng dạc tuyên đọc:

“Phụng mệnh triều đình! Xét thấy dân chài đầm Dạ Trạch bấy lâu nay chịu cảnh cường hào ức hiếp, sưu cao thuế nặng, lại thêm hủ tục tà ma khuấy đảo đời sống thôn dã. Nay Khâm sai Ngự sử phụng chỉ ban bố: Thứ nhất, triều đình bãi miễn toàn bộ các khoản thuế khóa, thóc tô cho làng Chàm Đỏ trong đúng ba năm liền để bà con yên tâm bám đầm lập nghiệp! Thứ hai, nghiêm cấm vĩnh viễn mọi hủ tục tế thần dã man, cấm tuyệt việc hiến tế sinh mạng con người dưới bất kỳ danh nghĩa thần thánh nào. Kẻ nào dám dùng xảo thuật tà ma mê hoặc dân chúng, lập tức xử phạt theo luật nghiêm trị của triều đình! Thứ ba, toàn bộ hơn ba mươi tên tuần đinh, thuộc hạ ác bá từng theo chân Trần Bá Hộ gây tội ác, nay giao cho ngự tiền hộ vệ áp giải về ngục tối huyện nha để định tội đích đáng!”