Chương 1: Nước bạc tràn bờ

Lưỡi dao con sắc lẹm phạt ngọt qua từng cọng rau muống bè, phát ra tiếng giòn rụm trong sớm mai đầu tháng Tám âm lịch. Minh Đăng ngồi co ro nơi bậc chái bếp, ống quần bà ba xanh cũ thùng thình xắn cao tới bẹn, để lộ hai ống chân gầy còm dính lem nhem bùn xám. Trước mặt nó, con rạch nhỏ thường ngày hiền hòa nay biến mất dạng. Nước lũ từ mạn biên giới tràn về đỏ quạch màu phù sa non, sôi réo sùng sục mé chân thềm, cuốn theo những dề lục bình trôi dạt dập dềnh chen chúc bọt bèo.

Đăng mím chặt môi, ngón tay thoăn thoắt tước sợi xơ cuối cùng thả vào thau sành rồi ngẩng đầu nhìn ra đồng. Mặt ruộng sen quen thuộc sáng nay bỗng trở nên dữ dằn khác lạ. Những đợt sóng đục ngầu cuồn cuộn vỗ bờ, tràn ngập lút cả hàng cọc tre cắm mốc. Bất chợt, một tiếng ục trầm đục dội lên từ phía mé ruộng đàng Đông.

Đăng giật nảy mình, vội buông rơi con dao xuống sàn ván. Cách chỗ nó ngồi chừng hai trăm thước, đoạn bờ bao đất thịt pha phèn cao bảy tấc ngăn giữa bãi sen nhà nó và vạt ruộng lúa của chú Tấn đang oằn mình chống chọi. Một xoáy nước hung hãn khoét sâu vào chân bờ, đất lở rào rào. Chỉ trong vài cái chớp mắt, bờ bao đất bị dòng lũ cuộn trào xé toạc một mảng lớn dài hơn sải tay. Dòng nước bạc dữ dội như bầy trâu lồng lập tức đổ ập, gầm réo cuộn xiết vào lòng ruộng trũng ba mẫu hai công.

Nước tràn tới đâu, những vạt sen hồng Tháp Mười đang kỳ ngậm búp non dập dềnh chao đảo tới đó. Từng phiến lá sen già xanh mướt bị ngọn nước nhấn chìm, uốn cong rồi ngập dần dưới dòng nước đục ngầu phù sa.

Đăng bật dậy, hai bàn chân bấm chặt xuống mặt ván gỗ mục. Lòng dạ nó thắt lại vì sợ hãi. Ruộng sen trũng này là miếng cơm manh áo của hai bà cháu, là nơi suốt bao tháng ngày qua bà nội cặm cụi chăm chút từng gốc củ ngầm để chắt chiu từng giọt dầu sen gia truyền. Nếu vỡ bờ, con nước lớn sẽ cuốn phăng hết bao nhiêu công sức, nhấn chìm luôn nguồn sống duy nhất nuôi nó lớn khôn.

“Bà ơi...” Đăng kêu khẽ một tiếng, tiếng gọi lọt thỏm giữa tiếng ầm ào của nước lũ đang xé bờ.

Từ trong buồng tối, tiếng kẽo kẹt của cánh cửa liếp vang lên chầm chậm. Cụ Hằng bước ra hàng ba. Lưng bà hơi còng xuống dưới tấm áo bà ba đen sờn vai, mái tóc bạc phơ búi thấp bằng cọng giang khô rung rinh theo từng bước chân gầy guộc. Một tay bà nắm chặt chiếc gậy tràm già đã lên nước bóng lẫy, đầu gậy gõ cộc cộc trên nền gạch tàu ẩm ướt.

Bà dừng lại sát mép thềm hiên, nơi mép nước đỏ ngầu đã dâng mấp mé gót chân trần nứt nẻ. Đôi mắt một mí chằng chịt nếp nhăn nheo của bà lặng lẽ hướng về phía khoảng ruộng ngập trắng xóa. Dòng nước phù sa vẫn đang cuồn cuộn tràn qua chỗ bờ bao vỡ, nhấn chìm những vạt lá sen vào đáy nước mênh mông.

Gió chướng sớm mai thốc mạnh vào mái tranh, lay giật dải khăn rằn vắt ngang vai bà. Đăng nín thở nhìn sườn mặt già nua của bà nội. Nó sợ bà sẽ mắng, sợ bà sẽ cất tiếng thở dài hay than khóc như những người đàn bà khác trong xóm mỗi bận con nước dữ ập tới bất ngờ. Nhưng cụ Hằng không thốt ra nửa lời than thở. Khuôn mặt đồi mồi của bà phẳng lặng như mặt nước lọt thỏm giữa đồng bãi, chỉ có khóe môi mím lại thành một vệt dài cương nghị.

Bà đứng trơ trọi như cây tràm cắm sâu rễ dưới bưng biền, nhìn dòng lũ hung tợn đang nuốt chửng từng luống sen ba đời gìn giữ.

Thấy ngực bà phập phồng sau lớp vải sờn, Đăng vội quay vào góc chái bếp. Nó cầm chiếc gáo dừa múc một bát nước mưa từ lu sành mát rượi, hai tay cẩn thận bưng ra trước hiên nhà.