Chương 2: Mũi xuồng ranh giới

Tiếng thét chói tai của thằng Tấn cùng tiếng máy đuôi tôm đập chan chát vào tai cụ Hằng. Trên mép sàn nước, con sóng do chiếc vỏ lãi tạo ra chồm lên mép gạch, hất từng mảng rác rưởi cùng váng bọt phèn bám vào gấu quần đen của bà.

Cụ Hằng buông tay khỏi thân cột gỗ mun, đặt bát nước mưa sứt miệng trở lại mặt chõng tre. Cơn giận không làm mặt bà đổi sắc, chỉ có đôi gò má đồi mồi khẽ giật nhẹ một cái. Bà quay sang thằng Đăng, đưa bàn tay khô ráp vỗ nhẹ lên bả vai gầy đang run lên cầm cập của đứa cháu nội:

“Mày ở yên trong chái bếp, canh chừng cái lu nước với chạn mắm. Đừng có ló đầu ra ngoài bãi.”

Bà dựng chiếc gậy tràm vào vách liếp, quay lưng bước thẳng xuống sàn nước ọp ẹp bên hông nhà. Chiếc xuồng ba lá cũ bằng gỗ sao vườn được cột lỏng vào thân cọc tràm cạnh bờ rào. Cụ Hằng tháo nút dây bện bằng xơ dừa, nhấc cây sào tràm dài hơn hai sải tay đã mòn nhẵn đầu. Tấm lưng còng của bà khẽ uốn lại khi bàn chân trần đặt xuống lườn xuồng, chiếc xuồng hơi chao nghiêng rồi nhanh chóng thăng bằng dưới sức nặng quen thuộc suốt mấy mươi năm.

Mũi sào cắm phập xuống lớp bùn non ngập sâu dưới đáy nước đục ngầu. Cụ Hằng đẩy nhẹ một nhịp, chiếc xuồng ba lá lướt êm ru trên vạt nước lũ đỏ quạch, rẽ từng đám lục bình dập dềnh thẳng hướng mé ruộng phía Đông. Gió chướng thổi rát mặt, cuốn theo mùi tanh nồng của bùn trũng và hương sen thoang thoảng bị dập nát. Dưới làn nước cuồn cuộn, những đài sen non ngập chìm chỉ còn lấp ló vài chóp búp tím ngắt gượng gạo vươn lên.

Đoạn bờ bao đất thịt pha phèn cao bảy tấc giờ chỉ còn là một vệt đứt gãy nham nhở. Nước từ con kênh ngoài xé toang bờ đất, khoét một họng sâu hoắm dài hơn sải tay, dòng chảy đỏ ngầu cuồn cuộn đổ ập từ vạt ruộng lúa của nhà thằng Tấn sang lòng ruộng trũng ba mẫu hai công của cụ.

Chiếc vỏ lãi của Tấn tròng trành đậu chênh vênh ngay chỗ đứt bờ. Thấy bóng cụ Hằng chống xuồng ra tới nơi, Tấn lập tức dộng mạnh đuôi sào gỗ xuống lòng lầy kêu một tiếng “thùm”. Mũi chiếc vỏ lãi vọt tới, chắn ngang đường đi của chiếc xuồng ba lá. Mặt Tấn đỏ bừng vì nắng và giận dữ, hai cánh tay cuồn cuộn cơ bắp gồng cứng, vạt áo dính bê bết bùn non.

“Bà Hằng!” Tấn gằn giọng, bàn tay chỉ thẳng vào họng nước đang xé toang mép đất. “Bà ngó mắt coi! Tui đã nói với bà từ trước con nước rằm tháng Bảy rồi, cái bờ bao sen này mục từ trong ruột mục ra, rễ ngó sen đâm nát bét chân đất mà bà không chịu đắp dày thêm ba tấc. Giờ nước vừa chụp xuống là nó toác hoác ra, bao nhiêu nước phù sa cuốn phăng cả nửa công lúa mùa đang ngậm sữa của tui trôi tuột xuống cái rốn trũng nhà bà rồi đó!”

Cụ Hằng ghìm mũi sào tràm giữ chiếc xuồng ba lá đứng yên giữa dòng nước xiết. Tà áo bà ba đen của bà ướt sũng mép gấu vì nước bắn. Ánh mắt một mí của bà trầm tĩnh nhìn lướt qua khoảng ruộng lúa dập dềnh của Tấn rồi dừng lại nơi bờ đất sạt lở:

“Mày đừng có đứng đó mà vung tay la làng, thằng Tấn. Nước năm nay từ thượng nguồn đổ về sớm hơn nửa con trăng, con nước dữ tràn bờ bao cả vùng chớ đâu riêng gì chỗ này. Đất nhà tao nằm ở rốn trũng, nước tràn qua thì ruộng sen của tao lãnh đủ phù sa với rác rưởi đầu tiên, tao còn chưa mở miệng kêu trời thì mày lu loa cái nỗi gì?”