Chương 3: Những vệt lá thẳng hàng

Chiếc vỏ lãi của chú Tấn rồ máy đuôi tôm, bọt nước đục ngầu cuộn xoáy tung tóe rồi chém một đường dài trên mặt đầm trước khi khuất dần sau rặng điên điển vàng rực. Tiếng đe nẹt đo đạc đất đai chiều mai dường như vẫn còn rền rĩ, dội lại trong từng cơn gió chướng thốc qua chái bếp.

Minh Đăng ngồi thu lu trên sàn nước ọp ẹp, hai bàn chân bấm chặt vào mép ván gỗ sao mục, mím chặt môi nhìn bóng lưng còng của bà nội đang chống sào ghìm mũi xuồng ba lá lùi lại mé hiên. Chiếc áo bà ba xanh rộng thùng thình của ba để lại bay phất phơ trong gió lạnh, khiến người nó càng thêm nhỏ thó. Thấy mũi xuồng chạm vào cọc tràm bên sàn nước, Đăng vội vàng quỳ xuống, hai tay đón lấy đầu sào tràm:

“Bà... chú Tấn dữ quá, chiều mai chú dẫn người tới thiệt hả bà?”

Cụ Hằng không đáp liền. Bà bước bàn chân trần ngập bùn lên sàn nước, với tay lấy chiếc gậy tràm già bóng lẫy dựng cạnh cột chái bếp, chống nhẹ một nhịp cho vững rồi mới quay lại nhìn cháu. Đôi mắt một mí của bà trầm ngâm như mặt nước mùa lũ:

“Miệng lượn thì lưỡi lắt, hơi sức đâu mà sợ gió thổi qua tai hả mày. Đem hai cái nón lá với chiếc bao bố máng góc chái bếp xuống đây cho bà. Nước ngọn đang tràn về mau lắm, không hái vét mấy gương sen già thì con nước lớn tối nay nhận chìm rục cuống hết.”

“Dạ bà.” Đăng đáp lí nhí, quệt ngang chóp mũi ngăm đen rồi lật đật chạy vào góc chái bếp xách bao bố, ôm hai chiếc nón lá cũ rách vành trèo xuống lòng xuồng.

Chiếc xuồng ba lá rời sàn nước, lướt êm ả vào lòng ruộng trũng ba mẫu hai công. Con nước mùa lũ đỏ quạch phù sa đã ngập lút quá nửa thân cọng sen, từng mảng lục bình trôi dập dềnh bám vào mép lá xanh mướt. Đăng ngồi ở mũi xuồng, hai tay cầm chiếc dầm bơi ngắn, vụng về khua từng nhịp phụ bà. Đôi mắt tinh nhanh của đứa trẻ chín tuổi dõi khắp mặt đầm, gom hết những chuyển động nhỏ nhặt nhất vào đầu: chỗ này nước cuộn xoáy vì vướng mô đất gồ, chỗ kia nước phẳng lì như tráng gương lấm tấm bọt trắng.

Cụ Hằng chống sào tràm phía sau lái, đưa mũi xuồng lách khéo léo qua những vạt sen dập dềnh:

“Đăng, ngó cho kỹ. Bẻ mấy cái gương sen ngửa mặt, vỏ đài ngả màu xanh sẫm thâm kim, chớ đừng đụng vô đài non mà uổng công con cá đớp nhụy.”

Bà nghiêng mạn xuồng tấp vào một khóm sen cao vượt đầu người. Bàn tay đồi mồi của bà vươn ra, ngón tay thoăn thoắt tước nhẹ một cọng sen trồi lên mặt nước, đưa sát tầm mắt thằng bé:

“Nhìn cho rõ cái cuống này. Thấy gai mịn rậm rịt, cào vô rát rạt mu bàn tay không? Cuống này là sen hồng Tháp Mười, phiến lá to như cái nia, hoa nở bung cánh hồng phớt, hạt nó dẻo nhưng dầu không thơm bằng giống cổ. Cả cái đầm này người ta trồng rộ sen hồng là vì nó dễ sống, nước dâng tới đâu nó ngóng đọt vượt tới đó.”

Đăng vươn ngón tay mảnh khảnh sờ vào thân cuống. Đúng thật, lớp gai mịn như lông nhím non cọ nham nháp vào đầu ngón tay. Nó gật đầu rụt rè, bẻ gục cuống gương sen già ném cộp vào lòng bao bố.

Chiếc xuồng tiếp tục rẽ nước tiến dần về phía vạt ruộng giáp ranh phía Đông—nơi vạt bờ bao bảy tấc vừa bị con nước dữ xé toạc ban sáng. Ở mé này, nước lũ ngầu đục phù sa tràn qua tạo thành dòng chảy xiết, nhưng kỳ lạ thay, những khóm sen mọc ở đây lại đứng sừng sững, thân cọng không hề bị dòng nước cuốn ngả nghiêng.

Cụ Hằng ghìm sào lại, chỉ tay xuống một cuống lá nằm sát mép nước xao động:

“Lại đây, rờ thử cuống này coi nó khác làm sao.”