Chương 18: Hương cốm Đồi Gió

Ánh ban mai ngày mùng một Tết rải xuống sườn nam một dải lụa vàng óng ả. Mười héc-ta chè vừa kiên cường đi qua đêm đại hàn tàn khốc nay bừng lên sức sống diệu kỳ. Hàng ngàn búp non ngậm sương mai đọng thành những hạt ngọc long lanh, đón lấy hơi ấm đầu xuân mà vươn mình mơn mởn. Đứng trên bờ mương xương cá, Hùng hít một hơi thật sâu vào lồng ngực mùi đất ấm quyện lẫn hương cỏ cây ngọt lành. Khăn len quàng cổ Thảo cuốn quanh bàn tay thương tật vẫn giữ được hơi ấm dịu dàng, xua tan cơn buốt nhức nơi vết thương vừa se miệng.

“Anh Hùng, nhìn kìa!” Tiếng Thảo vang lên trong trẻo bên luống chè đầu mé đồi. Cô kỹ sư trẻ cúi người, hai ngón tay thon nhẹ nhàng nâng một búp non óng ánh lông tuyết trắng: “Sương muối không chạm được vào tầng mầm. Lớp khói ấm đêm qua đã giữ trọn vẹn lớp diệp lục. Búp vụ xuân này ngậm trọn khí núi, mập mạp và giàu hương hơn hẳn mọi năm!”

Hùng bước lại gần, ngắm nhìn gương mặt rạng rỡ của Thảo. Vệt nhọ nồi trên má cô gái thị xã đã được lau vội bằng vạt áo, chỉ còn đôi mắt đen láy lấp lánh niềm tin sắt đá. Anh gật đầu, cất giọng trầm ấm:

“Trời không phụ lòng người, Thảo ạ. Giữ được mầm thì giữ được cả vụ chè. Chú Bảy vừa dặn, tranh thủ nắng sớm ráo sương, ta cho thu hái ngay lứa tôm nõn đầu tiên này.”

Tiếng kẻng sắt treo đầu hồi xưởng cơ khí gióng lên từng hồi giòn giã. Không khí u ám của những ngày thiếu hụt vật tư dường như tan biến sau kỳ tích đêm trừ tịch. Gần ba mươi công nhân xóm Đồi cùng bà Mùi, Cường và cả những người từng hoang mang định rời làng đều hăng hái đeo sọt tre lên nương.

Thảo thoăn thoắt đi dọc các luống chè, kiên nhẫn hướng dẫn từng đôi tay lao động:

“Bà con nhớ ngắt đúng tiêu chuẩn một tôm hai lá non, hái nhẹ tay nơi cuống búp, tuyệt đối không bấm móng làm giập tế bào lá. Búp chè tôm nõn vụ này sẽ làm dòng chè hương cốm đặc sản, độ tinh khiết quyết định tất cả.”

Những bàn tay chai sạn nhịp nhàng lướt trên nương biếc. Tiếng nói cười râm ran xen lẫn tiếng lá reo tí tách. Từng sọt tre đan dần đầy ắp những búp chè xanh ngắt ngậm tuyết. Cường nhanh nhẹn gánh từng đôi sọt nặng trĩu chuyển dần xuống chân dốc, miệng huýt sáo vang cả thung lũng Yên Lương.

Đến cữ đứng bóng, toàn bộ lứa búp tôm nõn thu hái trong buổi sớm được tập kết về xưởng sơ chế cơ khí cũ. Không gian ẩm thấp, ngột ngạt thường ngày nay thơm nức mùi lá tươi.

“Anh Hùng, bắt đầu làm héo mát thôi!” Thảo quệt mồ hôi trán, chỉ tay vào dãy sọt tre mai đã được lót kín bằng những tàu lá chuối rừng hơ lửa mềm dẻo: “Phải ủ yếm khí nhẹ trong không gian thoáng gió đúng hai tiếng đồng hồ. Tế bào lá non cần thời gian tự hô hấp để thủy phân bớt polyphenol và tanin đắng gắt, có thế mới khử được vị chát đậm của búp mùa lạnh.”

Hùng cẩn trọng cùng Thảo rải từng lớp búp chè vào sọt, độ dày không quá hai gang tay, bên trên phủ thêm một lớp lá chuối hơ lửa đượm hương đồng nội. Trong lúc chờ búp chè chuyển mình, anh cúi xuống nhóm lửa cho buồng đốt cải tiến.

Những thanh củi nhãn già khô nỏ bắt lửa đượm hồng, tỏa ra thứ nhiệt lượng êm dịu và bền bỉ. Nhờ vòm gạch chịu lửa trát bùn rơm dày dặn mà Hùng đắp lại dạo trước, ngọn lửa cháy đều tăm tắp, không hề bị gió bấc quẩn vào làm tạt khói như mẻ sao thất bại hôm nào.

Hai tiếng trôi qua mau chóng. Khi Thảo mở lớp lá chuối che miệng sọt, một làn hơi ấm dịu phả ra, cánh chè non đã mềm rũ, ngả sang sắc xanh biếc óng ả và thoảng mùi thơm thanh khiết như mầm lúa ngậm đòng.

“Được rồi, vào chảo diệt men!” Thảo reo khẽ.

Hùng ghì chặt đôi xẻng bằng cật tre mai, đón lấy từng vốc búp chè trút vào lòng chảo gang đang nóng rực. Tiếng búp non gặp nhiệt xèo xèo reo vang vui tai. Đôi bàn tay khéo léo của người lính thoăn thoắt đảo đều, xới tung từng lớp chè lên khỏi mặt chảo để thoát hơi nước mà không làm gãy cánh.

Mùi ngai ngái của nhựa tươi dần biến mất, nhường chỗ cho một làn hương dịu ngọt lan tỏa. Qua công đoạn vò nhẹ trên nong tre cho sợi chè cuộn tròn định hình, Hùng tiếp tục đưa chè trở lại chảo gang để sao suốt hạ nhiệt từ từ.

Dưới sức nóng của than củi nhãn và tài nghệ điều khiển ngọn lửa nhịp nhàng của Hùng, từng búp chè dần khô kiệt, cánh xoăn tít như móc câu, bên ngoài phủ một lớp mốc tuyết bạc óng ánh. Đúng lúc mẻ chè hoàn tất, một mùi hương cốm non ngào ngạt, tinh khôi bất thần bốc lên, cuộn tròn trong gian xưởng rồi bay xa ra tận sân phơi.

“Hương cốm! Đúng là hương cốm non rồi!” Cường nhảy cẫng lên bên cửa xưởng, reo hò ầm ĩ.

Mấy bác thợ già bỏ cả điếu cày, ùa lại quanh mẹt tre vừa hạ lửa. Giám đốc Bảy Thực bước vào xưởng, đôi mắt sâu hoắm rưng rưng nhìn mẻ chè tôm nõn mốc tuyết rực rỡ dưới nắng xuân. Phía sau lưng ông, Kiên lặng lẽ đứng nép bên cánh cửa sắt, quần áo vẫn còn vương những vệt tro trấu và bùn son từ đêm cứu nương chè.

Hùng trân trọng xúc từng thìa chè khô xốp giòn cho vào chiếc ấm sành Bát Tràng da lươn. Nước sôi từ phích Rạng Đông bốc khói nghi ngút được anh rót vào ấm theo đường xoáy trôn ốc. Khói chè bốc lên thơm ngát làm ấm sực cả gian phòng tiếp khách đơn sơ.

Hùng nghiêng vòi ấm, rót đều ra những chiếc chén mắt trâu tráng men hạt mít. Nước chè chảy thành dòng trong vắt, mang sắc xanh biếc ánh vàng như mật ong rừng, sáng lung linh dưới ánh sáng ban ngày.