Chương 13: Rượu Gừng Tẩy Uế

Rảo bước rời triền đê sông Đáy, hai ông cháu men theo ngõ đất trở về xưởng mộc khi vầng thái dương buổi sớm vừa bị dải mây đen nuốt trọn. Tàn tro của vụ cháy đêm Thu phân đã được dân xóm thợ quét dọn phong quang, nhưng mùi khói khét lẹt quyện vào mùn cưa gỗ mít ẩm ướt vẫn lẩn khuất quanh mấy cây cột cái sém đen. Vai phải của Cảnh còn rát buốt, lớp mỡ trăn hòa rượu mật nhân đượm lại từng vệt bóng nhẫy dưới lần áo vải thô, song bước chân của người cháu nội vẫn vững chãi như bàn thợ lim.

Cụ Vu Thành Đạt đặt cây gậy trúc dựa vào góc phản, khẽ vỗ vai cháu, giọng trầm ấm:

— Cảnh này, vào chạn bếp lấy cho ông chục củ gừng già đồi sét, chọn loại gừng sẻ cay nồng ngấu đất ba vụ. Nhớ mang cả nhúm bồ kết sao vàng giã mịn treo trên gác bếp xuống đây.

Cảnh vâng lời, đi lấy đồ ngay. Khi chiếc cối đá nhỏ vang lên tiếng giã đều đặn, cụ Đạt bước ra mé vườn sau xưởng, đào lớp đất xốp cạnh gốc mít cổ thụ, nhấc lên một hũ sành da lươn bọc lá chuối khô. Đó là hũ rượu tăm nếp cái hoa vàng được chưng cất kỹ càng, chôn sâu dưới lòng đất tròn ba mươi năm, hương thơm nồng đượm vừa mở nút lá đã tỏa ra ngào ngạt khắp gian nhà.

Cụ Đạt đón lấy bát gừng già đã giã nhuyễn từ tay Cảnh, trút trọn vào hũ rượu tăm rồi rắc thêm một vốc bột bồ kết sao vàng, dùng chiếc đũa tre khuấy đều cho hòa quyện.

Thấy cháu nội nhìn hũ sành với ánh mắt thắc mắc, cụ Đạt điềm đạm giải thích:

— Ruột tượng Thánh Mẫu bị bít kín hàng tháng trời, bên trong ngậm oán linh và huyết nhục. Tử khí u uất tích tụ lâu ngày gặp ẩm lạnh mùa mưa lũ sẽ hóa thành luồng chướng khí cực độc. Nếu mũi dùi đâm xuyên qua đốt trúc mà không có vật tẩy uế chế ngự, hơi độc tích tụ xộc thẳng ra ngoài sẽ làm người hít phải ngạt thở, cứng đờ kinh mạch. Rượu tăm ba mươi năm đượm dương khí của đất trời, phối cùng vị cay ấm trừ hàn của gừng già và tính bạt phong tiêu độc của bồ kết sẽ là bức bình phong giữ cho tâm trí ta tỉnh táo, không bị uế khí xâm phạm.

Tiếng then cửa khẽ rung lên cắt ngang lời cụ già trăm tuổi. Thầy đồ Đặng Khắc Lượng bước vội vào xưởng, khép chặt cánh liếp tre sau lưng. Vạt áo the màu lam của thầy còn vương vài hạt mưa bụi đầu ngõ, gương mặt nho nhã lộ rõ vẻ khẩn trương:

— Thưa cụ trùm, tiểu sinh đã sang!

Cụ Đạt khẽ gật đầu chào người bạn vong niên. Cụ tháo dải lưng bao bố quấn sát ngực, cẩn thận rút ra cây đục cán sừng trâu đen nhánh chạm hoa văn mây cuộn. Đốc chuôi đục vẫn còn nguyên lớp sáp ong vàng niêm phong tờ khế ước gốc năm sào đất bồi ven sông Đáy của người học trò vắn số.

— Chú Lượng đến thật đúng lúc, — cụ Đạt cất giọng nghiêm cẩn. — Tờ khế ước gốc này là sinh mạng của thằng Sinh, là bằng cớ thép để lột trần dã tâm của quân cường hào. Lũ tay sai của Bá hộ Chu đêm qua đã dám phóng hỏa đốt xưởng, ắt chúng sẽ không từ thủ đoạn lục soát, cướp đoạt vật chứng. Ta phải giấu nó ở nơi kín đáo nhất gian nhà này.

Theo lời cụ dặn, Cảnh vội lấy ra một mảnh vải dầu dày dặn, bọc kín cây đục sừng trâu qua ba lớp rồi dùng sợi dây gai buộc chặt mối nối.

Cụ Đạt đưa tay chỉ về phía bệ thờ tổ nghề mộc đặt uy nghi ở gian giữa. Trên bệ thờ gỗ mít cổ kính khói hương nghi ngút, bài vị Thánh sư Lỗ Ban đứng sừng sững qua bao đời thợ Thọ Am. Cụ bước tới, ngón tay gầy guộc chằng chịt vết sẹo mộc khẽ ấn vào một mắt gỗ giả dưới chân bệ thờ. Một tiếng cạch vi tế vang lên, phiến mộng gỗ bí mật trượt sang bên, để lộ chiếc hộc rỗng lót giấy bản thơm mùi trầm hương.

Cảnh đón lấy gói vải dầu, cung kính đặt sâu vào đáy hộc rồi sập mộng lại. Thớ gỗ mít khít khao ăn khớp như một khối liền, dẫu có gõ búa hay soi đuốc cũng không tài nào nhận ra cơ quan giấu kín.

Làm xong việc cất giấu, thầy đồ Lượng mới ghé sát tai cụ Đạt, giọng đanh lại vì xúc động xen lẫn toan tính:

— Thưa cụ, ban nãy tiểu sinh ghé qua điếm tuần đầu làng nghe ngóng được một tin tối mật. Quan Tri huyện hạt ta sáng ngày kia sẽ có chuyến kinh lý tuần giang dọc theo tả ngạn sông Đáy để thị sát việc hộ đê, phòng lũ sau tiết Thu phân. Thuyền quan dự kiến cập bến đò Thọ Am vào đúng giờ Thìn!

Đôi mắt đục sương của cụ Đạt ánh lên tia nhìn sắc bén. Cụ khẽ vuốt chòm râu cước:

— Tin tức chuẩn xác chứ chú mày?