Chương 21: Nén Hương Tiễn Biệt

Nắng sớm chan hòa rọi xuống khoảng sân gạch đình Thọ Am, xua tan làn sương lạnh nhưng không xóa hết nỗi u uất còn đọng lại bên bậc đá tiền tế. Tiếng hò reo của dân làng tiễn lũ cường hào bị giải điệu xa dần ngoài cổng làng, trả lại cho gian đình sự thâm nghiêm, tĩnh lặng. Cụ Vu Thành Đạt vẫn đứng lặng bên mép chiếu hoa, nơi thi hài Trần Hữu Sinh được phủ tấm vải điều đỏ thắm. Bàn tay gầy guộc chằng chịt vết sẹo mộc của cụ khẽ run lên khi mở bọc vải bố thô lấy ra một mẩu sáp ong vàng óng cùng miếng vải đỏ cất kỹ trong túi áo cánh.

Từ trong mảnh vải đỏ, mẩu dăm gỗ mun tiện dở hình lưỡi liềm hiện ra. Cụ Đạt cẩn trọng dùng đầu ngón tay khều một chút sáp ong dẻo quánh, miết nhẹ vào gáy vết nứt trên chiếc nhẫn hoa cúc rồi áp hai mảnh gỗ vào nhau. Một tiếng “khấc” khẽ khàng vang lên, đường ráp khớp khít đến từng đường vân thớ chỉ, không để lộ một kẽ hở li ti. Chiếc nhẫn mun kỷ vật đã liền lạc trọn vẹn như thuở người thợ trẻ còn ngồi miệt mài bên bệ tiện gỗ mít.

Cụ Đạt quỳ xuống một bên gối, nhẹ nhàng lật mép vải điều, nâng bàn tay khẳng khiu, lạnh ngắt của người học trò mồ côi. Cụ từ từ lồng chiếc nhẫn mun hoàn chỉnh trở lại ngón tay trỏ chai sần của Sinh, vuốt phẳng từng ngón tay thon dài từng cùng cụ mài giũa biết bao đường đục.

— Về với tổ nghề thôi con… — Giọng cụ già trăm lẻ ba tuổi nghẹn lại, trầm đục như tiếng gõ vào thớ mít ngậm sương. — Cúc đã trọn cánh, oan khiên đã tan thành khói rơm. Nhẫn của con, nghề của con, đất hương hỏa của cha mẹ con, lão đã đòi lại đủ cả rồi!

Phía sau lưng, tiếng sụt sùi của bà con xóm mộc vang lên từng chặp. Cụ bà Then quỳ sụp bên bậc đá, lau nước mắt lưng tròng:

— Khổ thân thằng bé thảo hiền… Chết oan chết ức hai tháng trời trong ruột gỗ tối tăm, nay mới được nhìn thấy mặt trời!

Vu Đình Cảnh bước lại gần, bả vai phải vẫn quấn lớp vải trắng che vết bỏng do trận hỏa hoạn đêm trước. Dù da thịt còn cắn rứt buốt rát mỗi khi cử động, Cảnh vẫn cố gượng thẳng lưng, cúi đầu thưa:

— Thưa ông nội, anh em phường thợ ngoài xóm trại đã khiêng cỗ áo quan gỗ mít tới cổng đình rồi ạ. Mọi người đều muốn tự tay lo cho Sinh một nơi an nghỉ tươm tất nhất.

Cụ Đạt gật đầu, đưa tay quệt ngang giọt nước mắt đục mờ nơi khóe mi. Cụ chống cây gậy trúc già đứng dậy, hướng mắt ra cổng tam quan. Bốn người thợ lực lưỡng đang khiêng một cỗ áo quan bằng gỗ mít già dày tới ba tấc mộc, vàng ươm và ngát hương thơm nhựa ngấu. Đó là tấm gỗ mít lõi quý hiếm mà cả phường thợ đã đồng lòng xuất kho, chung tay xẻ bào suốt từ canh tư khi nghe tin quan Tri huyện về xử án.

Dưới sự chỉ dẫn tỉ mỉ của cụ Đạt, Cảnh cùng những bàn tay thợ mộc gân guốc bắt đầu nghi thức tẩm liệm. Đáy áo quan được trải một lớp trà khô búp móc câu ướp cánh sen dày non một tấc mộc để hút ẩm, rải thêm những cánh hoa cúc vạn thọ vàng tươi cùng hàng trăm tờ giấy bản vỏ dó tinh khiết. Cụ Đạt tự tay nhúng chiếc khăn bông trắng vào thau rượu ngâm hoa hồi, gừng già, nhẹ nhàng lau sạch những vệt vôi bột và cáu bẩn trên gương mặt thanh tú nhưng nhợt nhạt của người học trò. Khi tấm vải liệm trắng tinh bọc kín thi hài Sinh, nắp quan tài gỗ mít được hạ xuống thật êm.

Cụ Đạt đón lấy chiếc vồ gỗ ổi từ tay Cảnh. Cụ tự tay đặt từng chiếc chốt mộng bằng gỗ lim già hình đuôi én vào các góc giáp mí, nện xuống dứt khoát: