Chương 8: Nét Chữ Bất Minh

Ngón tay gầy guộc của cụ Vu Thành Đạt khẽ miết lên mép gỗ lim vừa bị tước toác quanh then cài. Mạt cưa hãy còn vương trên rãnh nứt, trơ sắc vàng tươi hăng hắc; rõ ràng kẻ gian vừa cạy phá chưa quá một ngày. Tuy then sắt đã lung lay, nhưng chiếc then ngầm cài chốt chìm bên trong cánh cửa bức bàn vẫn chưa hề suy suyển. Cụ Đạt nhìn quanh rặng tre ngà đang xào xạc theo đợt gió lạnh từ khúc sông Đáy thốc vào. Hai tên tay sai nhà Bá hộ Chu khi nãy bị cụ quở trách vẫn lảng vảng ngoài bãi bồi, mắt lấm lét ngó nghiêng, chực chờ sơ hở để kiếm cớ sinh sự.

Cụ hiểu rõ, nếu đường đột phá cửa xông vào lúc ban ngày, chẳng những đánh động lũ tôi tớ họ Chu mà còn khiến chúng có cớ vu vạ cụ xâm phạm gia cư người đã khuất. Muốn giải oan cho người học trò bạc mệnh, trước hết phải nắm chắc chứng cứ về tờ khế ước mà kẻ ác dùng để che mắt quan nha. Nhát xà beng mới bập kia chứng tỏ bọn chúng vẫn chưa tìm thấy thứ cần tìm. Cụ Đạt nén tiếng thở dài, xoay người rảo bước men theo bờ mương dẫn vào xóm trong.

Nằm nép dưới rặng cau tía thanh bình là gian nhà tranh ba gian của thầy đồ Đặng Khắc Lượng. Vừa qua bậc ngõ tre tép, cụ Đạt đã ngửi thấy mùi mực xạ quyện lẫn hương chè xanh ấm sực tỏa ra từ hiên trước. Thầy đồ Lượng bốn mươi lăm tuổi, vóc người thanh mảnh, vận áo dài the thâm, đang ngồi bên án thư mài thỏi mực Tàu. Nhác thấy cụ trùm phường thợ, thầy vội đặt thỏi mực xuống nghiên đá, kính cẩn đứng dậy chắp tay vái chào:

— Kính chào cụ trùm! Gió nào đưa bước đại lão quang lâm tệ xá thế này? Mời cụ vào xơi chén trà sen cho ấm giọng.

Cụ Đạt ngồi xuống chõng tre, đón bát chè xanh nghi ngút khói do thầy đồ cung kính dâng bằng hai tay. Khẽ nhấp một ngụm, cụ nhìn thẳng vào người dạy chữ:

— Thầy đồ chớ bận lòng lễ nghi. Lão già này đến đây vì việc can hệ đến sinh mạng và danh dự thằng Sinh. Nơi cửa quan huyện nha mấy hôm nay có tin tức gì về mảnh đất năm sào ngoài bến đò không?

Thầy đồ Lượng nghiêm nét mặt, khép bớt cánh liếp nhìn ra sân vắng rồi hạ thấp giọng:

— Cụ quả là bậc cao minh! Sáng nay, tiểu sinh vừa từ huyện đường trở về sau khi vấn an quan Đốc học. Đúng là có chuyện tày đình liên quan đến xóm thợ mộc. Hôm qua, đích thân Bá hộ Chu Văn Khiêm đã đệ trình lên huyện nha một tờ văn tự chuyển nhượng năm sào đất bến sông Đáy, xin quan huyện chuẩn nhận để lập bến bè buôn gỗ độc quyền.

Lồng ngực cụ Đạt thắt nghẹn, bàn tay gầy bóp chặt lấy đầu cán gậy:

— Văn tự chuyển nhượng ư? Thằng Sinh từng thề trước bàn thờ cha mẹ quyết giữ dải đất tổ tiên, cớ sao lại đem bán cho nhà họ Chu?

— Tiểu sinh cũng ngờ vực như cụ. Bởi thế, tiểu sinh đã nhờ môn sinh cũ làm chân lại dịch nơi nha môn cho phép chép lại cẩn thận toàn bộ tờ văn tự, từ con chữ đến thủ bút người bán.

Thầy Lượng lấy từ tráp sơn then ra một phong giấy bản phẳng phiu trải lên án thư. Cụ Đạt ghé sát mắt, tỉ mỉ soi từng nét mực đen nhánh.

Dưới dòng chữ Hán ghi khế ước đoạn mại đất đai là chữ ký đề tên “Trần Hữu Sinh” kèm dấu điểm chỉ bằng mực đỏ chu sa. Vừa lướt qua mấy chữ ký tự ấy, lông mày bạc như cước của cụ Đạt đã cau chặt:

— Chữ này… tuyệt đối không phải nét bút của thằng Sinh! — Giọng cụ run lên vì căm giận.

Thầy đồ Lượng ngước nhìn cụ, vẻ mặt thán phục:

— Cụ trùm mắt sáng như gương! Cụ cũng nhận ra điểm bất minh ấy sao?

Cụ Đạt đưa đầu ngón tay trỏ chai sần miết nhẹ theo từng con chữ:

— Năm thằng Sinh mười lăm tuổi, chính lão già này dắt nó đến nhờ thầy khai tâm vỡ chữ, lại kèm cặp nó đục từng nét hoành, nét phiệt trên các bức đại tự đình làng. Thằng bé cẩn mật, tay nghề mộc vững vàng, mỗi lần cầm bút lông hay cầm đục phạt đều đặt trọn cái tâm ngay ngắn. Chữ nó viết theo lối Chân thư, nét sổ thẳng đứng như cây tùng trên núi đá, nét mác sắc sảo, dứt khoát. Còn nhìn nét chữ trên tờ văn tự này xem!