Chương 6: Ngọn Lửa Trong Lán Trọ

“Bảo thằng Lĩnh chuẩn bị máy khoan BQ, đá không biết nói dối đâu em.”

Lời dặn của bà Phương qua lời truyền vội của bác Bảy Căn vịt giữa làn mưa phùn buốt giá như một nhát búa nện thẳng vào lồng ngực Nguyễn Văn Lĩnh. Suốt cả buổi chiều tà, kể từ giây phút chiếc mũ bảo hộ số 01 bị bỏ lại trên mặt bàn điều hành, Lĩnh như kẻ mộng du giữa khu mỏ sặc mùi quặng ẩm. Anh bước đi vô định, hai bàn tay thọc sâu vào túi áo khoác kaki, nơi hai mảnh thạch cao vỡ đôi cọ xát vào nhau sắc lẹm, nham nhở như từng vết cứa vào da thịt.

Đêm muộn, thung lũng Khe Lim chìm trong bóng tối nhờ nhờ đặc quánh hơi sương núi. Rời khỏi dãy nhà tập thể thợ lò ngột ngạt, Lĩnh lầm lũi rẽ vào con đường mòn lầy lội dẫn về phía bìa đồi keo lá tràm. Nơi đó có căn lán vách nứa xiêu vẹo của bà Phương — gian nhà công nhân cũ kỹ dựng từ thời khai mỏ ban đầu, mái lợp tấm fibro xi măng đã mủn mục qua bao mùa giông bão.

Gió bấc rít qua từng ngọn keo xào xạc, cuốn theo hơi lạnh cắt da. Qua khe cửa liếp hở toang hoác, một vệt sáng vàng vọt hắt ra nền đất ướt nham nhở. Lĩnh khẽ bước tới, tim anh thắt lại khi nhìn qua khe nứa.

Dưới ánh đèn bão leo lét muội than, bà Phương ngồi co ro trên chiếc chõng tre ọp ẹp. Bà khoác chiếc áo bông chần sờn rách hai bên nách, mái tóc bạc phơ rung rinh theo từng cơn ho húng hắng vì bụi phổi. Bàn tay gầy gộc chằng chịt vết sẹo đá cứa đang run rẩy tì ngọn bút chì cùn lên mảnh giấy xi măng trải rộng. Bà đang cặm cụi phác thảo lại sơ đồ dịch chuyển đới nứt nẻ và các mặt trượt địa tầng mức âm một trăm hai mươi mét. Từng đường chì gãy gọn, chuẩn xác đến từng độ dốc, từng vết rạn nứt vi mô trên vòm lò. Góc bàn tre, chiếc đĩa sắt tây đựng hai củ sắn luộc đã nguội ngắt tự bao giờ.

Lĩnh nuốt nghẹn, đưa tay đẩy nhẹ cánh cửa liếp. Bản lề han gỉ rên lên một tiếng kèn kẹt.

Bà Phương không ngẩng đầu lên, đầu ngón tay khẳng khiu vẫn miết theo một đường phân lớp đá:

“Lĩnh đó phải không con? Khép then lại kẻo gió lùa, sương ngoài đồi độc lắm.”

Tiếng bà trầm ấm, bình thản như chưa từng có cuộc đấu tố dữ dội ban sáng, như thể bà chưa hề bị tước thẻ an toàn, chưa hề bị bức bách rời mỏ sau gần tám mươi năm gắn bó với đá ngầm.

Chính sự bao dung và điềm tĩnh ấy như giọt nước làm tràn ly, đập tan bức tường kìm nén cuối cùng trong lòng người đội trưởng cứu hộ ba mươi tám tuổi.

Lĩnh bước vào, then cài vừa sập xuống, đôi chân rắn rỏi như cột lim của anh bỗng khuỵu xuống. Anh quỳ sụp trước mặt bà Phương, hai đầu gối dập mạnh xuống nền đất nện, hai bàn tay gân guốc bấu chặt lấy mép chõng tre.

“U ơi... con có tội! Con là thằng khốn nạn!”

Giọng Lĩnh vỡ òa, nghẹn đắng nơi cuống họng. Nước mắt người thợ lò dạn dày sương gió trào ra, nóng hổi lăn qua lớp bụi quặng bám chặt nơi khóe mắt. Anh run rẩy móc từ túi áo ngực ra hai mảnh thạch cao đã nứt đôi, đặt lên góc tờ giấy xi măng, rồi gục đầu xuống:

“Biên bản nghiệm thu an toàn vòm neo ca một... chính tay con đã ký khống cho thằng Đắc. Vợ con... con Thắm nhà con suy thận giai đoạn cuối, tuần mô cũng phải lọc máu ba lần ngoài viện huyện. Thằng Đắc nó đem tiền trợ cấp, đem suất học bổng hai mươi triệu của thằng đầu nhà con ra ép... Con hèn hạ, con sợ mất việc, sợ vợ con chết khô trên giường bệnh nên đã nhắm mắt ký liều! Con... chính con đã tiếp tay cho quỷ dữ bóp nghẹt anh em dưới lò!”

Lĩnh đấm thùm thụp xuống nền đất, khớp ngón tay tứa máu. Nỗi dằn vặt mấy ngày qua như độc dược gặm nhấm tâm can anh từng phút từng giây.

Một bàn tay khô ráp, gầy guộc nhưng ấm áp bất thần đặt lên mu bàn tay đang rớm máu của Lĩnh.

Bà Phương khẽ thở dài. Bà không mắng mỏ, không một lời quở trách. Đôi bàn tay cả đời nắn từng thỏi đá mỏ từ từ luồn dưới nách Lĩnh, dồn chút tàn lực nâng anh đứng dậy.

“Đứng lên đi con. Người thợ mỏ Khe Lim đầu đội trời chân đạp đất, chỉ quỳ trước hương hồn cha ông, không quỳ vì lầm lỡ!”

Bà kéo Lĩnh ngồi xuống mép chõng, lấy vạt áo bông lau vệt máu trên mu bàn tay anh. Ánh mắt bà nhìn vào ngọn đèn bão, thăm thẳm như đường hầm xuyên vào lòng núi:

“Năm già này lên năm tuổi, chú ruột dắt theo già này vào lò than Quạ Đen thời thuộc địa. Ngày đó phu mỏ bị coi rẻ hơn cỏ rác. Một buổi chiều, trần lò nứt toác, đá dăm trút xuống rào rào. Chú của u biết cây cột chống vách bằng gỗ tạp đã mục ruỗng từ gốc, nhưng vì sợ cai mỏ cúp bát cơm của đứa cháu mồ côi, chú đã lao vào ghì cây cột để kíp thợ rút ra.”

Giọng bà nghẹn lại, đanh như thép nguội: