Chương 18: Chuyến đò hoa qua sông Lam

Dư âm trầm hùng của tiếng chuông chùa Yên Mã vẫn còn rung ngân mơ màng giữa vòm mây trắng khi Chung Phục Lễ cùng vợ và cháu nội chậm rãi xuống núi. Từng bậc đá rêu phong dưới chân dường như ngắn lại, nhẹ tênh theo mỗi nhịp gậy trúc điểm xuống đất. Cụ Chung đỡ lấy bàn tay ấm áp của cụ bà, ngực áo phập phồng niềm hân hoan rạng rỡ, thẳng hướng bờ sông trở lại xóm đò Thạch Thất.

Căn nhà tranh ba gian nép dưới rặng dâu tằm đón gió sông xào xạc. Vừa về tới ngõ, cụ bà Tú Trân liền cẩn thận tháo chiếc nón bài thơ mới tinh khôi đặt lên mặt bàn tre, rồi cùng Chung Vĩnh thu dọn đồ đạc. Cụ bà đưa bàn tay gầy guộc lần giở từng gói thuốc nam bọc giấy bản, xếp gọn vào chiếc thúng nhỏ, miệng khẽ thở dài lưu luyến. Mười năm nương náu nơi này, từng viên đá kê chân, từng luống cỏ xước, rẻ quạt quanh vườn đều thấm đượm mồ hôi của bà.

Chung Phục Lễ bước lại bên mép chõng tre, trân trọng nâng chiếc nón lá cũ mèm đan từ sáu mươi năm trước đã được cụ bà lấy xuống từ hôm hòa giải. Lớp lá đã ngả màu nâu sẫm, vành tre mòn bóng theo năm tháng dãi dầu. Cụ lấy vạt áo nâu lau nhẹ lớp bồ hóng bám quanh chóp nón, rồi quay sang nhìn vợ, giọng trầm ấm:

“Chiếc nón cũ này theo bà mười năm qua sông, nay ta đem về treo ở gian giữa nhà Cổ Mộc, cạnh chiếc nón mười sáu vành mới. Để con cháu trông vào mà nhớ lấy nghĩa tào khang.”

Cụ bà Tú Trân đưa mắt nhìn chiếc nón kỷ vật, khoé môi móm mém nở nụ cười hiền:

“Ông chu đáo thế thì tôi còn bụng dạ nào mà giận dỗi nữa. Mảnh sân này, mấy luống sâm đất ngoài kia, tôi vừa cậy nhờ vợ chồng bác chài bên xóm trông nom giúp. Người xóm đò Thạch Thất mộc mạc tốt bụng, mười năm qua đùm bọc thân già này, ơn nghĩa ấy chẳng thể nào quên.”

Vừa lúc đó, ngoài ngõ đã vang lên tiếng bước chân rộn rã cùng giọng cười sang sảng quen thuộc của Trần Thúc:

“Cụ ông, cụ bà ơi! Mọi việc dưới bến đã tươm tất cả rồi!”

Hai cụ bước ra thềm, đã thấy bà con xóm đò Thạch Thất lục tục kéo đến chật cả khoảnh sân nhỏ. Người xách nải chuối tiêu chín cuống, kẻ bưng rổ khoai luộc còn bốc khói nghi ngút. Một người phụ nữ luống tuổi nắm lấy tay cụ bà, giọng nghẹn ngào:

“Cụ bà về bên ấy sum họp với cụ ông và con cháu, chúng tôi mừng cho cụ lắm. Nhưng nghĩ đến cữ chiều không còn thấy bóng cụ bên giàn dâu, lòng ai cũng thấy trống trải.”

Cụ bà rơm rớm nước mắt, nắm chặt tay từng người dặn dò:

“Tôi về bên bờ Cổ Mộc, nhưng khúc sông Lam này gần lắm, chỉ một chuyến đò ngang thôi. Vườn thuốc nam tôi để lại cho bà con, ai cảm mạo đau nhức cứ việc sang hái lá mà dùng. Lão già này vụng về cả đời, nay đã biết vượt sông chuộc lỗi, tôi cũng phải theo ông ấy về thôi.”

Chung Phục Lễ đứng cạnh vợ, vòng hai tay cúi đầu thật sâu trước chòm xóm Thạch Thất:

“Lão già này trăm hai mươi chín tuổi, xin đội ơn bà con mười năm qua đã chở che, cưu mang bà nhà tôi. Ơn sâu nghĩa nặng này họ Chung chúng tôi xin khắc cốt ghi tâm.”

Bà con xóm chài cùng nhau đỡ tay hai cụ, Chung Vĩnh thoăn thoắt quẩy gánh đồ nghề và rương gỗ lim đi bên cạnh. Khi bước chân xuống triền đê thoai thoải hướng ra bến nước, Chung Phục Lễ bỗng khựng lại, đôi mắt mờ đục ánh lên niềm ngạc nhiên sững sờ.