Chương 19: Mái nhà xưa rộn rã tiếng cười

Tiếng hò reo mừng rỡ của con cháu đôi bờ át cả tiếng sóng vỗ ì oạp dưới chân bến đá. Mũi con đò hoa vừa chạm vào bờ đá Cổ Mộc rợp bóng tre xanh, người con trai thứ đã vội xắn cao ống quần vải thô, rơm rớm nước mắt bước ào xuống mép nước, chìa đôi tay run rẩy ra đón:

“Mẹ ơi! Mẹ đã chịu về với chúng con rồi!”

Bầy cháu chắt nội ngoại mấy thế hệ đứng chật ních triền dốc, đứa nâng vạt áo, đứa chìa những cành hoa dại tươi rói, đồng thanh cất tiếng gọi bà, gọi cụ ríu rít như đàn chim non về tổ. Chung Phục Lễ vịn nhẹ vào vai cháu nội Chung Vĩnh, cẩn trọng bước lên phiến đá rêu phong trước, rồi quay lại chìa bàn tay gầy gò đón lấy người bạn đời. Cụ bà Tú Trân nghiêng chiếc nón bài thơ mười sáu vành, khóe mắt già nua ướt đẫm lệ mừng, run run đặt bàn tay nhỏ nhắn vào lòng tay cụ Chung. Từng bước chân trăm tuổi vững chãi bước lên bờ trong tiếng vỗ tay rộn vang và những lời chúc tụng nghẹn ngào của bà con chòm xóm làng nón cổ truyền.

Đi qua con ngõ lát gạch nghiêng quen thuộc, Chung Phục Lễ khẽ liếc nhìn vợ. Tấm lưng còng của cụ bà khẽ run lên khi đôi mắt chạm vào cánh cổng gỗ xoan mở rộng. Mười năm xa cách dường như thu bé lại trong một khắc bước qua bậu cửa. Giàn trầu không bên gốc cau già vẫn xanh mướt mượt mà, từng hàng lá hứng trọn vạt nắng thu vàng óng ả. Dưới mái hiên ngói rêu phong, chiếc chõng tre nhẵn bóng thớ cật mà thuở hoa niên hai người từng ngồi đan nón vẫn nằm yên vị ở chái đông, sạch sẽ không vương một hạt bụi mòn.

Cụ bà Tú Trân chầm chậm bước tới, bàn tay nhăn nheo run run vuốt ve từng mắt tre của chiếc chõng, nghẹn giọng:

“Mười năm trôi qua... ngỡ như một giấc chiêm bao. Mọi thứ trong sân ngoài ngõ vẫn y nguyên như ngày tôi dứt áo bước đi.”

Chung Phục Lễ chống gậy trúc đứng cạnh bên, giọng trầm khàn mà ấm áp:

“Căn nhà này thiếu vắng bà nó thì chẳng còn là mái ấm. Mười năm qua, ngày nào tôi cũng bảo thằng Vĩnh và các con phải quét tước giàn trầu, lau chùi chõng tre, chỉ đợi ngày đón bà về lại chốn xưa.”

Lời bộc bạch mộc mạc ấy khiến cụ bà khẽ mỉm cười, giọt nước mắt lăn dài trên gò má đồi mồi được cụ đưa vạt áo thô lau vội. Chung Vĩnh nhanh nhẹn đặt chiếc rương gỗ lim bọc đồng xuống gian giữa, rồi cùng người chú trân trọng thỉnh hai chiếc nón vào nhà. Chiếc nón lá cũ mèm đan từ sáu mươi năm trước mang về từ chái bếp Thạch Thất và chiếc nón bài thơ mới tinh khôi được treo song song ngay ngắn trên cột cái gian giữa, soi bóng xuống mặt phản gỗ bóng loáng, tựa như minh chứng vẹn tròn cho mối tơ duyên trăm năm qua bao phen thử thách.

Đến bữa trưa, cả gia tộc quây quần bên mâm cơm đoàn viên ấm cúng. Gian nhà gỗ chật ních tiếng cười nói râm ran. Trên mâm cỗ giản dị mang đậm phong vị quê nhà có đĩa cá bống kho nghệ vàng ươm, bát canh cua rau đay mồng tơi ngọt lịm cùng đĩa cà pháo giòn tan. Người con trai thứ kính cẩn nâng chén rượu tăm thơm nồng, thay mặt toàn thể con cháu nội ngoại quỳ xuống trước hai cụ:

“Chúng con đội ơn trời đất, đội ơn tổ tiên làng nghề đã cho cha mẹ lại sum vầy một nhà. Mười năm qua chúng con phận làm con chưa tròn đạo hiếu, nay thấy hai thân bách niên đại thọ bình an, khang kiện trở về, gia tộc họ Chung chúng con mới thật sự được hưởng trọn phúc lành.”

Tiếng chúc thọ rưng rưng vang lên rộn rã khắp gian nhà. Chung Phục Lễ khẽ đỡ chén rượu của con trai, uống cạn một hớp nhỏ rồi đặt xuống mâm. Cụ nhìn khắp lượt con cháu đang tề tựu đông đủ, ánh mắt dừng lại nơi chàng trai trẻ Chung Vĩnh đang ngồi cung kính ở đầu chiếu dưới.

Chung Phục Lễ hắng giọng, thanh âm trầm tĩnh mà vang vọng khắp gian nhà:

“Hôm nay trước mặt tổ tiên và toàn thể gia tộc, lão già trăm hai mươi chín tuổi này muốn tỏ tường một việc. Chuyến sang sông tìm lại bà nhà lần này, nếu không nhờ tấm lòng hiếu nghĩa và sự bền bỉ của thằng Vĩnh, thân già này khó lòng làm nên chuyện. Thằng bé không chỉ thức trắng đêm hái lá kè cổ thụ, ủ sương phơi khói sẵn dưới đáy rương, mà từng đường kim mũi cước chằm chiếc nón bài thơ mười sáu vành bên bến Thạch Thất, nó đều học trọn vẹn và thấm thía đạo lý của nghề.”