Chương 17: Lửa Thử Vàng

Cụ Bồ Văn Khiêm khẽ khom lưng, hai bàn tay gân guốc siết chặt lấy đầu chiếc gậy tre bóng nước. Cơn co thắt phế quản đêm qua vẫn để lại một vệt buốt rát nơi cuống họng, nhưng khi đón luồng gió sớm trong lành thổi qua thung lũng Thung Cáp, lồng ngực cụ đã nhẹ nhõm hơn nhiều. Bên cạnh cụ, Dũng và Trưởng bản Lương Văn Sài đứng thẳng người chắn gió bấc, còn Mai cẩn thận cài lại cúc chiếc áo bông chần màu cỏ úa cho người thầy tóc cước.

Dưới chân đèo, hai chiếc xe u-oát bám đầy bùn đất gầm rú rẽ qua đoạn dốc Cổng Trời vừa được máy ủi dọn sạt lở, lao thẳng vào khoảng sân trước dãy nhà cấp bốn của phân hiệu. Bụi đỏ lắng xuống lớp sương sớm vừa tan. Cửa xe bật mở, Phó Hiệu trưởng Trần Quốc Toản bước xuống đầu tiên. Ông ta vẫn khoác chiếc áo măng tô dạ đen là lượt phẳng phiu, chân xỏ đôi giày da bóng lộn dính vài vệt bùn ướt. Theo sau Toản là anh Hùng, Trưởng trạm Thú y huyện Cao Lộc cùng một cán bộ kỹ thuật đeo túi da công vụ.

Vừa bước qua rãnh thoát nước, Toản đã xăm xăm rảo bước lên thềm gạch, gương mặt đẫy đà đỏ gắt vì tức giận. Chiếc kính trắng gọng kim loại giần giật trên sống mũi, tay ông ta kẹp chặt chiếc cặp tài liệu màu xanh sẫm rồi cất giọng gắt gỏng, kẻ cả:

— Bác Khiêm! Bác có biết mình đang làm cái việc tày đình gì không? Đường đèo vừa thông một vệt bánh xe, tôi phải tức tốc đưa đoàn cán bộ huyện lên đây ngay! Tôi đã ra văn bản đình chỉ thực hành, yêu cầu sơ tán học sinh từ ba ngày trước. Vậy mà các vị dám tự tiện gom trâu ốm khắp nơi về, biến phân hiệu đào tạo của nhà trường thành ổ dịch dã chiến thế này à?

Toản rút phắt một tập văn bản đánh máy sẵn, đập mạnh xuống mép bàn gỗ ngoài hiên:

— Đây là quyết định kỷ luật và biên bản đình chỉ vô điều kiện! Toàn bộ học sinh phải thu dọn tư trang lên xe về trường chính ngay trong sáng nay. Số gia súc bệnh này lập tức bàn giao cho xã xử lý hoặc tiêu hủy. Nếu để dịch lan tràn, ai gánh nổi trách nhiệm trước Sở Nông nghiệp hả bác?

Cụ Khiêm đứng lặng yên, đôi mắt sáng trầm tĩnh nhìn xoáy vào vẻ mặt hầm hố của người phó hiệu trưởng. Nửa đời người lặn lội trên những triền núi đá biên cương này, cụ đã chứng kiến biết bao mùa dịch dã khốc liệt. Cơn thịnh nộ bàn giấy của Toản chẳng thể lay chuyển nổi trách nhiệm bảo vệ đầu cơ nghiệp của sáu mươi hộ dân làng Khảo trong lòng cụ.

Cụ khẽ đưa bàn tay phải có vết sẹo lõm dài lên xua nhẹ, giọng điềm đạm nhưng đanh thép:

— Thầy Toản hạ hỏa đã. Đã bước chân đến cửa trạm thú y dã chiến thì xin mời thầy cùng các đồng chí cán bộ huyện chấp hành đúng quy tắc an toàn dịch tễ. Giày da của thầy dính bùn đất ngoài đèo, xin dẫm qua hố vôi khử trùng trước. Dịch bệnh không trừ chiếc áo dạ sang trọng hay tấm biên bản kỷ luật của thầy đâu. Sau đó, tôi mời thầy và đoàn thanh tra đi thị sát thực tế một vòng xem nơi đây là ổ dịch hỗn loạn hay một trạm dập dịch khoa học.

Toản nghẹn họng, khuôn mặt lúc đỏ lúc tái vì bị chặn lời một cách bài bản. Anh Hùng, Trưởng trạm Thú y huyện đứng sau liền chủ động bước lên, gật đầu chào kính cẩn:

— Thưa cụ Khiêm, chúng cháu xin tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vô trùng. Chúng cháu lên đây cũng vì trách nhiệm bảo vệ vùng đệm dịch tễ của huyện. Mong cụ chỉ dẫn.

Toản hậm hực nuốt giận, đành phải giậm đôi giày da vào lớp vôi bột trắng xóa rồi lầm lũi đi theo sau.

Cụ Khiêm chống gậy dẫn đoàn người tiến về phía khu chuồng trại thực nghiệm rộng năm trăm thước vuông. Cụ khoan thai đưa tay giới thiệu:

— Toàn bộ khu thực nghiệm được chia làm ba vành đai khép kín theo nguyên tắc dịch tễ học. Vòng Xanh ngoài cùng là khu đệm tiếp nhận vật tư sạch, hoàn toàn cách ly nguồn lây. Vòng Vàng ở dãy chuồng giữa dành cho đàn trâu ủ bệnh và theo dõi phản ứng dự phòng, có rào nứa hun khói trấu bồ kết liên tục để sát khuẩn đường thở. Còn đây… là Vòng Đỏ.

Cụ dừng bước trước gian chuồng số một. Mùi bồ kết thơm ấm quyện lẫn mùi vôi bột xua tan hoàn toàn cảm giác tanh nồng thường thấy ở các ổ dịch cấp tính. Toản và anh Hùng cùng bước tới, mắt mở to kinh ngạc. Trên cổ con trâu mộng đầu đàn nhà Trưởng bản Sài cùng hai con trâu đực xóm dưới, ba chiếc ống canuyn bằng kim loại sáng bóng cắm ngay ngắn vào khe giữa vòng sụn số ba và bốn. Vết rạch ngoài da được khâu sạch sẽ, phủ lớp gạc vô trùng thấm cồn đỏ khô ráo. Con trâu mộng không còn thở dốc hay sùi bọt dãi lẫn máu, cặp mắt nó trong veo, khẽ vươn đầu ngửi mùi cỏ ủ trên tay Dũng.

— Mở… mở khí quản cấp cứu gia súc ư? — Anh Hùng buột miệng thốt lên, giọng run run vì thán phục. — Thao tác ngoại khoa phức tạp thế này mà các anh dám thực hiện ngay giữa đêm rét hại dưới hai độ C sao?

Cụ Khiêm mỉm cười, ánh mắt chan chứa niềm tự hào nhìn sang hai người học trò: