Chương 4: Trâu quỵ trước cổng trường

Tiếng gào xé họng của Lương Văn Sài vừa dội tới, cụ Bồ Văn Khiêm đã quắp chặt đôi ủng cao su xuống nền đất nhão, xốc lại vạt áo bông chần rồi rảo bước thật nhanh ra phía cổng dốc. Dù khớp gối tuổi tám mươi tư nhức buốt từng cơn theo từng đợt gió lạnh luồn qua khe núi, bước chân của người thầy thuốc già vẫn dứt khoát lạ thường. Phía sau cụ, Dũng và Mai xách theo hòm đồ nghề thú y cùng chai cồn sát trùng, tiếng bước chân chạy thình thịch bám sát gót chân thầy.

Vừa vượt qua khúc quanh dẫn lên lối vào phân hiệu thực nghiệm, đập vào mắt cụ Khiêm là cảnh tượng thắt lòng. Dưới làn sương muối đục nhờ bao phủ sườn dốc Cổng Trời, Trưởng bản Sài áo quần tả tơi, bùn non bết chặt từ ống quần lên tận ngực áo. Ông đang gập người kéo căng sợi dây thừng xỏ mũi trâu, hai bàn tay run bần bật tứa máu vì ma sát với dây thừng bện gai. Nhưng con trâu mộng đầu đàn của bản Khảo — con vật lực lưỡng nặng ngót nghét năm tạ với cặp sừng cánh ná cong vút từng cày nát những vạt nương đá dốc đứng nhất — lúc này đã ngã vật sang một bên vệ cỏ, bốn vó choãi ra trượt dài trên đất trơn, sụp đổ ngay trước bậc thềm cổng sắt.

— Bác Khiêm ơi! Nó ngã ở lưng dốc, tôi phải lấy vai đẩy mông nó lết lên đây… Cứu nó với bác ơi, cả nhà tôi trông vào mỗi cái lưng nó thôi! — Giọng Trưởng bản Sài nghẹn ứ, nước mắt giàn giụa hòa cùng mồ hôi nhễ nhại trên khuôn mặt khắc khổ xám xịt vì kiệt sức.

Cụ Khiêm không đáp lời bằng câu chữ rườm rà. Cụ sải bước dài tới sát con vật, quỳ một gối xuống lớp đá sỏi lởm chởm rải vôi khử trùng. Bàn tay gầy guộc nổi rõ từng đường gân xanh của cụ áp ngay vào hõm vai trâu. Một luồng nhiệt nóng rực phả thẳng vào lòng bàn tay qua lớp lông dính bết bùn đất. Cụ rùng mình nhận ra thân nhiệt con vật đã vượt ngưỡng bốn mươi mốt độ năm, da thịt nóng ran như vừa áp vào vách lò nung.

Cặp mắt ốc nhồi của con trâu mộng trợn ngược, lòng trắng xung huyết đỏ ngầu vằn lên những tia máu nhỏ li ti. Đáng sợ nhất là phần hầu và gốc cổ của nó đã sưng phồng to tướng như một chiếc báng cày, chèn ép toàn bộ vùng khí quản. Từng nhịp thở của con vật rít lên khò khè, đứt quãng như tiếng bễ rèn rách bạt giữa cơn dông. Hai lỗ mũi phập phồng dữ dội, bọt dãi lẫn nhớt hồng dính máu tươi ứa ra tràn cả xuống đám cỏ khô bên đường.

“Nghẽn họng cấp tính rồi, nếu chậm mười phút nữa khí quản tắc hoàn toàn thì không trời nào cứu nổi!” — Cụ Khiêm thầm nghĩ, tim thắt lại trước lằn ranh sinh tử gang tấc của con vật.

Ngước mắt lên, cụ thấy Dũng và Mai đã đứng nghiêm cẩn bên cạnh, lồng ngực cả hai phập phồng vì chạy dốc nhưng ánh mắt đều dồn cả vào cụ, chờ đợi mệnh lệnh với vẻ căng thẳng tột cùng. Bằng bản lĩnh của một bác sĩ thú y từng lăn lộn nửa đời nơi chảo lửa dịch tễ, giọng cụ Khiêm trầm ấm mà vang rền, truyền đi sự đanh thép đẩy lùi cơn hoảng loạn:

— Anh Dũng! Đè chặt sừng nó xuống đất, dùng đầu gối tì vào sống cổ giữ cố định, tuyệt đối không để nó hất đầu giãy giụa làm gãy kim! Chị Mai, lấy ngay cồn đỏ sát trùng vùng bắp cổ bên trái, bóc ống tiêm hai mươi mi-li-lít nạp sẵn thuốc hạ sốt với kháng sinh phổ rộng liều cao cho tôi! Nhanh tay lên, ta đang giật từng hơi thở của nó từ tay tử thần đấy!

Dũng gật mạnh đầu, chàng trai người Tày lập tức lao vào ghì lấy sừng trâu. Thân hình vạm vỡ của cậu nhoài tới, hai bàn tay thô ráp siết chặt ngọn sừng nhẵn bóng, dùng toàn bộ trọng lượng cơ thể đè nghiêng đầu con vật áp sát mặt đất để lộ toàn bộ bắp thịt cổ. Mai thoăn thoắt quỳ bên cạnh, bàn tay nhỏ nhắn nhưng chuẩn xác dùng bông tẩm cồn lau sạch mảng da cổ dính đất cát, rồi rút phắt nắp chụp kim tiêm loại dài vát ngắn trao tận tay thầy.

Cụ Khiêm nhận lấy ống tiêm. Ngón tay trỏ có vết sẹo lõm dài khẽ miết nhẹ trên bắp cơ cổ để định vị chính xác vị trí cơ dày nhất, tránh các nhánh thần kinh và mạch máu lớn. Cụ hít sâu một hơi, bàn tay già nua bỗng chốc vững như bàn thạch:

— Nhìn kỹ thao tác này, các anh các chị! Đối với trâu đang sốt cao nghẽn thở, tiêm bắp thịt cổ bắt buộc phải cắm kim vuông góc chín mươi độ. Đâm thật dứt khoát cho mũi kim ngập sâu vào thớ cơ, sau đó kéo nhẹ pít-tông kiểm tra không có máu trào ngược mới được bơm thuốc từ từ. Bơm vội là vỡ mạch, bơm nông thì thuốc chỉ nằm dưới da không hạ sốt kịp thời!

Dứt lời, mũi kim sáng loáng dưới tay cụ cắm ngập vào bắp cổ trâu theo góc thẳng đứng chín mươi độ. Con trâu mộng gầm gừ một tiếng nghẹn trong cuống họng, toàn thân co rúm toan vùng dậy nhưng đã bị Dũng dùng cả đầu gối khóa chặt sống cổ. Cụ Khiêm bình tĩnh dùng ngón cái kéo nhẹ đuôi pít-tông. Lòng xilanh trong suốt không xuất hiện tia máu đỏ. Cụ lập tức đẩy pít-tông dứt khoát, dòng thuốc kháng sinh kết hợp hạ sốt từ từ thẩm thấu sâu vào từng thớ thịt đỏ quạch của con vật.

Vừa rút kim ra, cụ Khiêm nhanh chóng dùng miếng bông cồn ấn chặt vết tiêm rồi day tròn để thuốc phân tán nhanh. Chưa dừng lại ở đó, cụ vỗ mạnh vào mạng sườn trâu, ra hiệu cho Dũng:

— Anh Dũng, luồn tay vào kéo nhẹ hàm dưới nó sang một bên, cạy bọt nhớt dính máu trong khóe miệng ra ngoài để thông đường thở! Đừng để đờm bọt chảy ngược vào khí quản gây ngạt thở!