Chương 16: Nan cài nan néo

Tảng đất phù sa sạt xuống dòng cuồng lưu phát ra tiếng “ùm” rợn người, bọt nước đỏ ngầu bắn tung tóe lên mặt Cầm Văn Trọng. Đợt sóng thứ hai hung hãn chồm lên mép gò, liếm láp đến tận chân giàn luồng tầng thứ nhất vừa xếp xong.

Trọng giật thót mình, ruột gan thắt lại. Bộ khung bè kép dài tám thước mà anh vừa dốc cạn sức vần ra mép nước đang rung lên bần bật trước sức giằng của dòng xoáy. Nếu để ngọn sóng này cuốn phăng công sức cả buổi sáng, hy vọng sống sót của cả nhà lẫn hàng chục mạng người ngoài mái đình sẽ tan thành bọt bèo.

— Chú Hải! Đỡ lấy đầu cọc ghì! — Trọng gầm lên qua màn mưa.

Không đợi em trai kịp đáp, Trọng lao phắt xuống hố bùn ngập ngang bắp chân. Đôi bàn tay thợ máy bấu chặt lấy hai thân luồng đại ngoài cùng, dùng cả bờ vai đè nghiến lên gióng cật trơn tuột. Chiếc áo xanh công nhân sờn vai căng ra theo từng nhịp thở dốc. Trọng vung chiếc rìu cơ khí thép đen, dộng thẳng sống rìu nặng trịch xuống đầu cây cọc tre đực cắm sâu vào nền gò cao, néo giữ bộ khung bè đứng vững trước ngọn sóng cuồng nộ.

Hải kịp thời lao tới, vứt vội bó lạt cật và mây rừng lên chỗ đất khô ráo rồi nhảy bổ xuống phụ anh. Hai anh em ghì chặt hai bên sườn bè, cùng gồng mình kéo giàn luồng nặng hàng tạ nhích ngược lên mé gò an toàn hơn một sải tay, vừa vặn tránh khỏi mép nước sạt lở.

Khi giàn luồng đã tạm yên vị trên gờ đất, Trọng mới thở hắt ra, ngực phập phồng đau nhức vì gắng gượng. Anh quệt vệt bùn bết trên mắt thì bàng hoàng thấy bóng cha đang tập tễnh bước ra mé bãi.

Cụ Cầm Văn Sơn một tay chống gậy tre đực, một tay giữ chặt bọc vải dầu đựng lá thư trăn trối buộc ghì chéo trước ngực áo. Cơn sốt khiến đôi môi cụ tím tái, nhưng ánh mắt cụ sáng quắc ngọn lửa kiên định phi thường. Đi sát phía sau, thím Nhẫn vừa giơ tấm cót che mưa cho cụ, vừa mếu máo can ngăn:

— Bác Sơn ơi, bác đang sốt hầm hập thế kia, vết thương ở cánh tay vừa rịt lá, ra ngoài này ngấm nước mưa thì nguy mất!

— Kệ tôi, thím Nhẫn! Việc cứu người như cứu hỏa, chậm một khắc là mất mạng đồng bào! — Cụ Sơn ho khù khụ một tràng dài, rồi quay sang nhìn hai con, giọng đanh lại — Mau lên hai đứa! Nước đầu nguồn đổ về xiết lắm, mái đình không trụ nổi quá cữ trưa đâu. Anh Trọng dùng thế đòn bẩy ghì luồng, thằng Hải vào lạt cật luồng với mây rừng, khóa mối néo đầu tiên ngay mạn đầu bè cho thầy!

Nghe tiếng cha giục, Trọng lập tức chấn chỉnh tinh thần. Anh luồn một thân luồng nhỏ làm đòn bẩy, kẹp chặt lấy hai thân luồng đại dài sáu thước ở góc mạn bè. Trọng dùng trọn sức nặng nửa tạ của thân thể tì lên đòn bẩy, hai bàn tay gân guốc vốn quen ghì cờ-lê và kìm nguội siết chặt lấy điểm tựa, ép hai thân luồng cọ vào nhau ken két, không để hở một li nào.

Hải quỳ sụp bên mép bè, ngón tay cái bàn tay phải dù rách toạc rớm máu vẫn thoăn thoắt nhặt lấy dải lạt cật luồng dày bốn li, bản to hai phân vừa chuốt ban nãy. Dưới sự chỉ huy từng khẩu lệnh của cụ Sơn, Hải luồn sợi lạt cật kết hợp với dây mây rừng ngâm mềm qua khe hở giữa các gióng luồng.

Trọng nín thở chăm chú dõi theo từng cử động của em trai và lời chỉ dẫn của cha. Từ trước tới nay, Trọng chỉ tin vào sức mạnh của bu-lông, đai ốc, những thanh giằng thép tôi cứng và mối hàn hồ quang điện ở trạm cơ khí Hợp tác xã. Trong mắt anh, những nong né bồ cót của cha chỉ là thứ đan lát vụn vặt, mỏng manh của chốn thôn dã, chẳng thể nào chịu nổi va đập cơ học ngàn cân.

Thế nhưng ngay lúc này, một điều kỳ diệu của nghề thủ công gia truyền đang hiển hiện trước mắt anh.

Hải đưa dải lạt cật luồng đan lồng cùng sợi mây dẻo chéo góc đúng bốn mươi lăm độ. Từng sợi cật luồng bóng ngời lướt qua ngón tay Hải, gập ngược đầu đuôi, móc xoắn vào nhau theo thế “nan cài nan néo”. Mười mối nan đan lồng đa tầng tạo thành một mắt xích tự khóa liên hoàn, không cần đến một chiếc đinh sắt hay sợi dây kẽm nào.

— Anh Trọng nhả đòn bẩy ra! — Cụ Sơn cất tiếng hô.