Chương 5: Vết rạn xóm bãi

Cầm Văn Trọng đứng chết lặng trong gian buồng tối, hai mắt trừng trừng nhìn vào khoảng ẩm mốc dưới gầm phản. Mùi dầu mỡ máy móc lẫn mùi kim loại gỉ xộc vào mũi một nỗi ghê tởm khó tả. Bàn tay to bè của người thợ máy run lên vì phẫn nộ. Không chút do dự, Trọng cúi rạp người, túm chặt lấy miệng bao tải gai rồi nghiến răng giật mạnh.

“Rầm!”

Chiếc bao tải nặng trịch trượt trên nền đất, bục toác ra trước cửa chái bếp. Từng thỏi van đồng, ống đồng dẫn dầu và bánh răng cơ khí bóng loáng lấp lánh ánh kim loại vàng xỉn lăn lông lốc, va vào chân chõng tre lách cách. Trọng hít một hơi buốt nghẹn cuống họng. Là thợ tiện bậc ba trạm cơ khí Hợp tác xã, chỉ liếc qua những rãnh then tiện dở, anh thừa biết đây là phụ tùng trôi nổi tuồn ra từ các xưởng mạn Hải Phòng. Không tem phiếu, không dấu kiểm định, không một mẩu hóa đơn chứng từ.

Tiếng rơm khô góc buồng bỗng sột soạt. Dưới ánh sáng ban mai xám xịt hắt qua khe liếp, bóng người lồm cồm bò dậy từ ổ rơm. Thằng Hải đứng trơ trọi ở đó, mặt mày hốc hác sau chuỗi ngày trốn chui trốn lủi.

Máu nóng dồn ngược lên đỉnh đầu Trọng. Anh sấn tới một bước, chỉ thẳng ngón tay chai sạn vào mặt em trai, gằn từng tiếng rít qua kẽ răng: — Mày giải thích đi! Đống của nợ này ở đâu ra? Mày tha thứ hàng lậu này về giấu dưới gầm nhà từ lúc nào?

Hải giật thót, bờ vai co rúm lại, nhưng đôi mắt vằn tia đỏ lập tức quắc lên nét bướng bỉnh: — Tôi để nhờ ở đấy, việc gì đến anh!

— Việc gì đến tao à? — Trọng gầm lên, tiếng quát rung cả mấy tấm liếp mục — Mày là em ruột tao, mang tiếng con cái nhà này! Cả làng Cồn Cát ai cũng biết mày bỏ tổ đổi công, trốn nghĩa vụ tập thể đi buôn chuyến. Giờ thì hay rồi, mày thành quân buôn lậu lừa đảo, dân phe phẩy trốn chui trốn nhủi như chuột cống! Mày định bôi tro trát trấu vào mặt tao, làm ô uế danh dự thợ máy và cái nhà này đến bao giờ nữa hả?

Những lời mắng nhiếc đanh thép khiến Hải không còn giữ nổi vẻ nhẫn nhịn. Như con thú bị dồn vào chân tường, gã trai bừng bừng nộ khí, lao tới giằng mép bao tải: — Buông ra! Anh đừng mở mồm là danh dự thợ máy với kỷ luật tập thể! Anh xem lại thân anh xem, đầu tắt mặt tối ở trạm cơ khí quanh năm suốt tháng, lĩnh mấy đồng công điểm với vài hào lương còm cõi thì giúp được gì cho cái nhà này? Cả đời anh chắc gì đã mua nổi một góc lốp xe đạp Thống Nhất! Bát cơm nhà mình bữa nào chẳng độn sắn độn khoai đến trẹo cả hàm? Tôi bươn chải nhảy tàu cũng chỉ mong kéo cái nhà này bớt nghèo đói, anh lấy tư cách gì sỉ vả tôi?

— Khốn nạn! Mày dám bao biện cho thói làm ăn phi pháp à? — Trọng điên tiết gạt phắt tay Hải ra.

Hải không lùi, nghiến răng xông vào giằng co giữa căn buồng chật chội. Trọng khỏe như hộ pháp cố ghì chặt vai em ấn xuống, còn Hải quằn quại vùng vẫy hung hãn. Trong lúc xô đẩy, lưng Trọng bị hẫng, khuỷu tay anh vô tình va trúng mép chiếc chõng tre kê sát vách đất, hất văng chiếc giỏ nan gia bảo cụ Sơn vừa hoàn thiện tối qua rơi thẳng xuống đất.

Hải đang đà lùi lại để giằng bao tải, gót chân dính bùn non giẫm thẳng lên vành giỏ nan.

“Rắc! Răng rắc!”

Tiếng cật tre già gãy đôi giòn tan, nhức nhối xé lòng. Chiếc giỏ nan gia bảo — kết tinh bao tâm huyết của cụ Sơn với bí thuật mười mối nan cài nan néo trau chuốt suốt mấy tháng trời — bị giẫm bẹp dúm. Những vành nan cật tre uốn cong kiêu hãnh toác ra lởm chởm, mười mối néo then chốt đứt lìa, bung ra thành từng mảnh vụn thảm hại trên nền đất ẩm.