Chương 12: Bến sông ngăn lối

Tiếng thét hớt hải của người lái buôn hiệu Vạn Tường vừa dứt ngoài ngõ, tim Phú đã thắt lại như có bàn tay sắt bóp nghẹt. Cậu không kịp lau vệt mồ hôi đang rịn cay xè nơi khóe mắt bầm tím, ba chân bốn cẳng lao qua bậc thềm gỗ, vụt chạy ra bờ sông Trà Bồng.

Nắng sớm rọi xuống bãi bồi ven sông lấp loáng những vệt phù sa ướt. Chiếc ghe bầu lớn của hiệu Vạn Tường cắm sào chơ vơ sát mép nước, buồm rách đã hạ xuống phân nửa. Ông chủ ghe trạc ngũ tuần, mặt mày tái mét, hai tay bồn chồn mân mê dải thắt lưng vải gai, vừa thấy bóng Phú nhào tới đã vội xua tay lia lịa:

— Chú Phú ơi, tôi lạy chú! Chú đừng nài ép tôi nữa! Thằng cha Mã Khắc nó cho chân rết phong tỏa hết cả mạn ngoài rồi. Nó bảo hễ chiếc ghe bầu này dám nhận chở dẫu chỉ một gáo dầu họ Châu ra cửa Sa Cần, thì từ nay về sau hàng hóa của tôi vào cảng sẽ bị ném thẳng xuống biển, lính tuần cũng chẳng để tôi yên thân đâu!

Phú thở dốc, lồng ngực phập phồng sau vạt áo dài ướt đẫm. Cậu níu lấy cọc chèo, giọng khẩn thiết:

— Bác Chín! Bác buôn chuyến với họ Châu chúng tôi ngót chục năm trời, lẽ nào bác dứt tình dứt nghĩa nhanh đến thế? Mẻ dầu trước là do thằng Phú này mê muội, nhưng mẻ dầu sáng nay do chính tay Cụ Cố tôi cầm trịch, vàng ròng không một tấc bụi dơ! Bác nán lại nửa khắc thôi, tôi bưng ra cho bác mục sở thị!

Nói đoạn, không đợi chủ ghe kịp thoái thác, Phú quay ngoắt người chạy xộc vào trong lò. Cậu cẩn thận dùng chiếc muỗng sành múc một muỗng dầu mới ép từ miệng chum da lươn, hai tay che gió bưng trở lại mép sông. Dưới ánh nắng ban mai rực rỡ, dòng dầu đậu phộng sánh đặc như hổ phách, óng ả và trong vắt, không hề vướng một gợn vẩn hay bọt khí. Hương thơm ngậy bùi ngọt lịm từ muỗng sành tỏa ra ngào ngạt, át cả vị tanh nồng của bùn sông và mùi rêu ẩm bám trên mạn thuyền.

— Bác nếm thử đi! — Phú chìa muỗng dầu tới tận miệng chủ ghe, ánh mắt bừng bừng hy vọng. — Dầu hạt cúc đỏ ép chày đứng nguyên khối đó bác. Bác xem, có thua kém thứ dầu đóng chai nào ngoài chợ huyện không?

Chủ ghe nhìn dải dầu óng ả, ngập ngừng đưa ngón tay trỏ khẽ chấm một giọt đặt lên đầu lưỡi. Đôi mắt người lái buôn sành sỏi bỗng mở to, khẽ xuýt xoa:

— Trời đất quỷ thần… Dầu thơm ngọt thấu tận cuống họng, bùi béo mà thanh tao lạ lùng! Đúng là nước dầu trứ danh của Cụ Cả Thuận không lẫn đi đâu được…

Nhưng vừa dứt lời khen, ánh mắt ông Chín lại cụp xuống, lộ vẻ sợ hãi tột cùng. Ông rút vội trong bọc ngực ra một túi vải nhỏ nhét dúi vào tay Phú, lắc đầu sầu thảm:

— Dầu tốt lắm, chú Phú à. Nhưng tôi còn vợ dại con thơ, còn cả con thuyền nuôi sống mười miệng ăn. Thằng Mã Khắc nó có tiền, có thế, lại dựa hơi quan Tây và lính cơ ở phủ Bình Sơn. Đụng vào nó thì thuyền tôi chìm nghỉm mất xác ngoài cửa biển. Đây, hai chục đồng bạc hoa xòe tiền cọc hôm trước tôi trả lại đủ cho nhà lò. Chú tha cho tôi chuyến này, tôi phải nhổ sào đi gấp kẻo tai vạ ập xuống đầu!

Sợi dây chão tuột khỏi cọc tre đánh “roạt”. Mũi ghe bầu lừ đừ rẽ nước hướng ra giữa dòng, để lại những vòng sóng vỗ dập dềnh vào bờ cát hoang vắng. Phú đứng chôn chân trên bãi bồi, hai bàn tay nắm chặt túi bạc cọc đến mức khớp ngón trắng bệch, khóe miệng rách toác đêm qua lại nhói lên buốt rát.

Dầu tốt đến mức vàng mười, nêm đã nén chặt mối thâm tình ruột thịt, nhưng nếu mẻ dầu mới này đành chịu ứ đọng nơi bến bãi, thì lấy gì trả món nợ ba trăm đồng bạc hoa xòe? Kỳ hạn mười ngày giờ chỉ còn lại chín ngày ngắn ngủi. Từng khắc, từng giờ trôi qua như ngọn lửa thiêu đốt tâm can cậu. Tới giờ Ngọ ngày thứ mười, quan phủ và lính cơ sẽ kéo về niêm phong từ đường, tịch thu mảnh đất hương hỏa cha ông gầy dựng.

Gió sông Trà Bồng thổi ràn rạt qua vạt áo rách. Phú ngước nhìn về phía mạn bắc, nơi con đường thiên lý chạy hun hút lên tỉnh lỵ Quảng Ngãi. Một ý nghĩ táo bạo bỗng lóe lên trong đầu cậu như ánh chớp rạch ngang trời tối. Mã Khắc có thể dùng tiền mua chuộc bọn cai đội phong tỏa bến sông Sa Cần, nhưng hắn không thể che kín cả bầu trời Trung Kỳ! Mấy tháng trước khi giao thương ngoài phố huyện, Phú từng nghe ngóng việc quan Tổng đốc cùng nha Thương chính chuẩn bị mở Hội chợ đấu xảo nông lâm sản và thủ công toàn tỉnh tại tỉnh lỵ. Nơi ấy tập trung hàng trăm nhà buôn lớn từ Đà Nẵng, Quy Nhơn đổ về, có cả ban giám khảo chọn lựa sản vật thượng hạng. Đó là con đường sống duy nhất của họ Châu!

Phú rảo bước quay về xưởng. Trong gian lò ép nồng đượm khói trấu, Cụ Cố Thuận đang ngồi tĩnh tâm trên chiếc chõng tre, cây gậy song đặt ngang đùi. Đạt cùng bác Ba Quỳ và Mai Lan đang cặm cụi dùng gáo dừa múc dầu rót vào từng chiếc vò sành da lươn, chèn rơm nếp quanh miệng vò rồi lấy lá chuối khô buộc chặt bằng dây lạt giang.