Chương 10: Lửa Đe Rèn Thép Đàn Hồi

Mùi kim loại rỉ sét và đất ẩm sau cơn mưa đêm bốc lên ngai ngái nơi bãi phế liệu cơ khí. Cụ Lãnh Bá Quyết dừng bước trước bờ rào kẽm gai hoen ố, ngẩng đầu hít một hơi dài thanh lọc lồng ngực. Không khí cuối thu buốt nhẹ, nhưng luồng khí tức luân chuyển nhịp nhàng từ cơ hoành xuống bụng dưới khiến thân thể cụ ấm sực, từng thớ gân cốt dẻo dai tựa hồ cây lim già không chút nao núng trước gió đêm.

Phía sau, tiếng bước chân của Đặng Đình Sáng rón rén đạp lên đám cỏ may xào xạc. Cụ Quyết khẽ quay đầu, đôi mắt tinh anh trong veo dưới hàng lông mày bạc lóe lên tia sáng ấm áp:

“Cứ đàng hoàng mà bước, chú mày. Thợ cơ khí đi tìm sắt tìm thép chứ có phải phường trộm gà bắt chó đâu mà nhón gót?”

Sáng khẽ dạ một tiếng, bước lại gần hơn, hai vai đã bớt so lại. Dưới ánh trăng suông bàng bạc, bãi phế liệu hiện ra như một bãi tha ma kim khí khổng lồ: những cabin xe tải Giải Phóng móp méo, khung gầm xe bọc thép rỉ sét, xích xe ủi hoen ố nằm chồng chất lên nhau giữa những vũng nước đọng.

Cụ Quyết chậm rãi luồn qua hai thân xe tải rỗng ruột. Mười ngón tay gầy guộc nhưng chắc như kìm thép khẽ lướt trên từng mảng sắt vụn. Cụ không tìm kiếm bằng mắt thường; cụ đang tìm bằng xúc giác và rung động của kim khí. Sắt vụn thông thường thì xốp, bề mặt rỗ hoa rỉ sét thô ráp, chạm vào lạnh tanh vô hồn. Nhưng thứ cụ cần là một loại thép đặc biệt, thứ thép từng chịu đựng hàng vạn dặm đường trường mấp mô mà không oằn gãy.

Bất chợt, đầu ngón tay trỏ của cụ chạm vào một thanh thép dẹt cắm sâu dưới gầm một chiếc cầu xe tải hạng nặng. Cụ dừng lại, khom lưng gạt lớp bùn đất bám chặt bên ngoài. Đó là một mẩu nhíp xe tải vỡ gãy, dài chừng hơn gang tay, bản rộng ba phân, dày ngót nghét một phân. Lớp oxit bên ngoài tuy bong tróc nhưng cốt kim loại bên trong lộ ra màu xám tro mịn màng, thớ thép đặc khít.

Cụ Quyết co ngón tay giữa, búng mạnh một phát vào sống thanh thép.

“Kenggg!”

Tiếng kim loại vang lên thanh thoát, âm vực cao vút, ngân dài vang vọng trong sương đêm rồi dội ngược vào vách tôn nhà kho cũ. Đôi tai cụ khẽ giật giật, chòm râu cước rung rinh trong một nụ cười sảng khoái:

“Thép hợp kim đàn hồi 60Si2Mn! Đúng là phôi tốt trời cho!”

Cụ chỉ tay vào mẩu nhíp:

“Nhặt lên đi con. Thép nhíp xe tải Liên Xô chứa silic và mangan cao, dẻo dai vô địch, chịu lực xoắn cực tốt. Đem thứ này rèn miệng cờ lê thì có vặn đến trờn ren ốc căm nó cũng chẳng mẻ một dem nào.”

Sáng cúi xuống, hai tay nâng mẩu phôi thép nặng trịch, ánh mắt lộ rõ vẻ thán phục. Hai thầy trò men theo lối mòn bờ tường, luồn qua cánh cửa nách bằng gỗ thông ghép để tiến vào gian lò rèn nguội của phân xưởng cơ khí.

Căn phòng tối om, phảng phất mùi than cốc và mùi mỡ máy lâu năm. Cụ Quyết sờ tay lên vách gạch, với lấy chiếc bật lửa đá cũ kỹ, đánh một tiếng tách giòn giã. Ngọn lửa bừng lên trên đầu mẩu giẻ tẩm dầu hỏa. Cụ khẽ gạt lớp xỉ nguội trên mặt lò rèn, đặt giẻ cháy vào lòng bầu gió rồi xúc hai xẻng than cốc đen bóng đổ trùm lên.

“Quay quạt gió đi Sáng!” Cụ Quyết cởi chiếc áo cánh bạc màu vắt lên góc giá sắt, để lộ khuôn ngực săn chắc cuồn cuộn gân cốt của một bậc thầy bách nghệ.

Sáng lập tức bước tới bên tay quay cánh quạt bằng gang, dùng sức quay tròn. Gió từ ống luồn thổi thốc vào lòng lò, ngọn lửa than bốc lên rực đỏ rồi chuyển dần sang sắc vàng cam chói lòa, xua tan cái lạnh lẽo ẩm thấp của đêm muộn.

Cụ Quyết cầm chiếc kìm mỏ quạ dài ngoằng, kẹp chặt mẩu thép nhíp đưa thẳng vào tâm ngọn lửa rực sáng. Mắt cụ nheo lại, chăm chú quan sát sự đổi màu của khối kim loại. Từ đen sẫm, thanh thép ửng đỏ như quả hồng chín, rồi dần chuyển sang màu đỏ cam rực rỡ—nhiệt độ đã đạt chuẩn khoảng gần chín trăm độ.

“Lên đe!”

Cụ Quyết quát khẽ một tiếng, cánh tay vung lên dứt khoát. Khối thép rực lửa được gắp ra, đặt chuẩn xác lên mặt chiếc đe thép nặng ba tạ. Tàn lửa li ti bắn tung tóe như hoa đăng.

“Cầm búa tay lên!” Cụ Quyết nhìn thẳng vào mắt người học trò, giọng ấm vang đầy uy lực, “Hít sâu bằng bụng, nén hơi xuống rốn, khi búa giáng xuống thì thở dứt khoát ra đằng miệng! Nhớ kỹ, không phải sức của bắp tay, mà là sức của toàn thân phối hợp cùng nhịp thở! Đánh!”

Sáng hai tay nắm chặt cán búa gỗ nghiến, hít một hơi dài căng tràn lồng ngực rồi vung búa giáng thẳng xuống sống phôi: