Chương 13: Tuyệt Kỹ Cân Vành Số Tám

Đặng Đình Sáng đứng sững bên giá sắt số năm, lồng ngực đập dồn dập khi từng lời đanh thép của thầy dội vào không gian tĩnh mịch. Lời tuyên bố của cụ Lãnh Bá Quyết như một tiếng sét nổ ngang tai, khiến cả hội trường lớn xí nghiệp lập tức xôn xao như vỡ tổ. Tiếng ghế gỗ xô lách cách, tiếng thợ thuyền bàn tán rì rầm nổi lên khắp các dãy bàn.

Ở hàng ghế đầu, Trần Hữu Thúc giãy nảy như phải bỏng. Khuôn mặt tròn bóng nhẫy của gã đỏ bừng rồi thoắt cái chuyển sang tái xám. Gã chồm hẳn người dậy, vung bàn tay hộ pháp đập mạnh xuống mặt bàn gỗ phát ra một tiếng “rầm” chát chúa, làm chiếc cặp da nâu có khóa đồng bóng lộn nảy tung lên mép bàn.

“Vu khống! Rõ ràng là đặt điều bôi nhọ!” Thúc chỉ thẳng ngón tay run rẩy về phía cụ Quyết, the thé bù lu bù loa cốt át đi tiếng xì xào chung quanh: “Thưa các đồng chí trong hội đồng liên ngành! Ông Quyết già cả lẫn cẩm rồi nên tai nghe vách đất cũng ngỡ tiếng sấm! Vành méo vặn vẹo như cái bánh đa nướng, tay nghề già nua không nắn nổi thì tìm cớ thoái thác, đổ vấy cho vật tư xí nghiệp! Kho phụ tùng đều kiểm kê nghiêm ngặt, cớ sao dám vu là gài sắt non ngậm xỉ? Đây là thói bao che vô nguyên tắc, tính cứu thằng Sáng khỏi án kỷ luật làm ẩu chứ bách nghệ cái nỗi gì!”

Cụ Quyết không thèm bận tâm đến tràng mắng mỏ hung hãn kia. Bàn tay gân guốc của cụ chậm rãi vòng ra sau gáy, cởi nút thắt dải lụa đen. Khi tấm vải buông xuống, đôi mắt cụ sáng quắc như sao đêm, điềm đạm quét qua vẻ mặt giận dữ giả tạo của Thúc rồi nhìn thẳng về phía đoàn chủ tọa.

“Chú Thúc chớ vội khua môi múa mép,” cụ Quyết thủng thẳng buông lời, giọng ấm vang, trầm tĩnh lạ thường. “Một chiếc vành vặn xoắn hình số tám, nếu ba mươi sáu nan hoa đều là thép tốt đồng chất, thợ chỉ việc cân chỉnh đối xứng theo trục kéo là về chuẩn. Nhưng chiếc vành này bị kẻ gian gài sắt non phế liệu, bở bục không chịu nổi tải trọng tám mươi cân. Nếu cứ theo thói quen cũ mà siết ép, que căm mục sẽ giãn đứt ren ngay tức khắc, cả bánh xe sẽ sụp đổ hoàn toàn.”

Vị đại diện Bộ Công nghiệp nhẹ đẩy nhẹ gọng kính, nhíu mày cất tiếng hỏi:

“Nếu kết cấu đã bị phá vỡ như vậy, xí nghiệp liệu có phương án nào khắc phục được không, thưa nghệ nhân?”

“Khắc phục được!” Cụ Quyết dõng dạc đáp. “Kim khí có tính nết của kim khí, thiếu lực ở điểm chết thì phải mượn lực ở điểm sống. Chỉ cần phân bổ lại lực căng biến thiên trên hai mươi tư nan hoa thép chuẩn còn lại, triệt tiêu độ vặn ngang mà không tạo áp lực lên những que căm lỗi. Vành vẫn tròn, xe vẫn chạy băng băng.”

Nói đoạn, cụ quay sang Sáng. Ánh mắt nghiêm cẩn mà ấm áp của người thầy như truyền thẳng một luồng nhiệt lượng vào tâm can người thợ trẻ. Cụ chìa chiếc cờ lê mộc mang sắc xanh biếc vừa tôi đêm qua về phía cậu:

“Sáng! Cầm lấy khí tài. Mày là người thợ của tổ cân vành, mang danh dự của xí nghiệp trên vai. Hôm nay, tao đứng cạnh mày lắng nghe từng nhịp kim khí, mày hãy thay tao nắn thẳng chiếc bánh xe này cho toàn thể anh em trông thấy!”

Sáng nuốt khan một ngụm nước bọt, hai bàn tay siết chặt lấy cán cờ lê mộc. Khối thép đàn hồi nhíp xe tải 60Si2Mn truyền qua lớp da chai sạn hơi ấm âm ỉ vững chãi lạ lùng. Cậu bước lên trước giá sắt số năm, hít một luồng dưỡng khí sâu vào lồng ngực theo bí pháp điều tức cụ Quyết truyền dạy, lắng dịu nhịp tim đang đập rộn.

“Bắt đầu!” Cụ Quyết trầm giọng phát lệnh, khẽ nghiêng tai về phía vành xe. “Que số chín, siết một phần tư vòng ren!”

Sáng đưa ngàm ba phẩy hai li kẹp chuẩn xác vào chân ốc nan hoa thứ chín. Cổ tay cậu khẽ lắc, ren ốc xoay tròn êm ru, ôm khít khao không một dem xê dịch.

“Que mười lăm nhả nửa vòng ren! Que mười bảy kéo một phần tám vòng... Siết!”

Từng khẩu quyết thính âm của cụ Quyết vang lên nhịp nhàng, chuẩn xác như tiếng gõ nhịp của người cầm chầu. Sáng không còn cảm thấy sự căng thẳng nghẹt thở của hội trường nữa. Mười ngón tay cậu thoăn thoắt di chuyển, cánh tay dẻo như bấc mà ngón tay chắc như kìm thép. Mỗi lần cờ lê mộc chạm vào đầu ốc, ngón trỏ cậu lại búng nhẹ vào thân căm.

“Keng... coong... keng... keng...”