Chương 12: Vàng Mơ Sắc Lửa

Tiếng khóc nghẹn ngào của con trẻ cùng tiếng ho hen dồn dập từ mé nước xa xa dội về như lửa đốt ruột gan. Khoa hít sâu, nhìn thẳng vào bó đóm nứa trên tay bác Bảy Chài, dứt khoát gật đầu: — Châm lửa đi bác Bảy! Châm cả ba lò, nhưng cho bén từ từ thôi nghen bác!

Bác Bảy dõng dạc đáp lời, cúi rạp người đưa ngọn đóm đỏ rực vào gùi bùi nhùi cùng lớp dăm bào khô dưới gầm lò thứ nhất, rồi thoăn thoắt châm sang hai lò bên cạnh. Lửa gặp bùi nhùi bén lách tách, bốc lên cuộn khói cay xè. Mấy thanh niên xóm chài toan ôm củi gộc ném vào gầm lò cho cháy to, Khoa vội xua tay can ngăn: — Khoan đã mấy chú! Đừng vội chất củi lớn! Nồi đất dày lắm, lửa thốc mạnh quá sẽ làm cháy sém lớp lá tràm dưới đáy nồi trước khi kịp bốc hơi nì!

Khoa ngồi thụp xuống trước cửa lò, chăm chú nhìn vào đáy vòm đất nung. Trong tâm thức cậu, quầng nhiệt sắc màu hiện lên rõ mồn một. Ngọn lửa mới bén táp vào vách đất đỏ rực gắt gao, khói đen mù mịt bao trùm chân nồi — đó là sắc lửa quá nhiệt làm khét tinh dầu. Cậu nheo mắt ngó sát chân lò, cất giọng chỉ dẫn cho bác Bảy và cánh thợ chài: — Bác Bảy rút bớt hai thanh củi bửa ra ngoài giùm con. Cào than đỏ tản đều ra đáy lò, rồi gắp mấy que củi nẻ nhỏ chụm vào giữa thôi. Lửa phải đượm êm thì hơi tràm mới ngấu.

Bác Bảy Chài cùng mấy tay thợ chài lực lưỡng răm rắp làm theo. Những thanh củi to cháy bùng được rút bớt, nhường chỗ cho lớp củi khô nhỏ bén tí tách. Cửa thông gió dưới gầm lò hé vừa một gang tay để đón gió nhè nhẹ.

Sau một tuần trà khéo léo thêm bớt củi than, quầng lửa đỏ rực hung hãn dần dịu lại. Trước mắt Khoa, sắc lửa chuyển biến kỳ diệu: khói đen tan biến, thay vào đó là quầng sáng màu vàng mơ óng ả, tỏa ra luồng hơi ấm thuần hậu, êm đềm như nắng sớm. Lửa vàng mơ liếm đều quanh đáy ba chiếc nồi đất lớn, làm nóng lớp bùn trét dày dặn mà không hề gây nứt nẻ.

— Lửa đượm rồi đó bác Bảy! — Khoa thở phào, muội than lấm lem trên trán. — Cứ giữ đều độ lửa vàng mơ ri, đừng để bùng ngọn cũng đừng để tắt nghen bác.

Bên trong ba nồi đất nung, tiếng nước sôi bắt đầu reo lên ùng ục, trầm đục và chắc nịch. Đôi mắt Khoa như nhìn thấu qua lớp đất dày: từng lớp lá tràm bánh tẻ ủ se mặt nhả ra những hạt quang xanh biếc như ngọc bích, cuộn tròn trong hơi nước nóng rồi theo ngách hẹp ùa vào đầu ống nứa già.

Lớp bùn non trộn trấu trét quanh miệng nồi và các mộng nứa phát huy công dụng tuyệt vời, không để một sợi hơi nào xì ra ngoài. Dòng hơi tràm mang sắc xanh biếc luồn sâu vào lòng ống nứa dài hơn một trượng, men theo máng tre đang ngập chìm trong làn nước lạnh buốt của đầm phá Tam Giang.

Nước đầm lạnh buốt ôm trọn thân nứa mát rượi khiến hơi nóng ngưng tụ tức thì. Dưới đáy máng nghiêng, ba chiếc liễn sành miệng rộng do bà con gom góp đã được kê ngay ngắn hứng trọn đầu ra của ba ống nứa. Khoa nín thở quỳ bên mép máng. Chị Thược đứng cạnh, hai tay gầy siết chặt vạt áo nâu hồi hộp dõi theo. Khoảng sân trước lều im phăng phắc, chỉ còn tiếng gió bấc rít qua rặng tre và tiếng củi nổ lách tách.

Tách. Một giọt lỏng trong veo rơi xuống đáy liễn sành, giòn tan giữa thinh không tĩnh mịch. Rồi tách, tách... từng giọt nối nhau rơi mau. Chỉ trong chớp mắt, đầu ống nứa chảy ròng ròng thành dòng nhỏ vàng nhạt, óng ánh như ngọc lỏng. Từng giọt dầu tràm nứa nguyên chất sóng sánh rơi xuống lòng liễn, tỏa ra làn hương the the, ngọt ấm và nồng đượm vô cùng. Mùi hương thảo mộc thuần khiết vừa bốc lên đã lập tức xua tan đi mùi tanh nồng của bùn lầy, mùi ẩm mốc của mái rạ và cái lạnh căm căm của mùa đông đầm phá.