Chương 16: Bản Vẽ Bị Xé Rách

Hội trường lớn Xí nghiệp Khai thác Than Cẩm Sơn ngột ngạt vì đặc quánh khói thuốc lá Điện Biên. Dưới những chao đèn nhôm bám đầy bụi than, hơn năm mươi cán bộ, kỹ sư và kíp trưởng ngồi chật kín các dãy ghế băng gỗ tạp mộc mạc. Phía trên phông nhung đỏ treo khẩu hiệu thi đua, Giám đốc Đặng Khắc Cương đứng chống hai tay lên bàn chủ tọa, chiếc áo ký giả bốn túi màu cỏ úa căng trên thân hình đẫy đà. Điếu thuốc lá trên mép gã đỏ rực, phả từng luồng khói xanh đục u ám vào khoảng không.

“Thưa các đồng chí!” Giọng lão Cương the thé nhưng ráo hoảnh qua chiếc micro sắt rè rè. “Sáng thứ Hai tới, Đoàn Thanh tra của Tổng cục Mỏ - Địa chất sẽ về làm việc toàn diện. Đây là thời cơ vàng để xí nghiệp ta báo công thành tích! Kế hoạch tác chiến dứt điểm: Trong ba ca tới, toàn lực lượng phải tập trung vét sạch vỉa than antraxit Lò chợ số hai, vượt ba mươi phần trăm định mức tháng. Bất kỳ ai chần chừ, dao động hay viện cớ kỹ thuật làm chậm tiến độ thi đua sẽ bị xử lý kỷ luật nghiêm khắc nhất!”

Dưới hội trường, những khuôn mặt sạm đen bụi than lặng ngắt như tờ. Đốc công Huỳnh ngồi hàng ghế đầu khúm núm vỗ tay phụ họa, trong khi bác Sâm ngồi cuối dãy ghế Kíp một siết chặt hai nắm tay gân guốc, bờ môi run rẩy kìm nén cơn giận.

“Tôi yêu cầu đồng chí Giám đốc dừng ngay kế hoạch đó lại!”

Tiếng nói đanh gọn, dõng dạc xé toạc làn khói thuốc ngột ngạt.

Cả hội trường đồng loạt quay ngoắt lại. Từ lối đi giữa hai dãy ghế, Thao sải từng bước dứt khoát tiến lên. Tay anh siết chặt ống tôn trắc địa mát lạnh, bên hông trĩu nặng bao da quả dọi thép quen thuộc. Thao điềm tĩnh ngẩng cao đầu, đón nhận cái nhìn sắc lạnh như dao của Đặng Khắc Cương.

“Trịnh Tấn Thao?” Cương nhíu mày, điếu thuốc trên mép giật giật. Gã đập mạnh bàn tay xuống bàn: “Cậu đã bị cấm xuống lò, ai cho phép cậu vào đây làm loạn? Bảo vệ đâu, đưa cậu ta ra ngoài!”

Hai nhân viên bảo vệ đeo băng đỏ toan bước tới, nhưng bác Sâm đã nhanh chóng vươn cánh tay hộ pháp chặn ngang lối đi, ánh mắt thợ già quắc lên đầy uy lực khiến cả hai khựng lại.

Thao không hề chớp mắt. Anh bước thẳng lên bục chủ tọa, mở nắp ống tôn, rút bản vẽ can mực nho còn thơm mùi giấy mới rồi trải rộng ra mặt bàn trước toàn thể hội trường. Con dấu treo đỏ tươi của Phòng Kỹ thuật Địa chất đập ngay vào mắt mọi người.

“Tôi có mặt ở đây với tư cách thợ trắc địa địa tầng của xí nghiệp,” Thao dõng dạc, từng câu từng chữ rõ ràng, mạch lạc. “Đây là biểu đồ biến dạng cơ học và mặt cắt thực địa Lò chợ số hai mức âm -120m do tôi và Phòng Kỹ thuật hoàn thành rạng sáng nay. Các đồng chí hãy nhìn kỹ: độ võng lún trần đá nóc tại các mốc đo trắc địa đã tăng từ 0,8 milimét lên 2,5 milimét, rồi 4,8 milimét, và đêm qua đã chạm ngưỡng nguy hiểm 5,6 milimét!”

Tiếng xì xào kinh ngạc lập tức rộ lên. Những kỹ sư khai thác nhìn nhau trố mắt.

Thao chỉ đầu ngón tay rắn rỏi vào điểm thắt nghẽn trên bản vẽ: “Khoảng rỗng ngầm phía sau cho thấy trụ than bảo vệ số ba dày mười hai mét đã bị ai đó lén lút đục khoét, chỉ còn trơ trọi ba mét rưỡi lõi than! Toàn bộ hàng trăm nghìn tấn đất đá của đồi Cột Mốc đang đè nghẹt lên phần lõi mỏng manh ấy. Đới trượt đá sa thạch phía trên đã tách rời hoàn toàn khỏi tầng đá mẹ. Các hiện tượng bùng nền, gãy tà-vẹt và tiếng nổ địa tầng nấc cụt đêm qua là bằng chứng không thể chối cãi!”

Không khí hội trường bỗng chốc đông cứng lại. Mấy viên quản đốc phân xưởng tái mặt, liếc nhìn nhau đầy e ngại.

“Thời gian chịu lực của trụ than số ba chỉ còn chưa đầy bốn mươi tám giờ,” Thao nhìn thẳng vào mặt Đặng Khắc Cương, giọng đanh thép tựa tiếng thép nguội gõ vào đá tảng. “Nếu tiếp tục bốc than, toàn bộ vòm đá Lò chợ số hai sẽ sụp đổ dây chuyền, chôn vùi toàn bộ mạng lưới đường lò mức âm -120m! Vì sinh mạng của hơn một trăm thợ lò, tôi yêu cầu đồng chí Giám đốc lập tức ban hành lệnh dừng lò khẩn cấp, rút toàn bộ công nhân ra khỏi khu vực nguy hiểm và điều động lực lượng dựng trụ chống nêm bằng gỗ lim để gia cố vách đá!”

Lời yêu cầu dõng dạc của Thao như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào tham vọng của Đặng Khắc Cương. Mặt gã giám đốc thoạt tiên trắng bệch vì kinh hãi khi bí mật khoét rỗng trụ than bị phơi bày giữa thanh thiên bạch nhật, rồi ngay sau đó chuyển sang đỏ gay vì điên tiết. Cặp mắt ti hí của gã long lên sòng sọc.

“Bậy bạ! Hoàn toàn vu khống, bịa đặt!” Cương gầm lên, vứt phắt mẩu thuốc lá xuống sàn nhà rồi giẫm nát dưới gót giày da. Gã chộp lấy bản vẽ can mực nho trên bàn, đôi bàn tay run bần bật. “Cậu Thao, cậu dám câu kết với kẻ xấu, ngụy tạo số liệu kỹ thuật hòng bôi nhọ thanh danh xí nghiệp, làm lung lay ý chí thi đua của công nhân trước ngày đón đoàn cấp Bộ!”

“Những con số trắc địa không biết nói dối, thưa đồng chí Giám đốc!” Thao nhìn thẳng, không hề né tránh. “Và quả dọi thép cũng không bao giờ biết bẻ cong sự thật!”

“Câm miệng!” Cương gào lên lạc cả giọng.