Chương 11: Bóng Mật Thám Trước Hiên Tây

Bàn tay run rẩy vì hoảng loạn của Lương Thế An bám chặt lấy mép bàn gỗ gụ, làm nghiên mực bằng đá xám khẽ chao đảo. Mùi dầu máy khét lẹt quyện cùng mồ hôi chua nồng toát ra từ tấm áo bảo hộ thợ tiện màu chàm xộc vào sống mũi cụ Lương Thế Vinh.

Cụ Vinh không hoang mang, cũng chẳng vội vàng nhấc người khỏi chiếc ghế tựa bọc mây. Đôi mắt già nua sau cặp kính gọng đồng hơi nheo lại, ánh lên nét uy nghiêm từng trải qua gần một thế kỷ dông bão. Cụ đưa bàn tay gầy guộc, những khớp xương ngón tay nổi rõ vì năm tháng cầm bút, đặt nhẹ lên mu bàn tay đang run bần bật của người cháu nội. Một cái vỗ nhẹ nhưng đong đầy sự che chở.

— Thở sâu vào, An. Đứng thẳng lưng lên — Cụ Vinh cất giọng trầm ấm, từ tốn ghìm từng âm sắc — Trong dinh thự Tòa Sứ, một hơi thở loạn cũng đủ làm người ngoài sinh nghi. Uống hớp trà nguội này rồi nói già nghe rành rẽ từng việc. Có trời đất soi xét, oan khuất ắt có đường gỡ, chớ để nỗi sợ cướp mất trí khôn.

Lời dặn khoan thai như chiếc neo sắt thả xuống xoáy nước xiết. An nuốt khan, đón lấy chén nước trà hoa sói đã nguội ngắt trên khay, uống ực một hơi. Lồng ngực chàng trai trẻ phập phồng hạ bớt nhịp gấp gáp, hai vai dần buông lỏng.

— Thưa ông nội, trưa nay phân xưởng đầu máy đang vận hành bình thường thì viên thanh tra sở Mật thám Tòa Khâm cùng sáu lính khố đỏ ập vào phong tỏa hai đầu cổng sắt — An hạ thấp giọng, ghé sát tai cụ, đôi mắt vẫn chưa hết bàng hoàng — Chúng mang theo một tờ mật báo nặc danh cáo buộc nhóm thợ tiện mưu toan bãi công, phá hỏng xúp-lê đầu máy xe lửa để phản đối việc điều động sang Lào. Điều đáng sợ là trong danh sách những kẻ cầm đầu bị chỉ điểm, tên của cháu bị gài ngay hàng đầu bảng!

Cụ Vinh khẽ gõ đầu ngón tay trỏ xuống mặt bàn gỗ gụ, nhịp gõ đều đặn, cẩn trọng:

— Có tang vật gì không?

— Dạ không! Nhưng chúng viện cớ khám xét tủ đồ nghề, cố tình nhét một tập truyền đơn chữ quốc ngữ vào hộc búa của anh Thêm. Ba người bạn thợ cùng kíp với cháu vừa cãi lại đôi câu đã bị báng súng thúc ngã dúi dụi, xích tay giải lên xe thùng đưa về bót mật thám Cửa Tiền. Cháu lúc ấy đang chui dưới gầm lò hơi để cân chỉnh trục bánh xe, nghe tiếng tri hô của bác thợ cả liền luồn qua cửa thông gió phía sau lò than, nhảy qua tường rào kẽm gai trốn thoát. Trước khi chạy, cháu nghe rõ viên mật thám quát tháo lính áp giải rằng quan Chánh thanh tra Charpentier vừa đích thân gửi văn bản báo động về sự biến loạn ở Trường Thi!

Khóe môi cụ Vinh khẽ nhếch lên một nụ cười lạnh. Nước cờ bẩn thỉu của gã quan thuế người Pháp đã lộ rõ chân tướng. Khi không thể dùng một ngàn đồng bạc Đông Dương để bẻ cong ngòi bút ghi sổ, cũng không thể mượn ngọn lửa thiêu hủy đống chứng từ trong hòm sắt tây, Charpentier lập tức mượn tay bạo lực của bộ máy mật thám nhằm đánh sụp chỗ dựa tinh thần lớn nhất của cụ.

— Gã sốt ruột rồi — Cụ Vinh khẽ lẩm bẩm — Dồn người vào chỗ chết chính là lúc gã sơ hở nhất.

Cụ đưa mắt nhìn ra ngoài hành lang chái tây. Phía sau rèm tre thưa, một bóng người mảnh mai trong bộ áo bà ba nâu sẫm, đầu đội nón lá rách che sụp nửa khuôn mặt, đôi quang gánh thùng gỗ vẫn đặt im lìm bên bậc thềm đá. Nhận thấy ánh mắt của cụ, Trần Thị Lan lập tức bước khẽ vào phòng, đôi chân trần không phát ra một tiếng động nhỏ.

— Cụ Cố! — Lan khẽ gọi, ánh mắt sắc sảo nhìn lướt qua vẻ mặt tái nhợt của An — Ngoài đường cái dẫn vào Tòa Sứ đã có lính đoan lảng vảng. Bọn mật thám đang rải người từ ngã sáu Trường Thi xuống tận bến đò rồi.

Cụ Vinh chậm rãi gật đầu, dứt khoát đưa ra quyết định:

— Lan con, bây giờ chỉ có dòng sông Lam mới che chở được thằng An. Con đưa nó luồn qua cửa hậu hoa viên Tòa Sứ, men theo bờ rào chuối ra bờ sông. Đưa nó xuống ẩn náu dưới khoang thuyền nan của vạn chài đậu dưới chân cầu Bến Thủy. Nhớ lật ván sàn lên, bảo nó nằm im dưới ấy, phủ lưới ướt lên trên. Chừng nào chưa có lời nhắn của già này, tuyệt đối không được để nó lộ diện.

Lan nắm chặt quai nón, kiên định đáp:

— Cụ cứ yên lòng. Dân vạn chài sông Lam sống nhờ ơn đức chỉ đường bến bãi của Cụ Cố bao năm qua, dẫu có lính mật thám lùng sục, tụi cháu cũng liều mình giữ cho anh An sợi tóc chẳng rụng!

An ngập ngừng nhìn cụ, hai mắt đỏ hoe:

— Nhưng còn ông… Một mình ông ở lại đây đối đầu với bọn chúng…