Chương 15: Bức Màn Kế Toán Kép

Cụ Lương Thế Vinh khẽ siết lấy bàn tay run rẩy của Lan, ánh mắt già nua vẫn giữ nguyên vẻ trầm tĩnh vốn có trước cơn sóng gió. Cụ nhìn thẳng vào gương mặt tái nhợt vì hốt hoảng của cô gái chèo đò, cất giọng rành rọt:

— Con bình tâm lại đã. Sà lan VT-09 chở nặng đáy, mớn nước lún sâu tới mười hai tấc tây thì không tài nào lướt nhanh giữa luồng lạch sông Lam trong đêm sương mù đặc quánh này được. Huống hồ từ bến Than ra tới phao số không ngoài cửa biển Cửa Lò còn qua ba khúc quanh hiểm trở, tàu kéo muốn ra đến biển cũng phải mất trọn nửa buổi sau khi con nước ròng bắt đầu rút. Trời còn cho già này đủ thời gian để dựng xong bức thành đồng bằng giấy trắng mực đen.

Nói đoạn, cụ Vinh quay về phía chiếc bàn gỗ gụ. Ngọn đèn bão được cụ khêu thêm bấc, ánh lửa vàng rực xua tan đi màn sương lạnh đang len lỏi qua khe cửa sổ. Cụ không phí hoài một khắc nào nữa. Đưa đôi bàn tay chai sạn rút ra từng thếp giấy bản dày dặn cùng lọ mực tàu đen nhánh, cụ ngồi ngay ngắn xuống ghế, bắt đầu dốc trọn tinh lực nửa thế kỷ cầm bút vào những trang sổ quyết định.

Ngòi bút sắt gai trên mặt giấy thuộc địa vang lên sột soạt, đều đặn như nhịp gõ của thời gian. Ngay trong đêm tịch mịch, cụ Vinh miệt mài hoàn thiện bản “Đối soát kế toán kép” dày đúng hai mươi trang. Từng dòng chữ ngay ngắn, sắc sảo lần lượt bóc trần toàn bộ ma trận số liệu mà viên Chánh thanh tra Louis Charpentier cùng thương nhân Bạch Thái Hưng đã dày công ngụy tạo. Bằng phương pháp ghi sổ kép chặt chẽ, cụ vạch rõ đường đi không thể chối cãi của mười hai ngàn bao muối mỏ độc quyền rút ruột từ kho 12 và bốn trăm tấn lúa gạo dự trữ khoán định ở kho 3. Hàng hóa không hề bốc hơi hay biến thành tro bụi, mà từng tấn gạo, từng bao muối đều được đối ứng chuẩn xác với từng chuyến sà lan trá hình chở than cám xuôi dòng.

Để người xem thấu suốt mà không thể ngụy biện, nơi trang kết, cụ Vinh tổng hợp toàn bộ sự thật thành một biểu đồ đối chiếu ba chiều đanh thép. Trục thứ nhất là số đo mớn nước sà lan thực tế chìm sâu mười hai tấc tây được trích lục từ cuốn “Nhật ký bến bãi”, tương phản hoàn toàn với mức tám tấc tây của các chuyến chở than thông thường. Trục thứ hai là bản kê chi phí bí mật phát tiền mặt kèm ba hào ngậm miệng cho một trăm hai mươi phu bốc vác đêm rằm tháng Bảy. Và trục thứ ba chính là dòng chi khống mang mật danh “K-19” chuyển vào trương mục của Marie Charpentier tại chi nhánh Ngân hàng Đông Dương ở Vinh. Ba dòng số liệu đan cài, quy tụ vào một con số thâm hụt ngân sách chuẩn xác đến từng xu: đúng bốn mươi tám ngàn đồng bạc Đông Dương.

Cụ Vinh đặt bút xuống, nén một tiếng thở dài nhẹ nhõm khi vừa chấm giọt mực cuối cùng. Lưng cụ mỏi nhừ, nhưng lồng ngực lại nhẹ bẫng như vừa trút được tảng đá ngàn cân.

Đúng lúc ấy, ngoài hành lang chái tây bỗng vang lên tiếng bước chân dồn dập, nện gót giày da lộp cộp trên nền gạch bông cũ kỹ. Lan giật thót mình, vội nép sát sau cánh cửa gỗ, tay nắm chặt chiếc đòn chèo mang theo bên người. Cụ Vinh khẽ đưa tay ra hiệu cho cô gái chớ vội manh động.

Cánh cửa phòng bật mở. Hai bóng người mặc âu phục sẫm màu khoác áo dạ choàng chống rét sải bước tiến vào. Đi đầu là viên Tham biện Tòa Sứ tỉnh Nghệ An với nét mặt nghiêm nghị, theo sát phía sau là viên Thư ký Tòa án Bảo hộ tay xách chiếc cặp da căng phồng công văn.

Thấy cụ già tóc bạc phơ vẫn ngồi uy nghiêm bên bàn giấy dưới ngọn đèn khuya, viên Tham biện tháo mũ phớt kẹp dưới nách, bước tới nghiêng mình chào một cách trọng thị:

— Thưa Cụ Cố Ký, chúng tôi nhận được phong thư khẩn kèm chữ ký của cụ do Tòa án chuyển sang lúc nửa đêm. Nhận thấy sự việc can hệ trực tiếp đến an ninh kinh tế toàn hạt và sinh mệnh của lại viên cấp dưới, ngài Chánh án cùng Tòa Sứ đã cử chúng tôi tức tốc sang đây để thân hành thẩm xét. Cụ già yếu thế này mà thức trắng đêm đối soát, quả là bậc công bộc hiếm có.

Cụ Vinh chậm rãi đứng dậy, chắp tay đáp lễ rồi bình thản trỏ chiếc hòm sắt tây màu xám tro đặt ngay ngắn giữa phòng: