Chương 16: Hội Đồng Công Tài Khai Mạc

Mệnh lệnh đanh thép của viên Tham biện Tòa Sứ vừa dứt, viên Thư ký Tòa án Bảo hộ lập tức ôm cặp tài liệu rảo bước ra màn sương khuya để truyền lệnh điều động tàu tuần duyên. Gian phòng chái tây chìm lại trong sự tĩnh lặng nghiêm cẩn. Cụ Lương Thế Vinh cúi đầu cài then chiếc hòm kim loại bảo quản hồ sơ, khẽ vuốt thẳng nếp áo dài the sẫm màu. Đêm tàn dần qua khung cửa sổ, nhường chỗ cho rạng đông mùa thu xám lạnh trải dài trên những ngọn cây ven bờ sông Lam.

Đúng bảy giờ rưỡi sáng, sương sớm vừa tan trên nóc ngói cổ kính, đại sảnh Tòa Sứ tỉnh Nghệ An đã rậm rịch bước chân người. Căn phòng rộng thênh thang lát đá hoa cương màu xám tro, trần cao vút treo những chiếc quạt ba cánh bằng đồng thau nặng trịch. Khác hẳn vẻ u tịch thường nhật của chốn công quyền bảo hộ, sáng nay không khí đặc quánh sự ngột ngạt và căng thẳng. Hai dãy ghế gỗ lim dài hai bên chật kín cử tọa: từ các viên chức sở Đoan, viên phán sự Tòa Sứ, đại diện Phòng Thương mại tỉnh trong y phục trịnh trọng, cho tới đông đảo dân chúng Bến Thủy và hàng chục phu phen áo chàm lam lũ đứng chen chúc sát ngưỡng cửa lớn. Họ nín thở, hướng mắt về phía bục xét xử phủ vải nhung đỏ thẫm.

Nơi dãy bàn nghị sự cao nhất, viên Chánh sứ tỉnh Nghệ An cùng ngài Chánh án Tòa án Bảo hộ đã an tọa. Phía dưới một bậc, cụ Lương Thế Vinh ngồi trang nghiêm ở vị trí Cố vấn đối soát độc lập. Trước mặt cụ, chiếc hòm chứa toàn bộ chứng từ nguyên vẹn đặt trên chiếc kỷ con phủ khăn trắng, bên cạnh là chén trà sen đã bốc hết làn khói mỏng. Cụ già chín mươi tám tuổi ngồi thẳng lưng, hai bàn tay đan vào nhau đặt lên đùi, đôi mắt sáng sau cặp kính lão gọng đồng bình thản nhìn ngắm dòng người đang cuộn sóng xôn xao.

Bỗng nhiên, từ cánh cửa bên hông sảnh đường vang lên tiếng xích sắt loảng xoảng nện khan trên mặt đá. Đám đông rẽ lối, dạt sang hai bên. Hai người lính khố xanh súng dài bồng trên vai dẫn giải một thanh niên gầy gò bước vào.

Nguyễn Duy Thức xuất hiện trong bộ áo dài sờn rách, hai cổ tay bị khóa chặt bởi chiếc cùm sắt nặng trịch. Khuôn mặt chàng ký lục trẻ hốc hác, làn da tái xám vì những đêm dài bị giam hãm dưới buồng đá lạnh lẽo và đói khát, nhưng đôi vai vẫn cố gượng thẳng. Vừa bước qua bậc cửa, ánh mắt u uất của Thức bỗng dừng lại nơi hàng ghế đối soát. Nhìn thấy mái tóc bạc phơ như cước và dáng ngồi mực thước, kiên định của người thầy già, khóe mắt người thanh niên chợt hoe đỏ. Thức cắn chặt môi, khẽ cúi đầu hành lễ rồi ngẩng cao gương mặt thanh tú, bước từng bước dứt khoát đến vành móng ngựa.

Chưa kịp để cử tọa lắng xuống, cánh cửa chính đại sảnh lại bật mở toang. Louis Charpentier sải những bước dài ngạo nghễ tiến vào. Viên Chánh thanh tra thuế quan bận bộ đồng phục trắng viền chỉ bạc lấp lánh của ngạch quan thuế cao cấp, trên ngực đính đầy huân chương, ria mép tỉa nhọn hoắt hếch lên đầy thách thức. Sóng bước bên cạnh y là Bang trưởng Bạch Thái Hưng trong chiếc áo gấm đen dệt hoa chìm, cổ tay lấp lánh chiếc nhẫn ngọc cẩm thạch to bản, miệng ngậm tẩu thuốc lá thơm thoang thoảng mùi vani. Hộ tống hai người là hai viên luật sư người Pháp bận áo thụng đen, tay ôm những tập hồ sơ dày cộp đóng triện son. Charpentier liếc xéo về phía cụ Vinh bằng nửa con mắt, khóe môi nhếch lên một nụ cười khẩy trịch thượng như thể vụ việc sáng nay chỉ là một trò hề giấy mực của một ông già lẩm cẩm.

Tiếng chuông đồng của ngài Chánh án gõ vang ba tiếng “bính… bính… bính” dõng dạc, cắt đứt mọi tiếng xì xào. Cả gian đại sảnh lập tức im phăng phắc.

— Phiên điều trần công tài đặc biệt của Tòa Sứ và Tòa Bảo hộ tỉnh Nghệ An chính thức khai mạc! — Viên Chánh án cất giọng nghiêm nghị, đôi mắt sắc lạnh quét qua hội đồng. — Chiếu theo điều trần về sự vụ thâm hụt nghiêm trọng tại kho muối mỏ và kho lương thực cảng Bến Thủy, hội đồng cho phép đại diện Ty Thương chánh trình bày lời cáo giác đầu tiên.

Louis Charpentier đứng bật dậy. Y chỉnh lại cổ áo viền chỉ bạc, thong thả bước lên bục nhân chứng, ngực ưỡn cao. Giọng tiếng Pháp trịch thượng chêm vài từ bồi của y vang lên sang sảng khắp vòm trần:

— Thưa ngài Chánh sứ, thưa ngài Chánh án cùng toàn thể hội đồng! Sự việc xảy ra tại Ty Thương chánh Bến Thủy vào hạ tuần tháng Chín vừa qua là một sự sỉ nhục ghê gớm đối với kỷ cương của nền tài chính bảo hộ! Kho số mười hai và kho số ba, nơi chứa muối mỏ độc quyền và lúa gạo dự trữ chiến lược của nhà nước, đã bị bòn rút một cách trắng trợn. Mười hai ngàn bao muối mỏ tinh khiết và bốn trăm tấn lúa gạo đã biến mất không một dấu vết, chỉ còn lại những đống vỏ trấu mục và đá sỏi vô giá trị!