Chương 18: Con Dấu Gỗ Trên Vận Đơn Giả

Tiếng dội của lời tuyên bố từ cụ Lương Thế Vinh như một hồi chuông chấn động nện thẳng vào giữa đại sảnh Tòa Sứ. Cả khán phòng nín thở, trăm ánh mắt dồn về phía chiếc hòm kim loại xám tro đặt trên bàn chứng cứ. Trên bục cao, viên Chánh sứ và ngài Chánh án Tòa án Bảo hộ đưa mắt nhìn nhau, nét mặt lộ rõ vẻ nghiêm nghị khác thường.

Ở hàng ghế đối diện, Louis Charpentier giật bắn mình, hai tai đỏ ửng lên như bị lửa táp. Hắn chồm tới mép bục, vung bàn tay hộ pháp gầm lên hòng lấn át:

— Hoang đường! Bằng chứng đâu? Toàn là suy đoán vô căn cứ của một kẻ sắp xuống lỗ! Chuyến sà lan VT-09 chở than hợp pháp được Phòng Thương mại chuẩn y đàng hoàng, có mộc đỏ hẳn hoi! Làm sao ông dám vu vạ cho con tàu đang làm nhiệm vụ vận tải của bến cảng?

Cụ Lương Thế Vinh không hề bối rối. Cụ chậm rãi đặt cuốn sổ mớn nước xuống mặt bàn lim, đưa bàn tay nổi rõ những đường gân xanh lướt vào lòng chiếc hòm sắt. Đôi tay già nua nhưng vô cùng cẩn trọng nhấc ra hai tập hồ sơ giấy bản đã ngả màu vàng ố, mép giấy còn vương chút tro muội từ vụ hỏa hoạn đêm trước ở tàng thư khố. Đó là những tập lưu vận đơn đường thủy niên hạn 1935–1936 của Thương đoàn Vĩnh Tuyền.

Cụ Vinh ngước nhìn hội đồng giám sát, giọng trầm ổn, rành rọt từng tiếng:

— Thưa hai ngài chủ tọa, quan Chánh thanh tra vừa nhắc đến sự chuẩn y của Phòng Thương mại. Vậy thì già này xin kính trình lên hội đồng chính những tờ vận đơn đã được đóng dấu đỏ ấy. Đây là hai tờ khai mang số hiệu V-35-089 và V-36-042, ghi nhận các chuyến vận chuyển than đá trước đây của sà lan VT-09.

Cụ tháo chiếc kính lão gọng đồng trên sống mũi, rút từ túi áo the ra một chiếc kính lúp cán sừng bóng lộn—vật bất ly thân suốt mấy mươi năm làm kế toán đối soát. Cụ quay sang viên lục sự tòa án, khẽ gật đầu nhờ chuyển giao kính lúp cùng hai tập hồ sơ lên bàn chủ tọa, rồi chỉ tay về phía đại diện Phòng Thương mại tỉnh Nghệ An đang ngồi ở hàng ghế giám sát chuyên môn:

— Kính mời ngài Chánh án và ông đại diện Phòng Thương mại soi kỹ vết mực đỏ tươi nơi góc phải tờ khai. Con dấu kiểm định chính thức của Phòng Thương mại vốn đúc bằng đồng nguyên khối, đường viền tròn trịa, sắc nét và nét chữ thanh mảnh đồng đều. Thế nhưng, con dấu trên hai tờ vận đơn này lại có ba điểm dị thường mà mắt thường khó nhận ra.

Viên Chánh án đỡ lấy chiếc kính lúp, cúi sát đầu xuống mặt giấy ráp. Bên cạnh, ông đại diện Phòng Thương mại—một viên chức bản xứ luống tuổi mặc âu phục chỉnh tề—cũng vội vã đeo kính, ghé sát mắt quan sát.

Cụ Vinh khoan thai bước thêm nửa bước, đưa ngón tay trỏ chai sạn chỉ vào khoảng không như vẽ lại hình ảnh con dấu:

— Thứ nhất, vành tròn góc dưới bên phải của con dấu này bị khuyết một vết răng cưa nhỏ xíu, chỉ bằng đầu hạt tấm. Đó là vết mẻ tự nhiên của lưỡi đục khi thợ khắc chạm trên chất liệu gỗ mềm. Thứ hai, bề mặt nét chữ không bóng mịn mà lấm tấm những lỗ chân kim li ti, bởi thớ gỗ thị hút mực không đều như mặt kim loại đồng. Và thứ ba, đường kính của con dấu này hẹp hơn con dấu đồng thật đúng một ly tây do độ co ngót của gỗ sau khi quét dầu trẩu!

Viên Chánh án khẽ nhướng mày, vẻ mặt biến đổi sâu sắc. Ngài quay sang người đại diện chuyên môn:

— Ông thấy thế nào? Lời của cụ Cố Ký có đúng thực tế không?

Viên đại diện Phòng Thương mại run rẩy lật qua lật lại hai tờ vận đơn gốc, mồ hôi rỉ ra trên trán. Sau vài giây đắn đo trước cái nhìn sắc như dao cạo của Chánh án và ánh mắt soi mói của hàng trăm cặp mắt trong khán phòng, ông ta đứng bật dậy, khom lưng cung kính: