Chương 2: Chiếc Hòm Gỗ Giam Lời Kêu Oan

Dòng chữ đỏ quạch khoanh tròn mẩu giấy như một giọt máu đọng trên mặt bàn lim. Cụ Lương Thế Vinh khẽ khép ngón tay, giấu mẩu giấy nhỏ vào sâu trong tay áo the đen rồi gài chiếc nghiên đồng về đúng vị trí cũ. Bên ngoài hành lang, đám đông phu phen cùng lại viên hiếu kỳ vẫn còn xì xào, nhưng chỉ sau vài tiếng nạt nộ của toán lính đoan giải tán bến bãi, Ty Thương chánh lại chìm vào bầu không khí oi nồng, ngột ngạt quen thuộc. Cụ Vinh khẽ thở dài, buông mắt nhìn khoảng sân gạch vương vãi tàn thuốc lá của Charpentier, lòng trĩu nặng trước bóng đen oan khiên đang bủa vây người học trò nghèo hiếu học. Cụ chống gậy, từng bước chậm rãi rời khỏi công sở, men theo con đường đất đỏ rợp bóng phi lao để trở về căn nhà gỗ nhỏ ven sông Lam.

Căn nhà ba gian lợp ngói liệt nép mình dưới rặng tre già đón trọn từng cơn gió chướng từ mạn Cửa Lò thổi vào. Đến chập tối, tiếng bước chân nặng nhọc của Lương Thế An vang lên ngoài thềm. Chàng trai hai mươi tám tuổi, vóc người vạm vỡ, mặc bộ quần áo thợ nhuộm chàm lấm lem dầu mỡ của xưởng xe lửa Trường Thi, vội vã bước vào nhà, cởi chiếc mũ vải máng lên vách nứa.

Thấy ông nội vẫn ngồi lặng bên bàn trà, An rót một bát nước chè xanh nóng dâng lên cụ rồi hạ thấp giọng:

— Thưa ông, con vừa tan ca từ xưởng về. Chiều nay tin dữ bên đồn đoan đã truyền khắp xóm thợ Trường Thi. Người ta rỉ tai nhau rằng quan trên đang muốn biến vụ thâm hụt kho muối và gạo này thành một vụ án làm gương để thị uy. Nghe đâu họ đã đánh dây thép mật về Tòa Khâm, định xử thật nặng để đày ải những kẻ bị quy tội ra Côn Đảo hòng bịt miệng dư luận.

Cụ Vinh nâng bát chè, nhấp một ngụm nhỏ, hơi nóng phả lên đôi mắt trầm tĩnh sau cặp kính lão gọng đồng:

— Chuyện đã định sẵn bàn tay sắp đặt từ trước, họ vội vã như thế cũng không ngoài dự liệu của già này. Thầy Ký Thức tính tình cương trực nhưng non nớt sự đời, kẻ gian đã nhắm vào cậu ấy làm bia đỡ đạn thì quyết không dễ dàng nới tay.

Hai ông cháu vừa dứt lời, ngoài bờ rào râm bụt bỗng có tiếng xào xạc của cành lá, nối tiếp là ba tiếng gõ nhịp nhẹ và dứt khoát lên cánh cửa gỗ liếp: cộc, cộc... cộc.

An cảnh giác đứng bật dậy, nhưng cụ Vinh khẽ giơ bàn tay chai sạn ra hiệu:

— An, mở cửa đi cháu. Tiếng gõ ấy là của người quen bến sông.

Cánh cửa vừa hé mở, một bóng người thanh mảnh khoác áo tơi lá thoăn thoắt lách vào trong. Trần Thị Lan cởi chiếc nón mê sũng nước mưa phùn, để lộ gương mặt góc cạnh kiên nghị cùng đôi mắt sáng quắc. Trên tay cô gái chèo đò là một bọc vải buồm ướt sũng hơi sương, được ôm chặt vào lồng ngực như bảo vệ một báu vật sinh tử.

— Thưa Cụ Cố! — Lan thở hổn hển, đặt bọc vải lên chiếc chõng tre rồi khoanh tay chào. — May quá, Cụ Cố vẫn chưa nghỉ. Trưa nay hay tin anh Thức bị lính đoan trói giải đi, cháu liền ghé vội qua căn nhà thuê của mẹ con anh ấy ở bến Chợ Củi. Bác gái khóc ngất, chỉ kịp đưa cho cháu chiếc hòm này. Bác bảo trước khi bị bắt một hôm, anh Thức đã dặn dò kỹ lưỡng: nếu anh ấy gặp bất trắc, bằng mọi giá phải đem trao tận tay Cụ Cố Ký, ngoài cụ ra tuyệt đối không được để ai chạm vào.