Chương 24: Trao Bút Giữa Lòng Bến Cảng

Nắng sớm mùa thu dát một dải vàng óng ả lên khoảng sân trước Ty Thương chánh Bến Thủy. Dưới bóng râm mát rượi của hai cây bàng cổ thụ trút lá đỏ, một lễ đài trang trọng đã được dựng lên tự bao giờ. Tấm biển gỗ quét vôi trắng viền xanh mang dòng chữ ghi nhận công trạng hơn nửa thế kỷ phụng sự ngạch quan thuế bến cảng nổi bật giữa muôn sắc áo. Không còn không khí ngột ngạt của những ngày đối chất căng thẳng, sân bến hôm nay tề tựu đông đủ từ các vị phán sự, ký lục trẻ, đốc công các xưởng máy cho tới hàng trăm phu phen, thợ thuyền bốc vác vạn chài sông Lam.

Cụ Lương Thế Vinh vận chiếc áo the đen giản dị, cổ quấn chiếc khăn lụa mỏng che bớt ngọn gió sông chớm lạnh. Dáng cụ hơi còng, đôi bàn tay gầy gò đan vào nhau đặt trên đầu chiếc gậy mây, đôi mắt sáng đằng sau cặp kính gọng đồng trầm tĩnh dõi nhìn từng gương mặt thân thuộc nơi bến bãi.

Hồi chuông đồng điểm đúng tám giờ vang lên dõng dạc. Viên Tham biện Tòa Sứ tỉnh Nghệ An trong bộ lễ phục trắng tinh tươm bước lên chính giữa bục danh dự. Cầm trên tay bản công văn viền chỉ điều từ Tòa Thượng thẩm Hà Nội vừa chuyển khẩn về trong đêm, ông hắng giọng, đọc vang rành rọt từng lời:

— Chiểu theo phán quyết tối hậu của Tòa Thượng thẩm về vụ án buôn lậu, làm giả ấn tín và biển thủ công khố tại cảng Bến Thủy: Cựu Chánh thanh tra Louis Charpentier chịu mức án lưu đày biệt xứ tại Guyane, tịch thu toàn bộ tài sản phi pháp cùng các khoản tiền gửi tại Ngân hàng Đông Dương để sung công quỹ. Bạch Thái Hưng chịu hai mươi năm tù khổ sai, tịch thu tài sản bồi hoàn công khố, đồng thời giải thể hoàn toàn Thương đoàn Vĩnh Tuyền!

Tiếng reo hò rền vang như sấm dậy khắp bến sông. Những người phu bốc vác quanh năm quần quật dưới đáy bùn lầy ghì chặt lấy tay nhau, không ít người rơm rớm nước mắt vì nỗi uất ức bấy lâu nay đã được pháp luật phân minh gột rửa.

Viên Tham biện giơ hai tay ra hiệu cho sân bãi yên lặng, rồi kính cẩn quay sang phía cụ già 98 tuổi, cúi mình cất giọng đầy cung kính:

— Chiểu sắc lệnh của quan Khâm sứ Trung Kỳ và Tòa Sứ tỉnh Nghệ An, chính quyền bảo hộ long trọng trao bằng tưởng lệ hưu trí trọn vẹn, ghi nhận năm mươi sáu năm công vụ thanh bạch của Cụ Cố Lương Thế Vinh. Kể từ hôm nay, cụ được chính thức thôi giữ chức Cố vấn đối soát độc lập kiêm Chưởng quản tàng thư khố danh dự, trọn vẹn an hưởng tuổi vàng bên gia đình!

Giữa tràng pháo tay giòn giã kéo dài không dứt, cụ Vinh chống gậy, chậm rãi bước từng bước vững chãi lên bục danh dự. Cụ không nhìn vào tấm bằng khen lộng khung kính thếp vàng lộng lẫy, mà đưa tay vào túi áo ngực, rút ra một chiếc hộp gỗ trắc nhỏ nhắn đã mòn vẹt bốn góc. Cụ mở nắp hộp, nhẹ nhàng nâng ra một cây bút sắt cán gỗ mun sờn bóng, ngòi bút thép đã ngả màu hoen gỉ vì thời gian và nước mực.

Cụ đưa mắt nhìn về phía hàng ghế lại viên, cất giọng trầm ấm, vang rõ từng tiếng:

— Thầy Thức, chú lại đây với già này.