Chương 6: Khói Thảo Rút Tơ

Âm hưởng từ lời thề đanh thép của cố tổ vẫn còn ngân vang giữa gian nhà tranh ngõ Thạch Kiều, hòa cùng tiếng than củi nổ tí tách trong lòng lò đất. Tống Thừa An đứng bên bễ, lồng ngực phập phồng theo từng nhịp đập rộn ràng. Ánh lửa màu cam thuần khiết rọi sáng gương mặt quắc thước bách niên của Tống Thuần Nghiêu, xua đi màn đêm u tối vừa bao trùm phố Hàng Ngân sau cơn biến loạn.

Cụ Tống khẽ vuốt chòm râu bạc như tuyết, ánh mắt trầm tĩnh hướng về phía chiếc chõ gốm nung đặt trên kệ tre:

“Cả Khiêm, Hai Điền, hai chú bắc nồi trát đất chịu nhiệt lên kiềng. Thừa An, lấy thỏi bạc nguyên chất trong hòm gỗ ra đây cho ta.”

“Dạ, Cố tổ!”

Thừa An nhanh nhảu đáp lời, hai tay nâng thỏi bạc ròng mười phần mười trắng muốt đặt cẩn thận vào lòng bàn tay gầy guộc của cụ. Thỏi bạc nặng trịch, không vương chút tạp chất, là số vốn liếng ky cóp chắt chiu của cả phường thợ gửi gắm cho đêm nay. Bác Cả Khiêm cẩn trọng dùng kìm sắt gắp thỏi bạc thả vào nồi đất, đặt ngay ngắn giữa tâm lò lửa.

Thừa An ghé sát tai về phía bễ than. Đôi tai thính nhạy trời ban của cậu khẽ rung lên. Giữa tiếng gió lùa qua khe liếp, cậu nghe rõ mồn một tiếng than hoa cựa mình ràn rạt, tiếng ngọn lửa liếm láp quanh đáy nồi gốm chuyển dần từ tiếng rít nhẹ sang tiếng sôi êm ru đặc trưng của kim loại thuần khiết.

“Cố tổ, than đã đủ độ nồng, bạc sắp tan chảy rồi ạ!” Thừa An reo khẽ, mắt sáng lên như ánh sao.

Cụ Tống gật đầu tán thưởng, khóe mắt cong lên những nếp nhăn nhân từ:

“Tai con thính lắm. Người thợ bạc giỏi không chỉ nhìn bằng mắt, mà phải lắng nghe được hơi thở của lửa và kim khí. Lửa non thì bạc sượng, lửa già thì bạc hao. Vừa đủ độ sánh là phải rót ngay.”

Dưới sự chỉ dẫn chuẩn xác của cụ, bác Cả Khiêm nghiêng kìm, rót dòng bạc lỏng óng ả vào chiếc máng đất nung thon dài. Chỉ trong chớp mắt, dòng bạc lỏng đông lại thành một thanh phôi thon nhỏ tựa cọng cỏ may. Chú Hai Điền lập tức đón lấy, dùng búa con gõ nhẹ vót nhọn một đầu phôi bạc rồi làm nguội trong chậu nước mưa trong vắt.

Tống Thuần Nghiêu ngồi xuống chiếc ghế đẩu mộc trước bàn kéo sắt. Bàn sắt xám xịt lỗ chỗ ba mươi sáu mắt rút có kích cỡ thu nhỏ dần, từng gắn liền với danh tiếng của cụ suốt một thời trai trẻ. Cụ cầm lấy chiếc kìm kéo bạc ngự chế chuôi bọc ngà voi. Dù tuổi tác đã ngoài một trăm, nhưng khi mười đầu ngón tay chạm vào thân kìm quen thuộc, đôi vai cụ bỗng vững vàng như bàn thạch, lưng thẳng tắp không chút run rẩy.

Thừa An nín thở, dán chặt mắt vào từng chuyển động của cố tổ.

Đầu phôi bạc được tra qua mắt sắt thứ nhất. Cụ Tống khẽ siết chặt gọng kìm, cổ tay xoay một đường cong tuyệt mỹ rồi khoan thai rút mạnh. Một tiếng rít thanh mảnh vang lên, thanh bạc dài ra trông thấy. Cứ thế, bàn tay trăm tuổi thoăn thoắt đưa sợi kim loại luồn qua mắt thứ mười, thứ hai mươi, rồi ba mươi...

Càng về những mắt sắt cuối cùng, độ tinh xảo càng đạt đến mức khó tin. Động tác của cụ nhẹ nhàng tựa như người thợ dệt đang kéo tơ tằm mùa xuân, không một chút gượng gạo hay đứt quãng. Khi sợi bạc lọt qua mắt sắt thứ ba mươi sáu, một dải ngân tơ trắng muốt, óng ả buông lơi mềm mại xuống chiếc đĩa gốm mộc.

Thừa An run run cúi xuống nhìn. Sợi ngân tơ mảnh mai đến mức tưởng chừng một hơi thở mạnh cũng có thể thổi bay, độ dày chỉ bằng một phần mười sợi tóc người, nhưng khi chạm nhẹ lại dẻo dai phi thường, uốn lượn trăm vòng mà không hề gãy rụng.

“Tuyệt diệu quá...” Thừa An thốt lên đầy kinh ngạc. “Cố tổ, tơ bạc mảnh nhường này, làm sao có thể giữ được hình dáng rồng mây?”

Cụ Tống mỉm cười, giọng nói ấm áp tựa nắng sớm:

“Đó chính là cốt tủy của thuật đậu bạc rỗng ruột. Một sợi thì mềm yếu, nhưng khi trăm ngàn sợi tơ được uốn lượn ken cài vào nhau, nung kết bằng ngọn lửa chân thật, chúng sẽ tạo nên pho tượng rỗng ruột nhẹ tựa mây trời mà cứng cáp chẳng kém gì đồng đúc. Lòng người xóm thợ đoàn kết cũng hệt như những sợi ngân tơ này vậy.”

Bác Cả Khiêm và chú Hai Điền đứng bên cạnh chứng kiến, hai mắt đỏ hoe vì xúc động. Kỹ nghệ thất truyền bốn mươi năm nay lại tái hiện sờ sờ trước mắt.

Đúng lúc ấy, cánh cửa liếp ngõ sau bỗng bật mở đánh sầm. Thợ chạm Tứ sau khi chạy ra phố nghe ngóng động tĩnh liền hớt hải lao vào, mặt mày xám ngoét, hơi thở đứt quãng: