Chương 2: Hệ Số Phản Xạ Của Sự Cô Đơn

Căn phòng làm việc trên tầng cao nhất của Studio ArcAudio được thiết kế như một ốc đảo biệt lập hoàn toàn với thế giới bên ngoài.

Ở đây không có tiếng còi xe inh ỏi của những ngả đường cửa ngõ Hà Nội giờ tan tầm, không có tiếng gió rít qua những khe cửa chớp, càng không có những thanh âm vụn vặt của đời sống đô thị. Toàn bộ bốn bức tường được bọc bằng các tấm gỗ óc chó tự nhiên đục lỗ tiêu âm theo chuẩn giải thuật toán học Schroeder, phía sau gia cố ba lớp sợi khoáng tỷ trọng cao và màng ngăn rung động đàn hồi. Sàn nhà trải thảm len dệt thủ công dày hai phân, nuốt chửng mọi bước chân ngay khi chúng vừa kịp chạm xuống. Độ ồn nền trong không gian này luôn được kiểm soát gắt gao dưới ngưỡng hai mươi lăm decibel – một sự tĩnh lặng nhân tạo, tinh khiết đến mức gần như vô trùng, nơi người ta có thể nghe thấy cả tiếng ma sát rất khẽ của sợi vải trên cổ áo mỗi lần xoay đầu.

Nhưng đối với Tạ Khắc Khang, sự tĩnh lặng ấy chưa bao giờ là một chốn dung thân bình yên.

Nó giống một chiếc lồng kính khổng lồ giam giữ một con thú mang trọng thương hơn.

Khang đứng bất động trước chiếc bàn làm việc ngoại cỡ làm bằng kính cường lực màu xám khói. Chiếc áo sơ mi đen xắn tay áo lửng để lộ cẳng tay rắn rỏi với những đường gân nổi rõ, đôi bàn tay thon dài của một nghệ sĩ dương cầm nhưng các khớp xương lại mang nét chai sần, thô ráp của một kỹ sư thực địa. Sau cặp kính gọng titan thanh mảnh, ánh mắt anh sắc lạnh như lưỡi dao mổ, ghim chặt vào bản vẽ tổng thể khổ A0 đang trải rộng trước mặt: Mặt bằng cải tạo Nhà kho Cảng ven sông Hồng – công trình trọng điểm mà báo chí những ngày qua liên tục giật tít dưới cái tên "Trung tâm Giác quan Cộng đồng - The Resonance".

Đó là một phế tích công nghiệp rộng hơn bốn ngàn mét vuông, với những vòm thép hoen gỉ, những mảng tường gạch vỡ nát mục ruỗng vì độ ẩm sông nước qua hàng thập kỷ, và một trường âm thanh tồi tệ bậc nhất mà Khang từng đo đạc. Nó là hiện thân của sự hỗn độn, ngổn ngang và bất trật tự – tất cả những gì mà bản tính cầu toàn cực đoan của anh căm ghét nhất.

Bỗng nhiên, từ sâu thẳm trong ốc tai bên trái của Khang, một tiếng rít mảnh như sợi cước kim loại bắt đầu cất lên.

Eeee...

Thanh âm ấy không đến từ không gian phòng kín. Nó phát ra từ chính những tế bào thần kinh thính giác bị tổn thương của anh. Tần số dao động xấp xỉ bốn ngàn Hertz, the thé, buốt nhói, râm ran như tiếng của cả vạn con ve sầu đồng loạt cất tiếng giữa trưa hè khô hạn. Cơn ù tai chết tiệt lại ập đến.

Khang khẽ nhíu mày, các ngón tay siết chặt lấy mép bàn kính phẳng lạnh ngắt. Anh nhắm nghiền mắt, điều hòa lại nhịp thở sâu và chậm. Một, hai, ba... Năm giây hít vào, bảy giây thở ra. Đây là bài tập ức chế căng thẳng mà vị bác sĩ tâm lý ở Munich đã dặn dò anh trước ngày hồi hương.

Ba năm trôi qua kể từ đêm thảm họa ấy ở nhà hát Elbe Philharmonic, nhưng vết thương tâm lý vẫn chưa từng lành miệng. Người thầy mà anh kính trọng nhất, Giáo sư Klaus Werner, đã tráo đổi toàn bộ thông số vật liệu cách âm trong bản vẽ thi công chính thức để trục lợi từ nhà thầu phụ, rồi khi hệ thống vòm âm học bị cộng hưởng sai lệch gây chấn động thính giác cho cả dàn nhạc giao hưởng trong buổi diễn thử, ông ta đã biến Khang – người trợ lý âm học trẻ tuổi và tài năng nhất – thành kẻ giơ đầu chịu báng. Báo chí châu Âu vùi dập anh bằng những cụm từ cay nghiệt: "sự ngạo mạn chết người", "kỹ sư tắc trách", "kẻ làm vấy bẩn nghệ thuật hàn lâm". Dù sau đó ủy ban điều tra độc lập đã minh oan và trả lại chứng chỉ hành nghề, nhưng sự phản bội bẩn thỉu ấy đã để lại trong Khang một di chứng vĩnh viễn: chứng ù tai thần kinh do căng thẳng tột độ (tinnitus), và một nỗi nghi ngờ sâu sắc đối với bất kỳ thứ gì gọi là "cảm tính", "ngẫu hứng" hay "lòng trắc ẩn".

Với Khang, con người có thể dối trá, phản trắc và cảm tính, nhưng những con số vật lý thì không. Sóng âm không biết nói dối. Hệ số hấp thụ âm $\alpha$ không biết phản bội. Và thời gian dội âm RT60 là chân lý tuyệt đối duy nhất anh cho phép tồn tại trong thế giới của mình.

Tiếng gõ cửa vang lên, ngắt quãng cơn co thắt trong lồng ngực Khang. Hai tiếng gõ dứt khoát, âm lượng vừa vặn sáu mươi decibel – chỉ có một người trong studio này dám gõ cửa phòng anh mà không cần hẹn trước.

"Vào đi, Toàn." Khang mở mắt, giọng nói trầm thấp, khàn nhẹ nhưng dứt khoát, hoàn toàn không để lộ chút dấu vết nào của cơn đau vừa quét qua màng nhĩ.

Cánh cửa cách âm bọc da nặng trịch hé mở. Lâm Quốc Toàn – kỹ sư kết cấu trưởng, đồng thời là cộng sự thân thiết duy nhất của Khang từ thuở hai người còn du học – bước vào. Trái ngược với phong thái lạnh lùng, chỉn chu đến từng nếp áo của Khang, Toàn mặc một chiếc áo khoác kaki phủ bụi công trường, gương mặt tròn phúc hậu và nụ cười luôn thường trực trên môi. Trên tay Toàn là một cặp hồ sơ dày cộp mang logo màu xanh đậm.

"Biết ngay là cậu vẫn còn chôn chân ở đây mà," Toàn bước đến, thả phịch xấp hồ sơ xuống chiếc bàn trà nhỏ bằng gỗ sồi ở góc phòng, rồi tự nhiên rót cho mình một ly nước lọc từ bình thủy tinh. "Cậu có biết bây giờ là mấy giờ rồi không? Bảy giờ tối rồi đấy, Tạ tổng. Cả cái studio này người ta về hết rồi, chỉ còn lại mỗi 'cỗ máy đo âm thanh' họ Tạ là vẫn đang tự tra tấn bản thân thôi."

"Hồ sơ thẩm định kết cấu nhà kho thế nào rồi?" Khang phớt lờ lời trêu chọc, quay lại với bản vẽ lớn, ngón tay trỏ miết dọc theo dải tường bao phía Nam hướng ra bờ sông.

"Nền móng ổn hơn dự kiến. Các trụ chịu lực bằng bê tông cốt thép từ thời Pháp vẫn còn giữ được độ đặc chắc cần thiết, chúng ta không cần phải cấy thêm quá nhiều cọc khoan nhồi." Toàn tiến lại gần bàn làm việc, ánh mắt trở nên nghiêm túc hơn khi nhìn người bạn nối khố. "Nhưng cái này mới là vấn đề đau đầu này."

Toàn lật xấp hồ sơ vừa mang vào, đẩy về phía trước mặt Khang:

"Hồ sơ chào thầu hạng mục cung ứng vật liệu tiêu âm và vách ngăn của Công ty Xây dựng và Thương mại Bắc Á. Đích thân Giám đốc Chu Vĩnh Hải vừa cử người mang sang tận tay tôi ban chiều. Họ muốn một cuộc hẹn ăn tối kín với cậu trước ngày họp liên ngành vào sáng mai."

Khang liếc mắt nhìn tập tài liệu đóng bìa da bóng lộn. Trên góc phải là dòng chữ mạ vàng khoa trương: Công ty Cổ phần Đầu tư & Xây dựng Bắc Á. Anh không cần mở ra cũng biết bên trong chứa những gì.

"Chu Vĩnh Hải?" Khang nhếch môi, một nụ cười nhạt không chạm đến đáy mắt, lạnh buốt như băng tuyết mùa đông. "Kẻ vừa bị phanh phui vụ tráo đổi tấm thạch cao chống cháy ở khu đô thị phía Tây tháng trước à?"

"Chính hắn." Toàn thở dài, hạ thấp giọng. "Nhưng Hải có chân rết rất sâu bên Sở Xây dựng và cả trong Hội đồng thẩm định tài trợ của thành phố. Bản chào giá của Bắc Á thấp hơn dự toán của chúng ta đến hai mươi lăm phần trăm. Hải đánh tiếng rằng, nếu chúng ta chấp nhận 'nới lỏng' tiêu chuẩn kỹ thuật của lớp sợi khoáng tiêu âm – từ bông gốm ceramic chống cháy xuống bông thủy tinh loại hai, đồng thời giảm độ dày của các vách tán âm bằng gỗ óc chó từ năm mươi milimet xuống ba mươi lăm milimet – hắn sẽ trích lại cho ArcAudio mười phần trăm giá trị gói thầu dưới danh nghĩa 'phí tư vấn giải pháp'."

Khang nghe từng câu từng chữ của Toàn, gương mặt không hề biến sắc. Ánh mắt sau tròng kính titan của anh phẳng lặng như mặt hồ đóng băng, nhưng hai bàn tay đút trong túi quần đã vô thức siết lại thành quyền.

Nới lỏng tiêu chuẩn? Giảm độ dày vật liệu? Bông thủy tinh loại hai?

Những từ ngữ ấy như những chiếc kim nhọn đâm thẳng vào vết thương cũ của Khang. Ba năm trước, bi kịch ở Elbe Philharmonic cũng bắt đầu từ chính những lời thì thầm gạ gẫm ngọt ngào như thế này.

Đúng lúc đó, chiếc điện thoại bàn chuyên dụng đặt trên góc làm việc của Khang đổ chuông. Đèn tín hiệu nhấp nháy màu đỏ gắt gao. Khang liếc nhìn màn hình hiển thị: một dãy số di động VIP đuôi tứ quý chín.

Toàn nhìn thoáng qua dãy số, nhún vai: "Nói tào tháo, tào tháo tới liền. Là số cá nhân của Chu Vĩnh Hải đấy."

Khang nhìn chằm chằm vào chiếc điện thoại đang reo ba hồi chuông. Đến hồi thứ tư, anh mới vươn tay, bấm nút loa ngoài bằng một cử chỉ dứt khoát.

"KTS Tạ Khắc Khang nghe."

"A, chào cậu Khang! Rất hân hạnh được nghe giọng của vị kiến trúc sư tài ba lừng danh trời Âu!" Đầu dây bên kia vang lên một giọng cười sảng khoái, nhưng lại ngập ngụa mùi xu nịnh và thực dụng điển hình của một tay buôn đất lõi đời. "Tôi là Chu Vĩnh Hải, Chủ tịch của Bắc Á đây. Muộn thế này rồi mà cậu vẫn còn ở studio à? Đúng là người trẻ có tài có khác, tinh thần làm việc thật đáng nể!"

"Giám đốc Chu gọi cho tôi có việc gì không?" Giọng Khang đều đều, không chứa đựng một chút cảm xúc nào, như một thanh âm được phát ra từ máy phát tín hiệu chuẩn.

"Haha, tôi biết cậu Khang là người bận rộn, thích vào thẳng vấn đề, vậy tôi cũng không vòng vo nữa." Chu Vĩnh Hải cười khà khà, tiếng bật lửa lách tách vang lên qua loa thoại. "Hồ sơ của Bắc Á chắc cậu Toàn đã chuyển cho cậu rồi chứ? Tôi muốn nói thêm một chút về cái gọi là 'linh hoạt trong thực tế' của thị trường Việt Nam ta. Dự án The Resonance này dù sao cũng là công trình văn hóa mang tính xã hội hóa, nguồn vốn tài trợ từ các quỹ phi lợi nhuận có hạn. Cậu đặt ra cái tiêu chuẩn âm học cao ngất ngưởng như bên Đức, nào là bông khoáng tỷ trọng một trăm hai mươi kilogam trên mét khối, nào là hệ số dội âm RT60 chuẩn xác đến từng phần trăm giây... nói thật là vừa tốn kém, vừa lãng phí không cần thiết! Người khiếm thị, khiếm thính đến đó thì biết cái gì về decibel với tần số Hertz? Cậu chỉ cần gật đầu, việc tối ưu hóa chi phí cứ để Bắc Á lo. Đảm bảo công trình vẫn đẹp rực rỡ trên mặt báo, mà anh em chúng ta lại có một khoản lận lưng xứng đáng với công sức bỏ ra. Tối nay tôi đã đặt một bàn tiệc riêng ở mạn Tây Hồ, mời cậu Khang quá bộ sang đàm đạo một lát, được chứ?"

Toàn đứng bên cạnh khẽ liếc nhìn Khang, lắc đầu ngao ngán trước sự trơ trẽn của tay giám đốc.

Khang vẫn đứng thẳng, lưng tựa vào chiếc ghế da xoay cao cấp. Ánh mắt anh nhìn trừng trừng vào chiếc loa thoại, từng đường nét trên khuôn mặt đanh lại như tạc bằng đá granit.

"Giám đốc Chu," Khang cất tiếng, thanh âm lạnh ngắt như cắt qua không khí loãng. "Thứ nhất, những đứa trẻ bước chân vào Trung tâm Giác quan có thể không biết định nghĩa của decibel hay Hertz, nhưng cơ thể và đôi tai nhạy cảm của chúng cảm nhận được từng rung động của một dải tần méo mó hay một bước sóng bị dội ngược thô bạo. Chúng không nhìn thấy được ánh sáng, nên không gian âm thanh chính là đôi mắt của chúng. Thứ hai, hệ số hấp thụ âm và khả năng cách ly chấn động không phải là một món hàng trên sạp để anh tùy tiện mặc cả 'nới lỏng' hay 'cắt xén'."

Đầu dây bên kia im bặt tiếng cười, chỉ còn lại tiếng rít thuốc lá nặng nề.

"Cậu Khang," giọng Hải trầm xuống, phảng phất mùi đe dọa. "Cậu đừng có giữ cái thói cứng đầu của bọn trí thức hàn lâm ấy nữa. Cậu nên nhớ đây là Hà Nội, không phải Berlin. Ở cái đất này, một bản vẽ có đẹp đến đâu mà không có nhà thầu địa phương chống lưng thì cũng chỉ là một đống giấy vụn nằm chết dí trên bàn giấy thôi. Tôi nghe nói ba năm trước ở Đức, cậu cũng vì cái thói cứng nhắc này mà suýt nữa tiêu tan sự nghiệp..."

Cạch.

Khang không để cho gã nói hết câu. Anh dứt khoát vươn ngón tay, ấn thẳng vào nút ngắt cuộc gọi.