Chương 11: Nước Phèn Gột Vải

Gió buốt rít qua vách liếp cháy sém, mang theo mùi khét lẹt của tro tàn và thứ mùi tanh nồng của nhớt cặn. Trời chưa tỏ mặt người, sương mai còn giăng mờ trên mặt nước rạch dập dềnh. Hai Thêu vẫn ghì chặt chiếc cúc áo bọc sa tanh Thượng Hải trong lòng bàn tay. Miếng viền kim tuyến sắc lẹm cấn sâu vào da thịt, máu non rịn ra hòa cùng lớp bụi tro đen đúa, buốt nhói từng cơn.

Bàn tay gầy guộc của cụ Nguyệt Nga khẽ đặt lên cổ tay cô. Cụ gỡ từng ngón tay đang siết cứng của đứa chắt, lấy vạt áo bà ba lau nhẹ giọt máu đỏ sẫm rồi nói:

— Nắm chặt quá chỉ làm đau da thịt mình thôi con. Oán hận để trong bụng cho sáng mắt sáng lòng, còn cái miệng cái tay lúc này phải dằn lại đặng lo gỡ cái khổ trước mắt. Mấy xấp vải của bà con nằm đàng kia kìa, chậm trễ một khắc là phẩm nhuộm chết cứng vào tao sợi, tới chừng đó trời cứu không nổi.

Hai Thêu giật mình, nhìn đống vải ú, vải thô mộc chất đống bên góc bàn cắt. Vết phẩm đen quánh như dầu rỉ đang chầm chậm loang rộng, gặm nhấm từng tấc vải nghèo. Cô nuốt nghẹn, vội vàng lau vệt nước mắt còn đọng trên má:

— Dạ, con biết rồi Bà Cố! Con lú lẫn quá, giận cá chém thớt suýt nữa làm hỏng việc lớn.

Cụ Nga chống gậy tre, chỉ tay ra mấy chiếc lu mái đầm kê sát mé hiên:

— Lấy chất chua với nước mưa gột mau. Út Lành, con chạy lòn qua mé mương hái cho chị Hai một rổ trái giác già, lựa trái chua lét đập dập ra. Hai Thêu, con múc nước mưa lóng phèn trong lu sành, hòa chung với nắm phèn chua dưới bếp rồi ngâm vải vô liền tay. Nhớ chà nhẹ theo chiều dọc của thớ sợi, tuyệt đối không vặn xoắn kẻo dập hết nếp hồ.

Bé Lành nhanh nhảu quẹt mũi, xách cái rổ tre tót ra mé bờ mương vạch từng đọt lá. Hai Thêu xắn cao tay áo, gánh từng đôi thùng thiếc múc nước mưa đầy hai chiếc thau đồng lớn. Phèn chua tan trong nước mát rượi, tỏa ra thứ mùi thanh thanh. Cô trút rổ trái giác dập bấy vào thau, khuấy đều cho chất chua chan chát quyện sánh với nước phèn, rồi cẩn trọng thả mép vải thô dính phẩm đen vào ngâm.

Từng ngón tay Hai Thêu lướt trên mặt vải mộc thô ráp. Cô dùng mặt trong ngón tay cái tỉ mẩn day tròn từng đốm mực đen, lựa theo chiều dệt của sợi bông mà miết nhẹ. Váng nhớt cặn gặp nước phèn chua bắt đầu rã ra, nổi lềnh bềnh từng mảng váng nhờn nhợt trên mặt nước. Nước thau chuyển dần sang màu xám đục. Bàn tay Hai Thêu lạnh cóng, đầu ngón tay dầm nước phèn lâu bắt đầu nhăn nheo, rát buốt nơi vết cứa của chiếc cúc áo sa tanh, nhưng cô không dám ngơi nghỉ một nhịp thở.

Trời vừa hửng sáng, tiếng bì bõm dưới rạch cùng tiếng bước chân rầm rập trên cầu ván đã kéo đến đầu ngõ. Bác Ba Đờn dẫn đầu, theo sau là chị Tư gánh cá, thím Năm thợ hồ cùng mấy chú bạn chèo ghe lúa. Mọi người ai nấy mặt mày hớt hải, nhìn vách chòi cháy sém góc trái mà xót xa kêu trời.

— Chèn ơi cụ Cố ơi! Tụi nó làm thiệt hả trời? — Chị Tư gánh cá buông cái đòn gánh, xăm xăm bước vào chòi lá. — Hôm qua tui nghe tiếng la làng chữa cháy ngoài bến, mà kẹt con nhỏ sốt mê man không chạy qua phụ được. Chòi có sao hôn Hai Thêu?

Hai Thêu ngừng tay, đứng dậy khỏi chiếc ghế đẩu, hai bàn tay ướt sũng nước phèn chắp lại trước ngực. Nhìn xấp vải ú đen của chị Tư và hai khúc vải mộc may áo bà ba của mấy bác chèo ghe nằm trên sào tre, dù đã gột sạch phần lớn vết nhớt nhưng vẫn còn những vệt loang mờ mờ màu xám tro, lòng cô thắt lại. Hai Thêu cúi gập người thật sâu trước mặt bà con, giọng run run nghẹn ngào:

— Con đội ơn bà con đã thương tình chạy qua. Dạ… đêm qua có kẻ tạt phẩm nhuộm đen tính hại tiệm An Lạc, vải của cô bác gửi may bị dính lem luốc hết trơn. Cháu với em Lành đã dùng nước phèn trái giác gột từ nửa đêm tới giờ, cứu được phần lớn, nhưng mấy chỗ này sợi bông ăn màu sâu quá, tẩy không ra hết được. Đây là lỗi của cháu giữ của không nghiêm. Cháu xin chịu tội với bà con. Số vải này cháu xin giữ lại, cháu sẽ đi làm mướn, gánh nước mướn kiếm tiền đền trọn vẹn từng tấc vải cho cô bác, không để ai phải chịu thiệt một xu nào hết!

Gian chòi rách lặng đi trong thoáng chốc. Chị Tư bước tới gần sào tre, đưa bàn tay nứt nẻ sờ vào xấp vải ú còn ẩm ướt, đưa lên mũi ngửi. Mùi thơm thanh nhẹ của trái giác và phèn chua át đi thứ mùi hôi hám của nhớt cặn. Từng đường thớ vải vẫn nguyên vẹn, không hề bị chà xát làm tưa sợi hay rách mép.

Chị Tư quay lại nhìn Hai Thêu, thấy đôi mắt con nhỏ thâm quầng vì thức trắng, mười đầu ngón tay đỏ ửng vì ngâm nước chua, khóe mắt chị bỗng đỏ hoe:

— Cái con nhỏ này, nói bậy nói bạ gì đâu không hà! Mày coi tụi tao là quân ăn cướp hay sao mà bắt mày đền? Xóm rạch Cái Cá này nghèo thiệt, nhưng đâu có mù mà không thấy tấm lòng ngay thẳng của mày. Tụi tao biết thừa ai làm cái trò bẩn thỉu này rồi. Mày thức đêm thức hôm giặt từng thớ sợi cho tụi tao thế này, công lao đó đáng giá mấy khúc vải rách này chứ lị!

Bác Ba Đờn cũng đằng hắng một tiếng, quắc mắt nói:

— Đúng đó cháu Hai! Tụi tao bận áo bà ba đi mần ruộng, chèo ghe chở lúa, dính chút vệt phèn vệt tro có sá gì. Càng mộc mạc lại càng bền chặt! Mày cứ đo ni cắt áo cho tụi tao.