Chương 7: Tấm Lụa Khuyết Cúc

Hai Thêu vội bước tới đỡ lấy chiếc bọc vải trên tay cô giáo Nguyệt, khẽ cúi đầu chào bằng giọng nhỏ nhẹ:

— Dạ, cô giáo vô chòi ngồi uống miếng nước lạnh. Tiệm An Lạc của bà cháu em hân hạnh đón cô.

Cụ Nga ngồi trên chõng tre tróc nước sơn, mỉm cười đôn hậu gật đầu. Cô giáo Nguyệt ngồi xuống mép chiếc ghế đẩu gỗ, hai bàn tay thon gầy khẽ run khi mở từng lớp vải bọc bên ngoài. Mảnh lụa tơ tằm màu mỡ gà dần lộ ra dưới ánh ban mai lọt qua khe liếp. Thớ lụa dệt mịn màng nhưng đã ngả màu hoài niệm, sờ vào mát rượi dù vài chỗ mép gấp đã hơi sờn sợi vì năm tháng.

Cô Nguyệt nhìn mảnh lụa, đôi mắt đượm buồn tâm sự:

— Thiệt tình tui mang lụa này lên phố Hàng Vải chợ Vĩnh Long rồi qua bên Kim Xuyến Các hỏi trước. Nhưng người ta chê lụa xưa để lâu năm, thớ dệt mềm rệu, kim máy may Tây dộng xuống là toạc đường chỉ liền. Cô tiểu thư Trịnh Cẩm Tú còn xua tay bảo tui sắm xấp hàng ngoại mới may đặng bộ tân thời Lemur, chớ vải cũ kỹ này rách thì họ không đền. Tui buồn muốn khóc. Đây là tấm lụa má tui tằn tiện cả đời dặn để dành may áo ngày tui đứng trên bục giảng dạy chữ cho sắp nhỏ nghèo. Nghe bác Ba Đờn quả quyết tài nghệ của Cụ Cố với cô Hai, tui mới đánh bạo tìm tới đây…

Nghe nhắc tới thói chê bai rẻ rúng của Kim Xuyến Các, lồng ngực Hai Thêu khẽ thắt lại. Cô nhìn sang bà cố, thấy ánh mắt cụ Nga vẫn phẳng lặng như mặt nước giếng khơi. Cụ đưa bàn tay gầy gò vuốt nhẹ lên mặt lụa mỡ gà, đầu ngón tay đồi mồi cảm nhận từng tao sợi dệt rồi gật gù:

— Lụa tơ tằm kéo tay ngày trước dệt chặt mà mềm như da em bé, máy may Tây mũi kim to bằng sắt nguội đâm xối xả thì rách là phải. Nhưng với kim tay luồn tơ sen thì tấm lụa này quý như ngọc. Hai Thêu, lấy thước dây bố ra đo ni cho cô giáo đi con.

— Dạ!

Hai Thêu tháo sợi thước dây bằng vải bố xưa cũ trên cổ tay, bước tới đứng trước mặt cô Nguyệt. Dưới sự nhắc nhở từ tốn của cụ Nga, Hai Thêu quan sát kỹ lưỡng vóc dáng người mặc. Cô giáo Nguyệt người mảnh khảnh, bờ vai hơi xuôi vì quanh năm cặm cụi cúi gập lưng chấm bài cho học trò, cần cổ gầy guộc lộ rõ xương quai xanh.

Cụ Nga hớp một ngụm nước trà nguội, từ tốn chỉ dẫn:

— Đứng thẳng người, đo từ chân cổ vòng qua đỉnh ngực. Nhớ trừ hao một phân để cổ áo cao hai phân rưỡi ôm khít mà không bóp nghẹn cuống họng. Người dạy học cần nét nghiêm trang, thanh nhã, may cổ đứng khuyết cúc cài xéo qua nách phải là hợp cách nhất. Đo vòng ngực nhớ coi nhịp thở, lúc thở vô không chật, lúc thở ra không lỏng.

Từng tấc vải, từng phân số đo được Hai Thêu nắn nót ghi lại trong tâm trí. Sợi thước dây bố sượt qua eo lưng cô giáo, êm dịu và chính xác như có mắt soi đường.

Đo đạc xong xuôi, Hai Thêu trải tấm lụa mỡ gà lên mặt chõng tre đã được lau sạch bóng. Cô cầm cây kéo đồng thau gia truyền, nhưng khi đầu mũi kéo sắc lạnh chạm vào mép lụa mỏng manh, bàn tay cô bỗng run lẩy bẩy. Mảnh lụa này là kỷ vật vô giá của người ta, chỉ một nhát kéo lỡ trớn hay sai một đường phấn là hỏng mất niềm mong mỏi của một đời người gieo chữ. Nỗi sợ hãi khiến trán Hai Thêu lấm tấm mồ hôi, tim đập thình thịch như trống điểm.

Thấy cháu gái sững sờ ngập ngừng, cụ Nga khẽ chống tay nhổm dậy, bước từng bước chậm rãi đến bên chõng. Bàn tay xương xẩu, ấm áp và khô ráo của cụ nhẹ nhàng phủ lên mu bàn tay đang run rẩy của Hai Thêu. Một luồng hơi ấm vững chãi truyền qua da thịt, xua tan nỗi hoang mang trong lòng cô gái trẻ.

Cụ Nga ghé sát tai cháu, cất giọng trầm bổng đọc khẩu quyết:

— “Tâm như mặt gương, ý như đường chỉ. Vai xuôi hạ nách chéo hai phân rưỡi, tà trước lượn cong theo nhịp bước chân.” Con nương theo thớ canh sợi mà đưa kéo, coi kéo với lụa là bạn bầu, đừng sợ hãi nó. Đưa nhát kéo đầu tiên đi con.

Ánh mắt bà cố rực lên niềm tin cậy tuyệt đối. Hai Thêu hít sâu một hơi, nhắm mắt định thần rồi mở bừng mắt ra. Nỗi âu lo tan biến, chỉ còn lại sự tập trung cao độ. Đôi ngón tay thon dài của cô khép mở nhịp nhàng.

“Xoẹt… xoẹt…”

Tiếng kéo đồng thau xén qua lớp lụa tơ tằm mỡ gà vang lên giòn giã, ngọt lịm và trơn tru. Từng đường cắt lượn quanh nách áo, xẻ vạt chéo lườn hiện ra phẳng phiu, không hề có một sợi tơ tưa rách hay xô lệch. Thớ lụa ngoan ngoãn nằm êm dưới nhát kéo dứt khoát của người thợ trẻ. Cô giáo Nguyệt đứng bên cạnh nhìn từng đường rập sắc sảo thành hình mà mắt sáng lên vẻ thán phục, miệng khẽ thốt lời cảm ơn rồi xin phép ra về, hẹn năm ngày sau quay lại thử áo.