Chương 11: Chuyến vượt đèo trong sương buốt

Lời nói của cụ Lập như một điểm tựa vững vàng giữ chặt lấy tâm trí đang chao đảo của Cư. Hơi ấm từ thân gỗ pơ-mu trơn nhẵn thấm qua kẽ ngón tay, lan dần vào lồng ngực đang thắt nghẹn. Cậu ngẩng mặt lên, bắt gặp ánh mắt sáng quắc nhưng hiền từ của người thợ già.

“Lau nước mắt đi cháu,” cụ Lập vỗ khẽ lên mu bàn tay cậu. “Cây gỗ gặp bão mà gãy gục ngay thì chỉ làm củi đun, còn đứng vững qua giông gió mới thành cột cái. Cất thước vào hòm đi, rồi lo việc cho xong cữ này.”

Cư hít một hơi sâu, đưa mu bàn tay áo chàm quẹt ngang đôi gò má lấm lem bụi son và nước mắt. Cậu run rẩy nâng cây thước kẻ gỗ dài năm mươi phân bằng cả hai tay, cẩn thận đặt vào ngăn trên cùng của chiếc hòm gỗ thông đặt sát góc tường. Tiếng nắp hòm hạ xuống nghe “cạch” một tiếng khô khốc, vững chãi như một lời đính ước. Pao và Mẩy vội vàng bước lại gần. Không ai bảo ai, cả ba đứa cùng kéo tấm bạt dứa dày trùm kín khối mô-đun sàn nâng vừa hoàn thiện ban nãy. Pao cẩn thận chèn thêm hai viên đá hộc ở mép dưới để ngăn gió thốc, trong khi Mẩy vuốt phẳng từng nếp gấp. Trước khi tiếng kẻng báo cơm tối giục giã vang lên ngoài sân, Cư ngoái nhìn gian xưởng mộc lần cuối rồi theo các bạn rảo bước về khu nội trú, lòng nặng trĩu âu lo nhưng không còn cảm giác cô độc muốn buông xuôi như trước.

Suốt buổi sáng hôm sau, đầu óc Cư như lơ lửng trên mây. Tiết Toán về hình không gian rồi đến giờ Địa lý trôi qua trong tiếng phấn rít ken két trên bảng đen. Dù bụng dạ bồn chồn như có lửa đốt, Cư vẫn cắn chặt môi, nắn nót chép từng dòng công thức vào vở kẻ ô, bởi cậu nhớ lời dặn của cụ Lập và thầy Tuấn: muốn bám xưởng thì con chữ trên lớp phải vẹn tròn.

Đến đầu giờ chiều, bầu trời Si Ma Cai sà thấp xuống sát các rặng sa mộc, hơi ẩm và sương muối đặc quánh phủ kín lối đi. Sau khi tan tiết cuối, Cư vội vã chạy vòng ra khu nhà hiệu bộ. Qua ô cửa kính mờ hơi nước, cậu thấy cụ Lập khoác chiếc áo dạ chàm dày dặn, cùng thầy Tuấn mặc áo mưa cánh dơi đang kiểm tra lại chiếc xe máy số cũ kỹ.

“Cứ yên tâm ở trường học bài, nghe chưa Cư!” Thầy Tuấn ngoái lại dặn dò khi thấy cậu đứng thập thò dưới gốc cây sau hè. “Thầy với cụ Lập đi rồi sẽ về ngay trước cữ điểm danh tối.”

Cụ Lập chỉ khẽ mỉm cười, gật đầu với cậu một cái đầy tin cậy rồi ngồi vững chãi phía sau yên xe. Chiếc xe máy rồ ga, nhả một làn khói xám nhạt rồi mất hút vào màn sương buốt đang cuộn tròn trên cung đường đèo hiểm trở dẫn về bản xa.

Cư đứng chôn chân nhìn theo vệt bánh xe ướt nhoẹt trên nền đất đỏ. Cậu biết rõ cung đường ấy gian nan đến mức nào. Đoạn đèo đá tai mèo dốc đứng từ trường về bản cậu dài hơn hai chục cây số, một bên là vách núi sạt lở, một bên là vực sâu hun hút. Trong tiết trời rét căm căm này, gió biên thùy thổi bạt qua từng khúc cua tay áo, sương mù dày đến mức người ngồi trước khó lòng nhìn rõ mặt đường cách năm thước. Mỗi vòng bánh xe quay trong màn giá buốt ấy là một phần gánh nặng của gia đình cậu đang được người thầy giáo trẻ và bậc cao niên của trường gánh vác thay.

* * *

Hơn hai tiếng đồng hồ sau, chiếc xe máy lấm lem bùn đỏ rẽ vào con ngõ dốc dẫn tới căn nhà gỗ xiêu vẹo của gia đình Cư nằm cheo leo bên sườn đồi. Ngay trước khoảnh sân đất lầy lội, tiếng quát tháo the thé của gã chủ nợ dưới thị trấn đã vọng ra chát chúa:

“Bà đừng có lấy cái chân gãy ra mà khất lần! Hơn bảy triệu bạc tiền phân bón chứ có phải mớ rau đâu! Không có tiền mặt thì chiều nay tôi cho xe thồ bốc sạch hai bồ ngô giống trong buồng, cả con lợn cắp nách ngoài chuồng kia nữa!”

Cụ Lập và thầy Tuấn dựng xe bên hàng rào nứa, nhanh chóng bước vào ngưỡng cửa. Trong gian nhà tối tăm thoang thoảng mùi lá thuốc hăng hắc, mẹ Cư đang nằm co quắp trên chiếc giường nứa ọp ẹp. Cẳng chân phải của bà bị trật khớp sưng tấy, được nẹp tạm bằng mấy thanh tre già quấn vải vụn, khuôn mặt hốc hác méo mó vì đau đớn và sợ hãi. Thấy người lạ bước vào, gã chủ nợ mặc áo khoác gió sặc sỡ liền quay ngoắt lại, mặt hầm hầm phòng thủ.

“Bác này, chuyện nợ nần đâu còn có đó, cớ sao phải làm kinh động người đang đau ốm?” Cụ Lập cất giọng trầm tĩnh, ánh mắt quắc thước nhìn thẳng vào gã đàn ông. Dáng dấp ung dung, chòm râu cước bồng bềnh cùng khí chất đĩnh đạc của người thợ già khiến gã chủ nợ bất giác chùn tay, hạ giọng xuống vài phần.

Thầy Tuấn lập tức rút từ trong cặp công tác ra tập hồ sơ đóng dấu đỏ của nhà trường, bước lại gần chiếc bàn gỗ mộc: