Chương 14: Hàn gắn bằng mộng cá

Bóng lưng đẫm mùi rượu ngô của bố Mẩy khuất hẳn sau rặng sa mộc mờ mịt sương giá. Lời đe dọa lạnh lùng của ông dường như vẫn còn quẩn quanh nơi bậu cửa, trĩu nặng như đá đè lên lồng ngực Thào Seo Cư.

Cư đứng chết lặng bên bàn thợ, hai bàn tay buông thõng run rẩy. Nhìn thanh dầm gỗ nghiến dài hơn hai thước đang nứt toác một vệt dài nham nhở, nỗi ân hận cào xé tâm can cậu thiếu niên mười bốn tuổi. Nếu không vì sự nôn nóng muốn chứng tỏ bản thân, nếu cậu chịu đo đạc cẩn thận từng li từng tấc trước khi giáng vồ gỗ, thì thanh dầm quý giá này đâu đến nỗi tan hoang, và bạn Mẩy cũng chẳng phải đối mặt với nguy cơ bị gả chồng cay đắng đến thế.

Cư ngập ngừng tiến về phía Pao. Cậu cúi gằm mặt, hai ngón tay cái bấu chặt vào gấu áo chàm, lí nhí:

“Anh Pao… Em xin lỗi. Tại em hấp tấp, làm hỏng mất súc gỗ nghiến của cả nhóm… Em sai rồi.”

Lò A Pao thở hắt ra một hơi dài, sắc mặt hung hăng lúc nãy đã dịu xuống tự bao giờ. Nhìn đôi vai gầy đang run lên của bạn, Pao đưa bàn tay thô ráp lên gãi gãi mái tóc cứng như rễ tre, ngượng ngùng:

“Thôi… Tao cũng nóng tính quá, gắt gỏng chửi bới mày làm Mẩy sợ thêm. Lỗi tại tao không giữ được mồm miệng. Cụ Lập vừa dạy rồi đấy, gỗ nứt còn nêm lại được, chúng mình giận nhau làm gì cho hỏng việc.”

Mẩy khẽ quệt nước mắt nơi khóe mi, nở một nụ cười rụt rè nhìn hai bạn. Cụ Bì Bá Lập khẽ mỉm cười, chòm râu bạc rung rinh ấm áp. Cụ bước đến bên hòm dụng cụ bằng gỗ thông, cẩn thận nâng cây thước pơ-mu năm mươi phân lồng mực son đặt vào lòng bàn tay Cư.

“Biết nhận lỗi và biết tha thứ là đã có một đường mực ngay ngắn trong lòng rồi,” cụ Lập ôn tồn bảo. “Bây giờ, chúng ta cùng chữa vết thương cho thanh xà này. Cư, cháu lại đây.”

Cư bặm môi, đón lấy cây thước kẻ thân thuộc. Thớ gỗ pơ-mu trơn nhẵn truyền vào lòng bàn tay cậu một cảm giác vững chãi lạ kỳ. Cụ Lập đưa bàn tay gầy dạn dày kinh nghiệm chỉ vào chính giữa vết nứt dài hơn hai tấc trên lưng súc gỗ nghiến:

“Để giữ chặt vết nứt này, ta không thể dùng đinh sắt vá víu. Kim loại gặp sương muối vùng cao sẽ rỉ sét, mục ruỗng rồi làm xé toạc thớ gỗ từ bên trong. Ta phải dùng phương pháp mộng cá. Cháu hãy đục một rãnh âm hình cánh bướm thắt eo ở giữa, rồi đẽo một miếng mộng dương bằng gỗ pơ-mu già khít khao cấy vào. Khi gỗ nghiến muốn co giãn hay tách rời, eo thắt của con mộng cá sẽ khóa chặt hai mép nứt lại, ngàn cân đè lên cũng không lay chuyển.”

Được cụ Lập tiếp thêm dũng khí, ánh mắt Cư bừng sáng trở lại. Cậu quỳ gối xuống sàn xưởng, cẩn trọng áp sát sống thước kẻ gỗ lồng mực lên mặt thanh dầm. Cư kéo bầu mực bằng sừng trâu, rút sợi chỉ đỏ thắm căng ngang qua tâm vết nứt. Giữ đầu đinh đồng thật chặt, cậu nín thở, dùng hai đầu ngón tay bật một tiếng “tách” giòn giã.

Bụi son bung nhẹ trong không khí. Một đường mực đỏ tươi tắn, thẳng tắp và sắc nét hiện rõ trên thớ gỗ nghiến xám xịt. Từ trục tim son ấy, Cư dùng ngòi chì vạch ra hình dáng mộng cá với hai đầu xòe rộng, phần eo thắt lại đúng sáu phân.

“Đường mực chuẩn lắm,” cụ Lập gật đầu khích lệ. “Giờ đục rãnh âm sâu đúng một phân rưỡi. Phải nương theo thớ gỗ, nhát đục phải phẳng và dứt khoát.”

Cư cầm chiếc đục bén ngọt, tay kia nắm vồ gỗ ổi. Lần này, không còn sự vội vã nông nổi nào nữa. Từng nhát gõ vang lên nhịp nhàng, thận trọng. Những mẩu phoi gỗ nghiến đanh cứng dần bong ra dưới lưỡi thép sáng loáng. Cậu chăm chút tỉa từng góc cạnh, thổi bay mùn cưa li ti để rãnh mộng hiện ra vuông vắn, nhẵn thín.

Ở bàn thợ bên cạnh, Pao đang miệt mài với khúc gỗ pơ-mu già màu cánh gián thẫm. Chàng trai to con ngày thường vốn vụng về, nóng nảy, nay lại kiên nhẫn lạ thường. Pao dùng cưa tay khéo léo lượn theo đường dấu, rồi lấy giấy ráp mịn mài giũa từng li từng hào của con mộng cá. Cậu chốc chốc lại ướm thử mộng gỗ vào khe rãnh mà Cư vừa đục, tỉ mỉ quan sát từng kẽ hở.

“Chưa được, mép này còn kênh nửa li,” Pao thì thào, lại cúi xuống cọ mài thật kiên nhẫn. Bụi gỗ pơ-mu bốc lên mùi thơm ngát như hương trầm thoang thoảng khắp gian xưởng ba gian.

Đến lượt Mẩy trổ tài khéo léo. Cô bé nhóm một bếp than trấu nhỏ, đặt lên một chiếc âu sắt nhỏ chứa sáp ong rừng vàng óng. Khi sáp ong tan chảy sủi tăm tăm, hòa quyện cùng chút dầu trẩu bóng lộn, Mẩy dùng chổi lông đót quét một lớp mỏng vào lòng rãnh âm. Chất keo thiên nhiên ấm nóng vừa có tác dụng bôi trơn khi đóng mộng, vừa tạo màng chống ẩm ngăn nước mưa ngấm vào vết rách.

“Khớp rồi!” Pao reo khẽ, giơ miếng mộng cá hình cánh bướm nhẵn bóng như ngọc lên trước ánh sáng.

Cả nhóm nín thở quây quanh thanh xà. Cư cẩn thận đặt mộng cá pơ-mu vào miệng rãnh khoét trên súc gỗ nghiến. Miếng mộng nằm vừa khít mép ngoài. Cụ Lập trao chiếc vồ gỗ nặng cho Pao: