Chương 21: Ánh mực son trên bục vinh danh

Bàn tay vị Chủ tịch Hội đồng giám khảo khẽ run lên khi những ngón tay gầy guộc chạm vào thân gỗ pơ-mu đã ngả màu cánh gián thẫm. Ông cẩn thận nâng cây thước dài năm mươi phân lên ngang tầm mắt, đưa ngón tay cái miết nhẹ qua từng vạch khắc chia li, chia phân đều tăm tắp, rồi dừng lại ở bầu mực tạc bằng sừng trâu đen bóng gắn ở đầu thước.

Cư bước tới gần mép bàn thợ, hai tay khép nép trước bụng thật lễ phép. Giọng cậu rành rọt, vang lên giữa gian trưng bày số mười hai:

“Thưa thầy, đây là cây thước kẻ lồng mực son của cụ thợ mộc ở trường em. Cụ truyền lại cho chúng em cách kéo sợi chỉ đỏ tẩm bột son để lấy tim gỗ trước khi cưa xẻ. Cụ dạy rằng gỗ rừng dẫu có khúc cong khúc vặn, nhưng hễ đường chỉ đỏ đã bật xuống ngay ngắn thì nhát cưa sẽ không bao giờ chệch hướng. Mọi liên kết sàn nâng này đều nhờ đường mực ấy mà ghép thành mộng đuôi én, ăn khít từng li, nâng đỡ cả khối sàn cao hai tấc cách đất để đẩy lùi ẩm ướt mà không cần dùng đến một chiếc đinh sắt nào.”

Vị Chủ tịch Hội đồng lặng đi giây lát. Đôi mắt sau tròng kính lão ánh lên niềm xúc động sâu xa. Ông quay người lại đối diện với các giám khảo trong đoàn và đông đảo người xem đang vây quanh, giọng nói trầm ấm lan tỏa qua chiếc micro cài áo:

“Thưa các đồng chí, thưa toàn thể hội thi! Giữa rất nhiều công trình công nghệ cao sáng loáng tại triển lãm hôm nay, sản phẩm của các em học sinh trường Phổ thông Dân tộc Bán trú THCS Nàn Sán đã mang đến một giá trị sư phạm thực nghiệm vô cùng quý báu. Đây không đơn thuần là một mô hình kỹ thuật. Bằng đôi bàn tay lao động chân chính và sự chỉ dẫn mẫu mực của người thầy, các em đã biến những mảnh gỗ bàn ghế phế thải thành không gian sống động, giải quyết triệt để vấn đề sương muối làm ẩm mốc sách báo ở vùng cao. Quan trọng hơn cả, đường mực son trên cây thước này đã chứng minh: lý thuyết sách vở chỉ thực sự bừng sáng khi gắn liền với mồ hôi và đời sống thực tế.”

Cả sảnh triển lãm đồng loạt vang lên tiếng vỗ tay giòn giã. Thầy Tuấn đứng ở góc vòm tre siết chặt bờ vai Cư, mắt lấp lánh niềm tự hào.

Ba giờ chiều cùng ngày, lễ bế mạc Ngày hội Sáng tạo Trẻ toàn tỉnh diễn ra trang trọng tại hội trường lớn. Khi người dẫn chương trình xướng tên các giải Khuyến khích, giải Ba rồi giải Nhì, không khí dần căng thẳng đến nghẹt thở. Cư, Mẩy và Pao ngồi sát bên nhau dưới hàng ghế đại biểu vùng cao, những ngón tay siết chặt lấy nhau ướt đẫm mồ hôi.

“Và giải Nhất toàn tỉnh khối Trung học cơ sở năm nay thuộc về... dự án Không gian đọc sách mô-đun sàn nâng học đường bằng gỗ tái chế của trường Phổ thông Dân tộc Bán trú THCS Nàn Sán, huyện Si Ma Cai!”

Tiếng loa vừa dứt, cả hội trường như nổ tung trong tràng pháo tay sấm dậy. Mẩy òa khóc nức nở, hai tay ôm chặt lấy cuốn sổ vẽ thổ cẩm. Pao reo to một tiếng, bật dậy ôm bổng cả Cư lẫn Mẩy xoay một vòng tròn. Cư ngỡ như đôi tai mình đang ù đi, lồng ngực đập rộn ràng từng nhịp hân hoan chưa từng có trong đời.

Ba đứa trẻ rụt rè nhưng hiên ngang bước lên bục vinh dự trải thảm đỏ thắm. Đồng chí Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo đích thân trao lá cờ giải Nhất đỏ rực thêu chữ vàng, bằng khen danh dự cùng ba phong bì chứa ba suất học bổng toàn phần tiếp sức lên bậc trung học phổ thông. Nhìn dòng chữ học bổng sáng ngời trên tay, Cư nghẹn ngào nghĩ đến mẹ đang nằm dưỡng thương ở bản sâu và nghĩ đến những ngày tháng khốn khó đã lùi lại phía sau lưng.

Vừa bước xuống khỏi bục vinh danh, Cư liền dáo dác nhìn quanh tìm kiếm. Không thấy bóng dáng áo chàm quen thuộc ở hàng ghế khán giả, cậu hớt hải chạy vội ra phía sau cánh gà hội trường.

Dưới bóng râm dịu mát của rèm cửa sổ hành lang, cụ Lập đang ngồi tựa lưng vào chiếc ghế gỗ dài. Gương mặt cụ thoáng nét mỏi mệt sau chuỗi ngày dốc cạn tâm lực, lồng ngực gầy guộc thỉnh thoảng lại khẽ rung lên theo những tiếng ho húng hắng ngắt quãng. Thế nhưng, khi thấy Cư ôm cờ giải chạy tới, đôi mắt cụ sáng ngời lên nét cười đôn hậu vô bờ bến.