Chương 5: Chỉ đỏ bật trên ván cong

Những viên mưa đá to bằng đầu ngón tay nện lách chách xuống mái ngói máng, hòa cùng tiếng gió rít từng hồi qua khe ván nứa khiến Thào Seo Cư rùng mình. Cậu vội vàng chạy lại mé hiên, cùng Pao cài chặt then cửa gỗ để ngăn hơi lạnh buốt giá luồn vào bên trong. Cụ Lập thong thả gắp thêm mấy thanh củi thông vào bếp trấu, ngọn lửa vàng cam bùng lên ấm sực, xua tan cái ẩm ướt đang bủa vây căn nhà ba gian.

Bão gió gầm gào ngoài kia dường như bị chặn lại sau cánh cửa gỗ dày dặn. Trong xưởng, mùi nhựa thông ngai ngái quyện với hương thơm thanh khiết của gỗ pơ-mu tạo nên bầu không khí yên bình đến lạ lùng. Sau khi cơn lốc đá ngớt dần thành những giọt nước tí tách bên bờ hiên, cụ Lập vẫy ba đứa trẻ lại gần chiếc bàn thợ dài kê giữa gian nhà. Trên mặt bàn đã xếp ngay ngắn mấy khúc gỗ cũ kỹ xỉn màu, phủ đầy bụi bặm được gom về từ kho phế liệu.

Buổi học nghề đầu tiên của ba đứa trẻ chính thức bắt đầu.

Cụ Lập nhặt lên một mẩu gỗ xám xịt, đưa ngón tay gầy guộc miết nhẹ lên mặt cắt:

“Trước khi cầm cưa, cầm đục, các cháu phải học cách nhìn thấu cái ruột của từng khúc gỗ. Gỗ rừng vùng cao ta mỗi loài một nết. Như thanh này là sa mộc dẻo dai, thớ dọc mịn màng, ít cong vênh nhưng chịu mối mọt kém nếu để ngấm nước. Còn khúc nâu sẫm, nặng trịch này là thông đá, vân xoắn tít, cứng cỏi vô cùng nhưng rất dễ nứt toác theo mắt gỗ nếu đưa lưỡi cưa sai chiều.”

Cư chăm chú lắng nghe, ngón tay cậu khẽ sờ vào từng thớ gỗ ráp ráp. Đến khúc gỗ thứ ba có ánh vàng nhạt, cụ Lập nâng niu đặt xuống bàn rồi mỉm cười:

“Còn đây là pơ-mu. Thứ gỗ quý ngàn đời của non cao. Nó thơm thoang thoảng, thớ thẳng tắp, không sợ ẩm mốc hay sâu mọt. Dù là gỗ thừa từ khung cửa mục nát của trường cũ, chỉ cần biết gọt giũa đúng cách, nó vẫn hóa thành vật hữu ích.”

Lò A Pao sốt ruột giậm chân trên sàn mùn cưa. Thấy những tấm ván thông đá cong queo nằm ngổn ngang, đôi tay vạm vỡ của cậu ngứa ngáy không yên. Cậu chỉ vào một tấm ván dày chừng hai phân, dõng dạc nói:

“Ông ơi, phân biệt thớ gỗ cháu nhớ rồi! Cháu khỏe nhất, để cháu cưa xẻ đống ván này ra trước cho!”

Nói đoạn, Pao tóm ngay lấy chiếc cưa tay đặt ở góc bàn, hăm hở ghì đầu gối lên thanh ván thông. Cậu dồn hết gân cốt ở bắp tay cuồn cuộn, kéo xèn xoẹt từng nhát đầy uy lực. Mùn cưa văng rào rào, nhưng lưỡi cưa bằng thép cùn cứ giật khục, lắc lư sang hai bên. Pao càng thở hồng hộc ra sức ấn mạnh, đường cưa càng lượn ngoằn ngoèo như con rắn bò trên sườn núi.

“Rắc!”

Một tiếng nứt khô khốc vang lên. Lưỡi cưa chém xiên sang mép bên kia, làm toác một mảng dăm lớn ở cạnh ván. Thanh gỗ cong queo giờ đây nham nhở, vạt mép vỡ vụn trông vô cùng thảm hại.

Pao sững sờ buông tay, mặt đỏ tía tai vì xấu hổ và tức tối. Cậu ném mạnh chiếc cưa xuống đống phoi bào, gắt gỏng:

“Cái cưa rỉ sét này cứ trượt đi đâu ấy! Cháu không làm được đâu, gỗ đá gì mà vừa cứng vừa vẹo vọ thế này, có cưa cả ngày cũng chẳng thành cái bàn ra hồn!”

Giàng Thị Mẩy giật thót mình, rụt cổ nép sau lưng Cư. Cư nhìn vết nứt toạc trên thớ ván, trong lòng thầm lo cụ Lập sẽ nổi giận vì sự thô bạo của Pao.

Thế nhưng, cụ Lập chỉ từ tốn bước lại gần. Cụ cúi xuống nhặt chiếc cưa tay lên, nhẹ nhàng phủi lớp mùn cưa bám trên sống thép rồi đặt lại lên giá đỡ. Ánh mắt cụ nhìn Pao vẫn đong đầy sự bao dung: