Chương 17: Ngọn Gió Cứu Sinh

Sóng xung kích từ ngách số 5 dội thẳng vào tầng âm bốn mươi tựa một cú đấm ngàn cân nện trúng lòng đất mẹ. Đáy lò giật thót, những thanh gỗ chống lò bằng lim và phi lao ken dày dọc vách đá rên xiết răng rắc, bụi than từ nóc lò đổ ụp xuống như mưa trút.

Cụ Ba Trình chôn chặt hai bàn chân trần chai sần xuống nền đá dăm, hai cánh tay gầy gò dang rộng ghì chặt bả vai Cu Sắn và Sanh áp sát vào vách đá ngách số 4. Đất đá dưới chân rung bần bật, nhưng đôi mắt cụ rực sáng, không hề chớp.

Luồng chênh lệch áp suất mãnh liệt lập tức phát huy tác dụng sống còn. Thay vì quẩn lại dồn nén thành ngọn lửa bùng phát nổ dây chuyền thiêu rụi hầm mỏ như trang sách định mệnh năm xưa, toàn bộ khối khí tử thần tích tụ bấy lâu bị giếng trời phụ hút thốc ngược lên. Lỗ hổng tròn bằng chiếc nong thông lên sườn đồi hoang rít lên từng tràng u u rợn ngợp. Khối khí độc nhẹ hơn không khí cuồn cuộn trôi lên như nước lũ xả đập, cuốn theo lớp khói thuốc súng khét lẹt phả thẳng ra ngoài bầu trời đêm vịnh Bái Tử Long.

Ngay sau luồng xả khí mãnh liệt ấy, một dòng khí tươi mát rượi từ phía cửa lò và các khe nứt sườn đồi tràn xuống lấp đầy khoảng trống. Gió biển mặn mòi, đượm vị mặn của muối và hương ngai ngái của cỏ cây hoang dại ùa vào lồng ngực, quét sạch mùi lưu huỳnh ngột ngạt.

Cu Sắn ngẩng đầu lên, há to miệng hớp từng ngụm khí trời mát lạnh. Bàn tay rách toạc quấn vạt áo dính đầy bùn than của gã run rẩy buông lỏng chiếc búa tạ. Sanh ôm chặt cuốn sổ tay bọc vải gai nâu trước ngực, đôi mắt sau cặp kính cận buộc dây dù rưng rưng ướt nhòe:

“Sống rồi... Thầy ơi, chúng ta sống thật rồi!”

Cụ Ba Trình thở hắt ra một hơi dài, vuốt lớp bụi than bám trên chòm râu hoa râm. Cụ rút cây thước thợ bằng gỗ nghiến bên hông ra, đưa lên ngang tầm ngực. Sợi tơ tằm mảnh cột ở đầu thước bay phần phật về hướng đường lò chính, căng tròn và thẳng tắp. Luồng đối lưu tự nhiên đã được thiết lập hoàn hảo. Thảm họa nổ bụi than và khí ngầm đã bị triệt tiêu ngay trước mũi giày của thần chết.

“Chưa xong đâu, các con!” Cụ Ba vỗ mạnh vào lưng Sắn, giọng đanh thép kéo hai người trẻ về thực tại. “Mìn ngách 5 nổ làm sập một phần vỉa than lõi, áp suất dội ngược sẽ khiến kíp thợ ngoài lò chính hoảng loạn giẫm đạp lên nhau. Đi, theo già ra cứu người!”

Cụ nhặt chiếc đèn Davy đã tắt ngọn lửa xanh nguy hiểm, bước thoăn thoắt dẫn đường. Khi ba người vòng qua ngách rẽ số 3 trở lại trục lò chính của tầng âm bốn mươi, cảnh tượng trước mắt hỗn loạn tột cùng. Bụi than lơ lửng mịt mù như sương muối, từng tốp phu than ngã dúi dụi trên đường ray xe goòng. Nhiều người ôm đầu rên rỉ, tưởng chừng địa ngục trần gian đã sụp đổ chôn vùi họ. Tiếng la khóc, tiếng gọi tên nhau lạc lõng giữa lòng đất đen đặc:

“Mẹ ơi, sập lò rồi!”

“Chết mất thôi, ngạt thở quá!”

“Trật tự! Đứng cả dậy!”

Tiếng thét trầm hùng của cụ Ba Trình vang lên, xé toang nỗi kinh hoàng đang bóp nghẹt hai trăm con người. Cụ đứng thẳng trên một bệ đá cạnh đường ray, giơ cao cây thước gỗ nghiến. Gió biển từ ngách số 4 thổi luồn qua lưng cụ, thốc bay mái tóc hoa râm, mang theo hơi thở mát lạnh xua tan màn khói đen đặc quánh.

Đượm cùng mấy thợ trẻ ngơ ngác ngẩng đầu lên, hít một hơi thật sâu rồi trố mắt kêu lớn:

“Gió! Có gió mát từ biển thổi vào này anh em ơi!”

“Không phải khí độc! Không nổ lò! Cụ Ba mang gió cứu mạng về rồi!”

Hai trăm phu than trần trùng trục như bừng tỉnh khỏi cơn mê sảng. Những lá phổi cằn cỗi bấy lâu bị bóp nghẹt trong ngột ngạt nay tham lam đón nhận từng luồng dưỡng khí mát lành. Tri giác quay trở lại trong từng ánh mắt mỏi mòn. Những người vừa lịm đi dưới chân vỉa than cũng bắt đầu cựa mình ho sặc sụa rồi hồi sức.