Chương 3: Mệnh Lệnh Khát Máu

Hồi còi tàu rền rĩ ngoài cảng vừa dứt thì vòm trời phía vịnh Bái Tử Long cũng lờ mờ rạng sáng. Sương muối đặc quánh phủ trắng bãi xỉ than xóm lán Tro. Tiếng kẻng sắt gõ liên hồi giục giã phu mỏ trở dậy, xé toạc bầu không khí ngột ngạt sau một đêm dài nơm nớp lo âu.

Trên khoảng sân ga mỏ lầy lội đầy vũng nước đen ngòm, hàng trăm phu phen quần áo rách bươm đứng nép mình chịu từng đợt gió lạnh thấu xương. Cụ Ba Trình đứng lẫn giữa đám thợ bửa, lưng khẽ khom, bàn tay gầy guộc vô thức chạm nhẹ vào cây thước gỗ nghiến quen thuộc dắt chặt bên hông. Ngay cạnh cụ, Cu Sắn đang siết chặt cán cuốc chim, đôi mắt to tròn trừng lên nhìn về phía chiếc xe song mã vừa đỗ xịch trước bậc thềm nhà điều hành.

Một gã đàn ông cao lớn bước xuống. Bộ âu phục kaki trắng muốt không vương một hạt bụi tương phản ghê gớm với lớp áo nhem nhuốc của đám phu. Đôi ủng da cao cổ bóng loáng dẫm bồm bộp lên nền đá dăm. Đó là Paul Renard, viên chủ mỏ khét tiếng tàn bạo của xứ than Kế Bào. Hắn đội chiếc mũ cát-két thuộc địa sùm sụp, dưới hàng ria mép quăn là đôi môi mỏng dính đang mấp máy những lời chửi rủa bằng tiếng Pháp gắt gỏng. Đi kèm sau lưng hắn là viên đốc công tay cầm kẹp giấy tờ và cai Đắc đang khúm núm cúi rạp người như một con chó săn đợi lệnh.

Renard vung mạnh cây ba-toong bịt bạc trong tay, chỉ thẳng về phía cầu tàu nơi con tàu buôn khổng lồ của công ty than SFCT đang nhả khói đen kịt. Giọng hắn gắt gỏng, pha lẫn thứ tiếng bồi cộc lốc dội thẳng vào đám thợ đang cúi gằm mặt:

“Tàu cập bến rồi! Chậm một giờ là mất bạc vạn! Lũ mọi rợ chúng mày chỉ biết ăn hại thôi à? Hai mươi xe goòng mỗi kíp! Nghe rõ chưa? Đào gấp đôi! Không đủ than antraxit thì nhịn hết cơm, cắt hết trinh, đuổi sạch!”

Cụ Ba Trình chăm chú thu nhận từng chuyển động của đối phương. Từ khoảng cách chừng vài chục bước chân, cụ nhìn thấu vẻ run rẩy trên bờ vai béo núc ních của cai Đắc. Mặt gã cai lưỡi cày tái mét, hai bàn tay chắp trước ngực không ngừng vặn vẹo. Khi Renard ghé sát tai cai Đắc chỉ trỏ về phía miệng hầm lò số 3 kèm theo một tràng tiếng Pháp giận dữ cùng cử chỉ bàn tay chém ngang dứt khoát, cụ Ba Trình khẽ nhíu mày. Với vốn hiểu biết sâu sắc về cuốn tiểu thuyết “Đáy Hầm Tối” đang dần ứng nghiệm, cụ đoán biết ngay viên chủ mỏ vừa phát ra mệnh lệnh tàn độc nhất: bít kín toàn bộ các cửa ngách thông khí tự nhiên ở tầng trên để tập trung toàn bộ nhân lực khoét sâu vào vỉa than lõi nhánh số 3. Một quyết định mù quáng và khát máu nhằm vơ vét sản lượng than trước kỳ kiểm toán, đánh đổi bằng tính mạng của hai trăm con người.

“Khốn nạn thật,” Cu Sắn nghiến răng ken két, lẩm bẩm trong cổ họng. “Chúng nó muốn vắt kiệt tủy xương người ta mới chịu thôi.”

“Bình tĩnh, Sắn. Giữ chặt cuốc, chớ manh động,” cụ Ba Trình thì thầm bên tai gã trai trẻ, giọng trầm ấm mà đanh thép kìm hãm cơn phẫn nộ bồng bột. “Cái gông càng siết chặt thì càng phải giữ cho cái đầu mình thật tỉnh.”

Đoàn phu than lũ lượt chui vào miệng hầm tối om như họng của một con quái vật khổng lồ. Con dốc nghiêng dẫn xuống tầng âm bốn mươi trơn trượt, nước phèn từ vách đá chảy róc rách hòa cùng bùn than đen nhánh ngập tới mắt cá chân. Càng xuống sâu, hơi nóng hầm hập phả ra càng dữ dội, không khí loãng dần, mùi trứng thối nồng nặc của lưu huỳnh xen lẫn mùi ẩm mốc bốc lên nghẹt thở.

Tới ngã ba ngách lò cụt, cai Đắc dừng phắt lại. Mặt gã vẫn còn vương nét hoảng loạn sau trận lôi đình của quan lớn Renard, nhưng khi đối diện với phu than, bản mặt hung hãn quen thuộc lại lập tức lộ rõ. Gã vung chiếc roi gân bò ngâm dầu quất mạnh vào thanh gỗ chống lò kêu chát một tiếng chói tai:

“Lũ chết tiệt kia, dừng lại hết cho bố mày! Thằng Sắn, thằng Sanh, mang xẻng với bùn sét lại đây! Quan lớn có lệnh: lấp ngay ba cái hào thoát khí dẫn sang ngách cũ lại! Dùng đá vỉa với phên nứa bịt kín cửa gió phụ cho tao!”

Mấy người thợ già nghe thế thì giật bắn người, mắt tròn xoe nhìn nhau kinh hãi. Thầy giáo Sanh đẩy nhẹ gọng kính cận chắp dây dù, bước lên một bước, giọng nhã nhặn mà run rẩy:

“Thầy cai, hào thoát khí đó là đường thông hơi duy nhất từ vỉa nhánh số 3 đẩy hơi ẩm ra ngoài. Bịt kín lại thì dưới đáy lò bí gió lắm, anh em làm sao thở nổi để bửa than?”