Chương 7: Chóp Lửa Xanh Trong Lưới Sắt

Sợi tơ tằm trên đầu cây thước gỗ nghiến vẫn chĩa thẳng đờ về phía khe nứt vỉa đá cát kết, cứng đanh như bị một luồng sức ép vô hình đóng băng giữa khoảng không tối tăm.

Cụ Ba Trình nín thở, ngón tay gầy guộc chầm chậm thu thước về bên hông. Cụ khẽ nghiêng đầu, đưa tay chặn ngang lồng ngực Sanh và Cu Sắn, ra hiệu cho hai người lùi từng bước thật êm về phía sau. Áp suất nén chặt đến mức triệt tiêu hoàn toàn gió đối lưu tự nhiên, chỉ cần một mảnh đá vụn rơi trúng mũi cuốc tóe ra tàn lửa, cả ngách số 5 này sẽ nổ tung tức khắc.

Mãi tới khi lùi về đến ngã ba nối liền đường lò chính, nơi có ngọn gió yếu ớt từ giếng mát rỉ qua, ba người mới dám thở hắt ra một hơi dài. Sanh áp lưng vào thanh gỗ chống lò, chiếc kính cận buộc dây dù trượt xuống sống mũi, giọng anh run rẩy thì thào:

“Thưa cụ, áp suất nén nghẹt thế này, bên trong vỉa cát kết chắc chắn chứa đầy hơi độc rồi.”

“Chưa thể kết luận bừa được, chú Sanh,” cụ Ba Trình trầm giọng, ánh mắt đăm chiêu nhìn về bóng tối mịt mùng của ngách số 5. “Khí tử thần vốn nhẹ hơn gió thường, nó thích náu mình trên nóc vòm. Ta đo được áp lực dồn ứ, nhưng muốn biết chắc nó đã tích tụ đến mức nào, phải đo được lượng khí thực sự. Nếu không có đồ đo chuẩn xác, mọi tính toán ngày đục giếng phụ đều là mò mẫm trong đêm tối.”

Cu Sắn quệt mồ hôi than nhễ nhại trên trán, sốt ruột hỏi:

“Thế phải dùng cái gì để đo hả bố Ba? Chẳng lẽ sợi tơ tằm không đong hết được?”

“Sợi tơ chỉ đo được luồng gió và áp lực rò rỉ,” cụ Ba Trình lắc đầu, nhớ lại thiết bị an toàn kinh điển của ngành mỏ thuở sơ khai. “Muốn bắt con quỷ ấy hiện nguyên hình mà không làm nó bốc cháy, ta cần một chiếc đèn an toàn Davy bọc lưới đồng. Thứ đèn ấy có lớp lưới đồng dày mắt bọc quanh tim lửa. Khí độc chui vào gặp lửa sẽ cháy ngầm bên trong, nhưng kim loại hút nhiệt cực nhanh khiến ngọn lửa không thể bén ngược ra ngoài hầm lò. Đốc công Tây với bọn cai mỏ vốn được phát loại đèn đó, nhưng chúng chê nặng, lại dốt nát chẳng biết dùng nên vứt xó.”

Đôi mắt Cu Sắn bỗng sáng rực lên giữa gương mặt lấm lem than củi. Cậu ghé sát tai cụ thì thào:

“Bố Ba nhắc con mới nhớ! Trong chòi gác đầu dãy lán Tro của thằng cai Đắc, dưới gầm giường tre có một cái đèn lồng sắt hoen gỉ. Đợt trước bấc đèn bị kẹt, gã không biết sửa nên vứt lăn lóc chung với đống xích sắt. Để đêm nay con tính!”

Cụ Ba Trình nghiêm giọng dặn dò:

“Phải cẩn thận, thằng Cu. Thằng Đắc tuy sợ quở nhưng bản tính tham lam, tàn độc, chớ để nó bắt được quả tang.”

Đêm hôm ấy, bầu trời trên vịnh Bái Tử Long tối đen như mực, gió biển thổi từng cơn rít qua khe liếp xóm lán Tro. Sau bữa cơm chiều, cai Đắc thu tiền mãi lộ của đám phu mới mộ từ Thái Bình ra, hả hê mở hũ rượu đế uống say bí tỉ. Tiếng ngáy như sấm rền cùng mùi rượu nồng nặc bốc ra từ ô cửa chòi gác xiêu vẹo.

Ngồi trong góc lán nghe ngóng tiếng ngáy như sấm của gã cai, cụ Ba Trình khẽ thở phào khi thấy bóng Cu Sắn lủi nhanh qua bãi xỉ than trở về. Với sự dẻo dai của chàng trai mười chín tuổi, cậu lách qua khe liếp nứa, trên tay ôm khư khư một khối sắt bám đầy bụi than và mạng nhện vừa mò được dưới gầm giường tên cai.