Chương 6: Đốn Bương Đêm Trăng

Tiếng chiêng đồng dưới chân cầu thang nhà sàn vừa dứt, âm ba trầm hùng vẫn còn rung rinh trên những nan giát tre đẫm hơi sương. Cầm Khun bước nhanh ra mép hiên, bàn tay vạm vỡ siết chặt cán rìu đốn mộc đã mài sắc lẹm. Gió lạnh từ đỉnh Pha Luông thổi thốc qua khe núi, mang theo mùi nồng nồng của rêu đá và lá mục đại ngàn. Ngước nhìn lên vòm trời sâu thẳm, chàng thấy mảnh trăng khuyết mỏng manh như một lưỡi liềm bạc đang treo lơ lửng giữa biển mây xám xịt. Đúng cữ trăng hao, thời khắc linh thiêng mà cụ cố vẫn dặn dò đã điểm.

Dưới sân, hàng chục trai tráng bản Chiềng Lương cùng toán quân sĩ của Trần Nhật Du đã tề tựu đông đủ. Ánh đuốc nứa bập bùng hắt lên những khuôn mặt rắn rỏi, làm rực sáng những bắp tay cuồn cuộn gân guốc. Cụ Cầm Văn Bão chống gậy tre già, bước từng nhịp khoan thai nhưng vững chãi xuống từng bậc thang gỗ. Tà áo chàm của cụ bay phần phật trong gió núi. Cụ dừng lại trước mặt đoàn người, ánh mắt quắc thước soi rọi từng khuôn mặt.

— Chắt Khun! — Tiếng cụ Bão cất lên, ấm áp mà sang sảng át cả tiếng suối reo xa xa. — Rừng Ma Pha Luông đón người biết kính cẩn, che chở kẻ có lòng son. Đêm nay dòng nhựa bương đã lặn sâu xuống cội, hãy dẫn anh em vào rừng bạt núi tìm cốt cho én bay!

— Chắt xin ghi lòng tạc dạ lời răn của cụ cố! — Cầm Khun chắp tay đáp lời, rồi dứt khoát vung cao ngọn đuốc trong tay, cất giọng khỏe khoắn: — Hỡi trai bản cùng anh em quân sĩ, theo tôi lên núi!

Tiếng dạ ran đồng thanh rúng động cả chân vách đá. Cầm Khun dẫn đầu đoàn người, thoăn thoắt bấm những ngón chân trần bè rộng vào vách đất dốc đứng. Sau lưng chàng, đám thợ mộc trẻ người Thái và những người lính miền xuôi bám sát nhau thành một dải rồng lửa uốn lượn men theo lối mòn hiểm trở. Rừng Ma Pha Luông ngàn đời mây phủ dần nuốt trọn đoàn người vào lòng bóng tối thâm u. Không khí đặc quánh hơi lạnh, sương đêm buốt giá phả vào mặt rát rạt. Những thân cây cổ thụ sừng sững vươn cành lá rậm rạp che khuất ánh trăng mờ ảo.

Đi được chừng nửa canh giờ, vượt qua con suối cạn lởm chởm đá cuội, đoàn người dừng chân trước một triền dốc dựng đứng, nơi bạt ngàn những khóm bương đá ken dày vào vách đá vôi xám ngoét. Từng thân bương vút thẳng lên trời cao, đốt dài, vỏ ngoài phủ một lớp mốc trắng bạc lấp lánh dưới ánh đuốc.

Cụ Cầm Văn Bão bước tới bên một khóm bương lớn, khẽ vẫy tay gọi Cầm Khun lại gần. Cụ đưa bàn tay gầy gò vuốt dọc thân bương mát lạnh, cất lời chỉ bảo:

— Nhìn cho kỹ, nghe cho tường tận, chắt Khun. Bương trên rừng muôn ngàn cây, nhưng để làm xương thịt cho thuyền đuôi én chém sóng ghềnh Kẻo, chỉ có bương đá già trên mười năm tuổi mới gánh nổi. Cây nào còn ứ nước, da xanh mướt là bương non, nhựa chưa rút hết, đem về uốn lửa sẽ nứt, ngâm khoáng sẽ mục. Cây đạt chuẩn phải là cây mọc trên kẽ đá khô cằn, vỏ mốc hoa lau, thành dày tựa gang thép.

Nói rồi, cụ đón lấy chiếc rìu nhỏ trên tay chắt nội, xoay ngược lại, dùng phần gáy sắt gõ nhẹ ba tiếng “coong... coong... coong” vào thân cây. Tiếng vang vọng lại giòn tan, thanh thoát và đanh chắc như tiếng đá chạm nhau giữa thung lũng.

— Nghe thấy chưa? — Đôi mắt cụ già làng sáng ngời niềm tự hào bách nghệ. — Tiếng đanh như đá ấy là ruột đã chắc, xơ đã dẻo. Hãy gõ từng cây, nghe từng tiếng mà chọn, chớ có tham nhiều mà hạ ẩu cây non!

Cầm Khun chăm chú lắng nghe, lồng ngực chàng đập rộn rã từng hồi. Chàng đón lấy rìu, bước đến từng bụi bương đá, bắt chước thế đứng vững chãi của cụ cố, vung gáy rìu gõ vào thân bương. Ban đầu, có những thân cây phát ra tiếng trầm đục vì còn tích nước, chàng lập tức bỏ qua. Cho đến khi gáy rìu gõ vào một thân bương đá sừng sững bên mép vực, tiếng kêu thanh tao, rền vang như tiếng khánh đồng dội lại từ vách núi, chàng mừng rỡ reo lên:

— Cụ cố, cây này đanh như đá rồi!

Cụ Bão gật đầu mỉm cười, chòm râu bạc khẽ rung rinh trong gió núi. Lời hiệu triệu vừa phát ra, cả cánh rừng Ma Pha Luông bỗng chốc sôi động lạ thường. Tiếng rìu bập vào thân gỗ vang lên chan chát, rộn rã rách toạc màn đêm tịch mịch. Cầm Khun gồng cứng đôi bắp tay cuồn cuộn, vung những nhát rìu dứt khoát, chuẩn xác phạt ngang gốc bương. Mùi thơm ngai ngái của mùn bương đá bay tỏa ngào ngạt trong không gian lạnh giá.