Chương 16: Lớp bùn rã rời

Lưỡi choàng sắt cắm phập xuống lớp đất phù sa quanh chân cọc thứ mười lăm. Mười thợ phu lực lưỡng xắn quần quá gối, bắp chân bám chặt vào bãi lầy, ra sức bạt đất mở rộng miệng hố. Đất nện trộn sỏi cuội ken đặc bao năm bị xới tung lên từng mảng lớn, để lộ phần thân cọc cắm sâu dưới lòng đê.

Liêu Khắc Thuận chống nhẹ gậy tre, đứng sát mép hố đào. Mắt cụ đục sương nhưng đôi tai vẫn nghe rõ từng tiếng thở dốc nặng nhọc của đám thợ phu giữa gió bấc rít từng hồi qua bãi cát. Cụ đưa tay ra hiệu:

"Khoan đã. Đừng cuốc sâu kẻo vỡ thân cọc. Luồn dây chão qua đáy, dùng đòn bẩy gỗ nghiến kích từ hai bên sườn."

Đám thợ phu lập tức vâng dạ. Hai khúc gỗ nghiến dài một trượng kê chắc trên bao cát làm điểm tựa. Sợi dây thừng bện bằng xơ dừa to bằng cổ tay luồn xiết quanh thân cọc ngập sâu chừng một trượng dưới bùn.

"Một, hai, ba... bẩy!"

Tiếng hô vang dậy át cả tiếng sóng vỗ ì oạp dưới chân bãi bồi. Mười bờ vai trần căng cứng cuồn cuộn gân máu, dồn toàn bộ sức nặng đè lên đầu đòn bẩy. Đất bùn chung quanh sôi lên ùng ục, sủi từng bọt khí hôi nồng mùi ẩm mục chôn giấu lâu ngày. Thân cọc cựa quậy, trồi lên từng tấc, rít lên ken két trong lòng đất lạnh.

Một tiếng "sụp" trầm đục vang lên khi đáy cọc bật khỏi tầng đất sét. Cây cọc dài hơn trượng bị nhấc bổng lên khỏi mặt hố, đặt nằm xoài trên nền cát bãi đê trước trướng Khâm sai.

Mọi cặp mắt của hàng trăm con người đang nín thở đều đổ dồn vào thân gỗ vừa trồi lên. Lớp bùn non mịn bao quanh thân cọc vốn được trét phẳng lì gặp gió lạnh bỗng nứt toác thành từng kẽ nẻ chằng chịt, rồi từng mảng bùn non tuột rã rời, rơi lả tả xuống cát.

Chân tướng bộc lộ trần trụi.

Không có sắc nâu đỏ đanh thép, nặng chịch của thớ lim lõi ngàn năm. Dưới lớp bùn non trôi tuột là thân gỗ mỡ, gỗ de trắng bệch, ngậm nước phù sa trương phềnh, xốp mủn như bã mía. Vỏ ngoài nứt toác từng mảng mục nát, thớ gỗ bở rời có thể dùng móng tay bấu ra từng vụn xơ ẩm ướt. Một cây cọc chống giữ đoạn cong hứng tám phần sức nước của dòng Lục Giang, bên trong rỗng toác và mục ruỗng đến mức một cú đòn gánh thúc mạnh cũng đủ gãy đôi.

Tiếng xôn xao kinh hoàng lan nhanh như lửa bén cỏ khô khắp đám đông dân phu. Những bàn tay chai sạn siết chặt cán xẻng, những đôi mắt đỏ ngầu trừng trừng nhìn vào khúc gỗ mục.

Cụ Liêu khom lưng, ngón tay trỏ vĩnh viễn cong khẽ miết lên phần lõi xốp bở của cây cọc. Gỗ lạnh buốt và rã nát, mục ruỗng từ tâm. Nỗi đau xót nghẹn lại nơi cuống họng cụ — nếu trận đại lũ rằm tháng Tám ập về, hàng trăm trượng cọc mục như thế này sẽ gãy vụn trong chớp mắt, dìm chết hai vạn hộ dân vô tội phía sau lưng đê. Cụ ngước mắt nhìn lên trướng quan, giọng đanh lại:

"Cọc cắm giữ mạng cho muôn dân mà rỗng mủn thế này. Đây không phải gỗ lim, đây là tội ác dìm chết bách tính!"

Ngay lúc đó, Đinh Ngọc Lâm bước nhanh tới trước đài trướng Khâm sai. Hai bàn tay quấn vải bố thấm vệt máu rỉ ra từ vết bỏng đêm qua, Lâm nâng ba khúc gỗ cháy dở dài chừng năm thước đặt cộp xuống bên cạnh thân cọc vừa nhổ. Tiếp đó, anh rút từ trong vạt áo tơi ra một tập giấy bản có vết điểm chỉ đỏ tươi cùng một chiếc thẻ trực khắc dấu hình lưỡi liềm, kính cẩn đặt lên bàn công án.