Chương 4: Đo bước hai trăm trượng

Màn sương lạnh buốt giăng kín mặt sông khi bóng tối chuyển sang canh ba.

Gió sông thổi u u luồn qua vòm nón mê, tạt từng làn nước nhỏ li ti vào đôi gò má nhăn nheo như vỏ cây già. Liêu Khắc Thuận ngồi thu mình ở mũi chiếc thuyền nan, hai bàn tay đan chặt trên đầu chiếc gậy trúc. Đôi mắt cụ tuy đục mờ vì tuổi tác nhưng vẫn dõi chăm chú vào ngấn nước đen sẫm đang vỗ bập bềnh nơi chân triền đá.

Ở khoang sau, Chu Hiền Đức khẽ khàng thu mái dầm, tiếng khua nước nhẹ đến mức chỉ tựa như một con cá quẫy mình trong lau lách. Chiếc thuyền lướt sát mép chân đê Vạn Niên, nơi những hàng cọc cắm xiên xuống lòng bùn đỏ ngầu. Phía sau bóng tối, Đinh Ngọc Lâm đang chốt giữ trên gò cao canh chừng đám lính tuần bãi của nha môn.

“Thầy, đến khúc đê mũi Vạc rồi.” Chu Hiền Đức thì thào, giọng hơi run vì sương đêm ngấm lạnh.

Cụ Liêu gật đầu, không đáp lời. Cụ xắn cao ống quần vải thô, chống gậy bước một chân xuống mép nước phù sa. Bùn lạnh buốt luồn qua kẽ ngón chân, dính dớp và nặng trịch. Một cơn thắt nhẹ lướt qua ngực áo khiến hơi thở cụ thoáng ngưng trệ, nhưng cụ Liêu chỉ lặng lẽ cắn chặt môi dưới, ghìm lấy nhịp thở đều đặn rồi rút chiếc búa gỗ nhỏ giắt bên thắt lưng ra.

“Ghé đèn lại đây. Che gió cho kỹ.” Cụ Liêu dặn khẽ.

Chu Hiền Đức cúi rạp người trên khoang thuyền, cẩn thận kéo tấm vải bố che quanh ngọn đèn dầu lạc leo lét, chỉ để lọt ra một vệt sáng mỏng như sợi chỉ rọi xuống mặt gỗ lấm lem bùn đất. Trên đùi anh, một cuộn giấy bản đã trải sẵn cùng thỏi mực mài dở.

Cụ Liêu vươn ngón tay trỏ vĩnh viễn cong queo, sờ nắn thật kỹ lớp vỏ ngoài của cọc gỗ trước mặt. Bùn bám thành một màng dày, dẻo quánh, trơn tuột. Cụ nâng búa gỗ, gõ nhẹ vào đỉnh cọc.

“Bộp.”

Âm thanh đục ngầu, nông choẹt, vừa phát ra liền bị gió sông nuốt chửng, chẳng hề có chút dư âm ngân vang nào vọng lại. Cụ nhích sang cọc thứ hai, vung búa lần nữa. Lại một tiếng “bộp” rời rạc, rỗng tuếch như tiếng gõ vào quả bầu khô nẻ nứt.

“Cọc tạp, rỗng ruột.” Cụ Liêu buông một tiếng lạnh tanh.

Ngòi bút lông trong tay Chu Hiền Đức run rẩy chấm xuống giấy bản, vạch một nét đen sẫm: “Cọc thứ mười lăm… gỗ de bọc bùn.”

Cụ Liêu bước tiếp trong làn nước ngập ngang bắp chân. Đôi chân già nua tám mươi bảy tuổi bì bõm đạp trên đá dăm và rễ cây sắc nhọn, nhưng từng bước hạ xuống vẫn vững vàng như chôn chân cọc. Mỗi nhát búa của cụ giáng xuống đều gọn gàng, dứt khoát. Tiếng búa khô khốc nối tiếp nhau gõ vào lòng đêm: mười bước, hai mươi bước, rồi năm mươi bước.

Chu Hiền Đức vừa nén tiếng thở dốc vừa hối hả hạ bút. Làn sáng mỏng từ ngọn đèn le lói soi rõ từng mảng bùn trôi tuột để lộ ra thớ gỗ de trắng bệch, xơ xác và mục mủn bên trong.