Chương 10: Ngắt tải làm mát máy

Một tiếng “cốp” khô khốc vang lên trên nền gạch tàu nứt nẻ.

Chiếc gậy mây gõ nhịp dứt khoát xuống mặt sân, chặn đứng nắm đấm gân guốc của Quân đang vung lên nửa chừng và kéo Toàn giật mình sực tỉnh khỏi cơn hăng máu. Dưới tán bàng sẫm tối, cụ Đôn Khắc Thọ chống gậy đứng thẳng lưng, mái tóc bạc cước rung nhẹ theo từng bước chân thong thả nhưng uy nghiêm. Đôi mắt già nua của người thợ đại thọ nhìn thẳng vào hai gã đàn ông đang thở hồng hộc, quần áo xộc xệch, mặt mũi lấm lem mồ hôi và muội than.

— Buông nhau ra! — Giọng cụ trầm ấm, đĩnh đạc lạ thường, vang thấu qua màng nhĩ oi bức của từng người trong sân — Mấy chục năm nay con ngõ này cùng nhau chia ngọt sẻ bùi, qua bao nhiêu đợt bom đạn đói rét còn chẳng đánh rơi tình nghĩa, nay mới chịu mấy cữ nắng gắt mà các anh đã tính đổ máu trước mặt người già con trẻ thế à?

Bàn tay Quân run rẩy rồi buông cổ áo Toàn ra. Toàn lùi lại hai bước, lồng ngực gầy guộc phập phồng dữ dội, cúi gằm mặt xuống đất nhưng quai hàm vẫn bạnh ra vì uất nghẹn. Xung quanh, những lời xì xào chì chiết của bà con lối xóm bỗng chốc chùng xuống trước bóng dáng mảnh khảnh của cụ già gần trăm tuổi.

Cụ Đôn không nán lại quở trách thêm lời nào. Cụ xoay người, chống gậy bước từng bước chậm rãi đến bên chiếc máy phát điện đang run bần bật ở góc sân. Hơi nóng từ khối kim loại phả ràn rạt vào vạt áo nâu thô của cụ. Cụ khẽ nghiêng người, đưa mu bàn tay khô gầy, nổi rõ những đường gân xanh xao, lướt cách vách máy một khoảng chừng hai đốt ngón tay rồi nhẹ nhàng chạm lướt lên phần nắp lốc máy.

Nóng bỏng rát. Vỏ nhôm đã bị hun đến mức vượt xa ngưỡng chịu nhiệt thông thường. Trên mặt bảng điều khiển con con, kim chiếc đồng hồ vôn kế rung bần bật rồi tụt dốc thê thảm, lệch hẳn sang bên trái. Mùi khét lẹt của vỏ bọc nhựa cách điện bị om nhiệt bốc lên nồng nặc, ngai ngái xộc thẳng vào sống mũi.

Cụ Đôn khẽ lắc đầu, chỉ tay vào vệt khói lam mỏng mảnh đang len lỏi qua khe thông gió:

— Các anh các chị nhìn xem. Cỗ máy nó cũng như thân thể con người, nó gánh tải có hạn. Bạc đạn khô dầu, cuộn dây đồng đang bị om đến mức sắp rữa cả lớp men cách điện rồi đấy. Dòng sụt thế này, nếu ai đó cứ cố chấp giật át-tô-mát lên để ép nó chạy, chỉ ba phút nữa thôi, tia lửa điện bên trong sẽ bén vào buồng xăng. Lúc ấy cái máy duy nhất này thành đống sắt vụn nổ tung, ngõ sâu chỉ hơn hai mét, khói lửa bốc lên thì chạy đi đâu?

Bác Dân nghe vậy liền biến sắc, vội giơ hai tay ra hiệu cho mấy người phía sau lùi lại:

— Cụ nói đúng quá rồi bà con ơi! Đừng ai dại dột đòi cắm điện nữa!

Trước hàng chục cặp mắt đang lo âu và bàng hoàng, cụ Đôn không chút do dự. Đôi bàn tay gầy gò của người thợ già đặt lên núm van xăng, vặn nhẹ nửa vòng đóng chặt đường nhiên liệu. Liền đó, ngón tay cụ gạt dứt khoát chiếc công tắc đánh lửa xuống vị trí ngắt.