Chương 11: Hơi nóng bám rễ

Bóng tối sẫm màu nuốt trọn những mảng vôi vàng lở loét của dãy nhà bốn tầng. Cụ Đôn Khắc Thọ vẫn ngồi yên bên chiếc bàn gỗ thân thuộc dưới gốc bàng già. Đôi bàn tay chai sần khẽ miết lên mép bàn ram ráp, cảm nhận rõ rệt từng đợt khí nóng từ những bức tường gạch thẻ xây từ thập niên sáu mươi đang âm ỉ phả ra ràn rạt. Cả ngày bị mặt trời nung nấu, lớp vôi vữa như biến thành một chiếc lò tích nhiệt khổng lồ, ngấm sâu vào từng thớ gạch rồi bức bách nhả nhiệt ngược lại màn đêm đặc quánh.

Chiếc máy phát điện nằm im lìm ở góc sân, lốc máy nhôm đã nguội bớt sau khi Quân dội nước quanh nền gạch, nhưng mùi khét lẹt của nhựa cháy vẫn chưa tan hết. Xung quanh, con ngõ nhỏ lặng phắc, chỉ có tiếng quạt giấy phần phật mệt mỏi từ các khung cửa sổ vọng ra cùng tiếng thở dài não nuột của những người dân đang oằn mình chịu trận.

Tiếng dép nhựa lẹt xẹt kéo lê trên mặt sân phá vỡ khoảng lặng. Bác Dân bước lại gần, nách kẹp chặt cuốn sổ bìa da xanh, vạt áo cộc tay ướt đẫm mồ hôi dính bết vào ngực. Bác kéo chiếc ghế đẩu ngồi phịch xuống bên cạnh cụ Đôn, đưa tay quệt ngang trán rồi thở hắt ra một hơi cay đắng:

— Báo cáo cụ, cháu vừa đi rà soát từng nhà xong. Khổ quá, nhà nào cũng xin gánh thêm cái quạt con, có nhà nài nỉ xin cắm phích tủ lạnh một tiếng để giữ bình sữa cho trẻ nhỏ. Cháu vừa nghe đài dự báo thời tiết xong, ngày mai nắng chạm ngưỡng bốn mươi mốt độ C, mà bên điện lực họ thông báo trạm biến áp Kim Liên cháy cuộn sơ cấp nặng lắm, chắc chắn chưa thể khôi phục điện lưới trong ngày một ngày hai được đâu.

Cụ Đôn chậm rãi với lấy chiếc ấm tích bọc trong giỏ ủ ấm, rót một bát nước vối đã nguội ngắt đẩy sang phía bác tổ trưởng:

— Uống miếng nước cho hạ hỏa đi chú Dân. Nóng bức nó làm người ta sinh tật, ruột gan bốc hỏa thì lời ăn tiếng nói cũng dễ cộc cằn.

Bác Dân bưng bát nước vối uống một hơi cạn đáy, mắt nhìn vào những cánh nhôm mỏng của chiếc quạt tai voi đang nằm trên bàn thợ:

— Cứ cái đà này, mai mà bốn mươi mốt độ, không có điện thì khu này thành cái lò thiêu mất cụ ạ. Chiều nay suýt nữa thì thằng Quân với thằng Toàn ăn thua đủ với nhau.

— Máy móc có hạn độ của máy móc, lòng người cũng có dung sai của lòng người — Cụ Đôn thong thả nhúng dải vải xô trắng vào chậu nước mát vừa múc từ bể ngầm lên, vắt ráo nước rồi trải phẳng ra mặt bàn — Chú bảo các nhà đừng có đóng chặt cửa rồi ngồi bên trong chịu trận. Ban đêm tường nhả nhiệt, càng bưng bít phòng thì hơi nóng càng quẩn lại như nồi hầm. Bảo bà con mở hé cánh cửa sổ phía đầu ngõ và cửa sau hành lang để tạo luồng đối lưu tự nhiên. Đặt một chậu nước mát trước cửa đón gió, gió dù nhẹ nhưng lướt qua mặt nước cũng bớt khô rát phần nào. Chứ cứ giam mình trong bốn bức tường kín mít thì người khỏe cũng đổ bệnh, nói gì người già với trẻ con.

Bác Dân gật đầu lia lịa, mở cuốn sổ vội vàng ghi chép lại lời dặn dò của người thợ già. Xong xuôi, bác đứng dậy chào cụ rồi lại tất tả mang danh sách phân bổ công suất đi nhắc nhở các hộ gia đình.

Sân chung lại trở về với sự tĩnh mịch ngột ngạt. Bỗng từ chân cầu thang tối om, một bóng người gầy guộc rụt rè bước ra. Là Toàn. Anh mặc chiếc áo may ô dính đầy vệt mồ hôi muối, tay xách chiếc xô nhựa con, bước từng bước ngập ngừng như sợ chạm phải ánh mắt của ai đó.

Thấy cụ Đôn vẫn ngồi dưới bóng bàng, Toàn khựng lại, đôi chân chôn chặt trên nền xi măng. Anh lúng túng giấu chiếc xô ra sau lưng, hai vai sụp xuống, vẻ bẽ bàng từ vụ ẩu đả ban chiều vẫn còn hằn rõ trên gương mặt hốc hác, quầng mắt thâm quầng vì kiệt sức.

Cụ Đôn ngước nhìn, ánh mắt hiền từ không chút gợn sóng trách móc. Cụ khẽ vẫy tay: