Chương 18: Treo Máng Bàn Than

Tiếng hô của Đào Thế Doanh vừa dứt, hàng trăm cánh tay vạm vỡ đồng loạt giơ cao giữa bến bãi Bàn Than. Tiếng dạ ran rền vang xua tan màn sương giá sau đêm lũ tiểu mãn. Hơi ấm từ những đống lửa bổi soi tỏ từng gương mặt sạm đen dãi dầu, bừng lên ngọn lửa quyết tâm cứu lấy một nghìn mẫu ruộng Đồng Rộng. Ngay từ canh năm sáng hôm sau, đại công trường ven bờ sông Trà đã rực lửa.

Thấm thoắt, những ngày đêm miệt mài trôi nhanh như bóng câu qua khe cửa. Thời hạn sáu mươi ngày đêm theo quân lệnh trạng nay chỉ còn lại đúng mười ngày cuối cùng. Toàn xưởng bước vào giai đoạn cam go nhất: lắp đặt hàng trăm thân tre luồng già bổ đôi làm máng ngửa, đưa dòng nước từ cụm bờ xe nước men theo vách đá Bàn Than cao năm trượng đổ thẳng vào đại mương chính trên đỉnh dốc.

Dưới chân vách đá sừng sững, hàng trăm thân luồng già đanh chắc—thứ tre ngâm bùn, ngâm nước vôi đặc rồi om khói trấu ba ngày đêm—được thợ xẻ dọc làm đôi, nạo sạch ruột màng để lộ lòng máng xanh bóng láng tuột.

Doanh chống thanh gậy tre đực, tập tễnh bước trên ghềnh đá, trầm giọng chỉ đạo:

— Đại Lực! Chú em chọn kẽ đá ngậm sâu mà nêm cọc! Cọc gỗ nghiến già có chắc mới gánh nổi sức nặng của máng đầy nước!

Trên sườn vách cheo leo, Đại Lực mình trần trùng trục, vung búa sắt nện chan chát: chát… chan chát! Từng chiếc cọc gỗ nghiến già vót nhọn, ngâm no dầu rái được đóng sâu gần hai thước vào kẽ nứt của vách Bàn Than, đanh chắc như mọc ra từ ruột đá. Theo sau Đại Lực, các tráng đinh bện những tao dây mây ngâm dầu rái chằng néo chằng chịt từ các cọc nghiến tỏa ra như mạng nhện khổng lồ ôm chặt vách núi. Từng thân máng luồng bổ đôi được siết chặt lên giá đỡ, giữ cho tuyến máng ngửa thăng bằng vững chãi trước những ngọn gió sông Trà phần phật thốc lên từ lòng vực.

Đến xế chiều, khi tuyến máng đã vươn lên cao gần năm trượng, một chỗ ngặt nghèo bất ngờ nảy sinh. Đoạn máng tre cuối cùng dài hơn hai trượng—nhánh máng nối từ đỉnh guồng nước vào lòng đại mương trên đỉnh dốc—bị nghẽn lại không thể ăn khớp.

Ngay sát mép dốc, một khối đá hoa cương nhô hẳn ra ngoài khoảng không như chiếc hàm ếch. Độ võng của vách đá khiến ngàm mộng đuôi én bằng gỗ sến ở đầu máng bị kích lệch gần ba phân, không tài nào sập khít vào rãnh đón nước. Nếu không gọt bạt chuẩn xác phần gỗ kích lệch đó, toàn bộ nước ngọt sẽ tràn ra ngoài rồi trút ngược xuống vực sâu.

Gió sông cuối chiều thốc từng cơn lồng lộn qua khe đá. Nhìn xuống dưới chân là vách đá dựng đứng cao năm trượng, sóng sông vỗ bờ gầm gào bọt trắng xóa. Mấy thợ trẻ đu mình giữa lưng chừng trời nhìn xuống vực thẳm thì mặt mày thoắt cái tái ngắt, chân tay bủn rủn, không ai dám buông tay nhoài người ra ngoài khoảng không lộng gió để vung đục.

Đại Lực đứng trên mỏm đá đỉnh dốc gạt mồ hôi, siết chặt chiếc đục sắt bảo:

— Thầy Doanh, để con đu dây xuống đẽo gọt mộng này cho!

Doanh nhìn người đồ đệ rồi lắc đầu. Bả vai Đại Lực mới liền sẹo chưa thể xoay trở linh hoạt, vả lại mộng đuôi én đòi hỏi từng nhát đục phải phẳng lì, chỉ cần bạt lẹm nửa phân là hỏng cả thân máng quý.

Doanh dứt khoát đặt cây gậy tre đực xuống tảng đá, lấy cuộn chão mây bện ba tao.

Thấy cha toan trèo xuống, Đào Trúc Lan hốt hoảng níu chặt vạt áo nâu sồng của cha, giọng nghẹn ngào:

— Thầy ơi, không được đâu! Chân trái của thầy còn thọt, mỗi lần trở trời lại nhức buốt. Dưới kia là vực sâu năm trượng, gió sông thổi mạnh thế này, lỡ trượt tay một cái thì con biết làm sao!

Doanh đưa bàn tay dày cộm vuốt nhẹ mái tóc mai của con gái, ánh mắt trầm tĩnh như bàn thạch: