Chương 2: Mạch gỗ thức giấc

Mùi nồng hắc xộc thẳng vào cánh mũi khiến ông Thông nghẹt thở. Không màng đến bùn đất nhão nhoét dưới chân, ông bước vội qua làn ranh phân cách, quỳ gụp xuống bên bọng Cây Số 01. Đầu ngón tay thô ráp của ông khẽ chạm vào mép vỏ rỉ dịch; chất lỏng nhờn dính, bốc lên hơi chua gắt rát buốt da thịt như axit công nghiệp pha loãng.

“Anh Cường! Các anh đã tiêm thứ gì vào rễ cây thế này?” Ông Thông ngẩng phắt dậy, cất tiếng chất vấn đanh thép.

Đứng trên bậc kim loại của ca-bin xe cẩu, Cường thoáng giật thót, ánh mắt chột dạ đảo vội trong bóng đêm. Nhưng gã lập tức lấy lại vẻ trâng tráo, đưa tay quệt vệt nước mưa trên gò má bóng nhẫy:

“Ông lẩm cẩm vừa thôi lão Thông! Cây già cả thế kỷ thì mục ruỗng ứa mủ thối là lẽ thường. Đêm hôm bão bùng, bà con giải tán về nhà mau, sáng mai chúng tôi sẽ mang máy xúc và cưa công nghiệp tới phong tỏa toàn bộ!”

“Các anh đừng hòng giở trò mờ ám!” Bác Tảo bước phắt lên phía trước, bàn tay trái cụt ngón út siết chặt chiếc đèn pin mắt trâu, cùng đám thanh niên và bà con tạo thành bức tường người kiên cố trước đầu xe cẩu. “Khi cơ quan chức năng và ban chỉ đạo chưa có văn bản chính thức, ai dám hạ một nhánh cây, dân phố chúng tôi sẽ giữ xe lại lập biên bản!”

Thấy người dân quá đông và kiên quyết, lại giữa lúc gió giật sấm rền chưa dứt, Cường hậm hực tặc lưỡi. Gã liếc nhìn đồng hồ, hất hàm ra lệnh cho toán thợ rút dây xích, tạm lui đoàn xe cẩu về phía góc ngã tư Trần Nhân Tông chờ trời sáng.

Mưa ngớt dần khi đồng hồ điểm sang canh năm. Cơn bão cuối hạ quét qua Hà Nội để lại một bầu không khí se lạnh, mặt hồ Thiền Quang phẳng lặng như gương soi bóng làn sương mỏng manh giăng mắc trên những vòm lá rách tơi tả. Sau một đêm túc trực cùng tổ tự quản của bác Tảo tại điếm tuần tra đầu phố, ông Thông lẳng lặng quay lại mép nước một mình.

Mặt trời đầu thu vừa ló rạng sau rặng mây xám bạc, hắt lên mặt hồ những vệt sáng vàng nhạt. Không gian tĩnh lặng lạ kỳ, chỉ còn tiếng giọt nước đọng trên cành cao tí tách rơi xuống thảm cỏ. Đứng trước Cây Số 01—thân đại thụ chu vi hơn bốn mét sừng sững bên bờ nước, vỏ nứt thành từng mảng vảy rồng mốc meo—ông Thông hít một hơi thật sâu.

Ông bước sát lại gần, cởi bỏ đôi găng tay vải ẩm ướt, khẽ áp hai bàn tay trần chai sần đầy sẹo dăm gỗ vào lớp vỏ sần sùi của thân cây. Đôi mắt người thợ già nhắm nghiền, tập trung toàn bộ tâm trí để lắng nghe nhịp nhựa sống đang âm thầm luân chuyển bên trong tầng mô mộc học. Bàn tay ông trượt nhẹ qua những lồi lõm thời gian, nơi từng hứng chịu mảnh bom đạn chiến tranh và gió mưa bao mùa tích tụ.

Bất thình lình, một luồng xung động sinh học ấm nóng khẽ chạy dọc từ thớ gỗ ướt lạnh qua các đầu ngón tay chai cứng, truyền thẳng lên cánh tay ông.

Ông Thông giật mình mở mắt.

Trước tầm nhìn của ông, không gian bỗng rung rinh một làn sóng vô hình. Một giao diện ánh sáng xanh lục bán minh bạch, mỏng manh như tơ nhện nhưng sắc nét kỳ lạ, chầm chậm hiển thị ngay trên võng mạc. Những đường lưới quang học lập thể quét dọc theo thân cây, phân tách từng tầng cấu trúc giải phẫu sinh học sống động theo thời gian thực.

Dòng chữ thanh mảnh hiện lên: [Hệ Thống Tái Thiết Mạch Gỗ kích hoạt. Đối tượng quét: Xà cừ (Khaya senegalensis) - Cây Số 01. Tuổi ước tính: 110 năm.]

Tim ông Thông đập thình thịch trong lồng ngực. Không phải ảo giác của tuổi già, cũng không phải một trò ma mị; đó là một bản đồ mộc học cắt lớp ba chiều hoàn mỹ đến từng vi mạch.

Mô hình hiển thị rõ rệt: phía sau lớp vỏ xám xù xì, tầng phát sinh gỗ cambium vẫn rực lên sắc xanh tươi tắn, biểu thị dòng nhựa sống vẫn đang cuộn chảy bền bỉ. Vùng bọng rỗng do thối mục thực chất chỉ khu trú ở một góc khoang thân phía tây nam, tỷ lệ rỗng ruột cục bộ chỉ chiếm hai mươi phần trăm thể tích chịu lực. Toàn bộ trụ gỗ lõi trung tâm và hệ mạch rây quanh thân vẫn rắn chắc, bám chặt vào hệ rễ cọc đâm sâu ba tầng đất sét.

“Hai mươi phần trăm…” Ông Thông nghẹn ngào thốt lên khe khẽ, ngón tay run rẩy chạm vào ranh giới ảo. “Cây vẫn khỏe thế này, vậy mà chúng nó dám bảo rỗng ruột độ bốn để đem chôn sống!”

Ánh sáng trên võng mạc đổi hướng, phóng to vào một điểm đen sẫm nằm sát cổ rễ ngập nước. Giao diện chẩn đoán vi sinh lập tức khoanh vùng cảnh báo: [Cảnh báo tổn thương: Phát hiện ổ nấm mục hoại sinh Phellinus kết hợp dư lượng hóa chất ức chế sinh trưởng ngoại lai. Tầng mô sẹo bị viêm nhiễm cục bộ.]